EVANGELICAE CONCIONES DO.MINICA* rum totws anni,pcr Dialecfiiea cV Rhetorica artificia breuitcr tra {isLtxSixbti^s EpiifoLv r um argurnenris, PETRO ARTOPOEO AVTORE. DE SACRIS CONCIONIBVS FOR; trundis compcnd'iria firmula prsfixa, p€r D.lodnnemHip* (inum. BA S I L E AE* M. D, XLV. 2* fo* Jf IOANNKS BVdENHAGIVS Pomeranm Dottor Tbeologit, Lcttori. Dlcetdliquis dnnon,hoc ejl propbdndre fa* crum dei uerbu, cum dludddigimut ddhafct Kbetorum ej SchoU reguUs* Refrondeo. Maledi* clmfitquiuerbumdcipropbandt.Frophdndtdutem qui pro eo humdnd docct dutiUud ipfum peruerfd in terpretdtione dcprdiidt. Synceru ChriftiEudngcliu nobiscommenddtumeft,cydndthemdfitueldngclu* i cozlo qui dliud eudngelizdre uoluerit. Verum qudtt do idem Eudngeliufalutis docendum eft, quenudmo dum pr^cipit Chriftm:\te,docete omnesgentes,pr quiuelexarte, ueljucpte ingenio 3 uellongorerum ufujneiiora prjflare poffunt,adgloriam dehzrfa* lutem multorum . Chriftiani igitur peftorti fiierit hunc pium laborem boni con* fulere.Chrijlut ncsferuet in<£ternuin,Amen. DE SACRIS CON* GIONIBVS FORMANDIS compendUrU firmuU. M V EM ADMODVMpnecontro gf^^fj uerfid3folus Dei fciritM prodiufcri ptur£ ejl dutor., itd zrfolusfuiuerbi cjluerMdcfidus interpres: imbuens omnium fidehum dnimos,fdnd, *y re ftx ucrbifm cognitione,utiuxtd Vrophet£ UdticinU um,omnesfint I beodiddclLHxc dutem inftitutio no fit hisfeculi$,Eudngelio prodigijs confirnito mird* culojfed ddigenti no modo facraru, fed dlidi u quofy fcientUru [eftipne. Udsfiquide non temere dedit Do minutfedutfint tum admimcuUktum etuemblemd* td . Nifi enimfucrddlijs honejlentur iiteris , mhil itd incompiu,nihilitdperplexum,dtq^fdcrdfunt.Qi:od 4d nofcedos dffeftusM uerfutd rdtioms dtexd&e\proprie\dcoYdine doce* bit9nift rbetorka fueritfecutm uelut 1 hefeifiiu.Rac aiit qui fequitur duce , prjeter hoc quod no modofua ddiuudi m emoria ,fed alioru itidem rem ita exponit $\ane,dtfi in tabuldfuis exprefia colonbm cerneres, Tria autemfunt rhetoricd dicendi generajn qu£ cogdtur omnitfdcrd concio,uel complexi ,uclfimpU cis thematis^uius locos pofied indicdbimus. , CAPITA EORVM QVAE DOCEN tur in ecclefia exfitcris. Omnia autem qu<£ docentur : autfunt myflerU grati^dut ir£ dei,id efi.legis dut euangelif.authifio rUfunt, autdoclrina morum efi^quafuadeturdut diffuadetur . Quo paclo htc docendafunt, feorfum ordinedocebimm. DE ENARRATIONE TEXTVS Interpretdturo textum Bibliorum,primum fit cu* Y<£,uerborum genuindfignificatio,qudm affequetur lingui/5 ipfistquibus uelutfidelibm monumenW facra ferudntur integra)accurate coUdtti et expenfis.Ve* inde redddt uerbum ex uerbo,rbetorico ordine dili* genterindicdto,ne infirmis cofcientijsaliquid codt% CT extortum uideatur.Quodfi obfcurd difta,dut im peditut locus inciderit,di£lionisfignificatumgerma* num colligendum ejl ex alijs lociSyubi circuftanti* te xtui hanc ipfam Mione ckrim exponmUObfcum loCUA SACRIS CONCIONIBVS. y loeut dpertiori exponedus,ut fcripturd fcriptur£pt expofitio,necomitdturquidhumdno ingenio quoi po(fet(ficut interpretumnugis fepe fcftam uidereli cet)comminifci,quod uel dfcripturis alienu ejfet,uel prorfus pugndret.id tamen itdfiet,ne multitudine lo corum obrudntur duditores.Vduci ddducendi, er«Bl qui in boc uelut ckriores elefti , Scripturdmfcripttt r& locis exponere non ejl opus , nif\ coegerit dut loci obfcuritM dut breuitis . Quifexcentosproducuntin publicis concionibusfcriptur£ locosoftcntdntespo- tiusinfcitidm qukm eruditionem,mhil £dificdnt,ob* ruunt tdntum itd duditoru dtumos,utfinitofermone quid diftumfit,ignorent.Oportet hdncfibi prtfcri* bdntmetdm ,fkfturiddpopulum uerbd, ut doceant, confolentur,dut exhortentur, hucq; tenddnt totofuo fermonc. Vrgednt omnid dd huncfcopum drgumen td,idcp ordine ey prolixius , ut flupidiores dnimi e* tidmimbibdtit.Ndm centones farcire, Stentorid uo* ceopplere ddubrd ufq; ddrduim : hincinde, quafi emendicdtis occdfionibus debdcchdriin mondchosy dtq,dlium prtjligidtu' dei cultum, fdlutdribns fcrip* tur£ uerbis omifits ucl negleftis,non efl docere endtn fjelium , fed potiusfdcra prophino ore confpurcare. Siquis impU textu efl demoliturus , oportei hoc no calumnijs fedfcnpturt uerbksitd clareet benig* nepropofitis^utomesinteUigdntin cocuffo cofden d 4 tidjtd g DE FORMANDIS tidjta cffe quemadmodum dicitur , cr eum quoque» quem.dudinnt^jynceriier crga ecdefum effe affeclu ct ex ainmoloquiSuf^cclaflt omnibus fluciuantibui dninm eorum dofirina , etiamfi pia,fi rcliCio textu, diuerticula qu&runt. Qnodfi res pofcat refutare erroned>exponere im pofiurat Ycgm Papijiiciybypocrifim operu,etidge* nuiMudfiat pcculiari oratione ad boc inflituta, ne* duboc intcrpn tandujmtifufyeftureddat, eyfuam doflrinam.PoftremOjUtqui textuifldem ejifafturws, teneat quo cofiliofeu occafione fcriptutflt,®- quifit cimflxmfcopu^An hoc nempe tota uti argumcntorJi et rei perfcicuitas eflflta. Hqudlti luerdtDcut ergd impios tt impios:iahs efl et hodie.Ua hiflorU dd pojleros pertinentjw quod hijiorU refyiciantad ho minis ipflus pcrfona};ed dd ipfm dut pictdtc dutim* pietdtem. Accommodaturw hiftoridi , recle oportet interfe coflrdtifliM feculimores^cuhuius fecuii :no ribm.Omnia qu£ nouu aut uetm Teftamentu habety adnos pofteros pertinet quoq^.Omnia flquidem fcri ptdfuntddnojlrdm dcclunam et confoktionem.Ad h£c hiflorU funt prcpheti£ loco^cum fln t hypotypo fcs ey zogrdphi£ piorum er impiorum . Sunt quoq; Vrophetdru ueteris TeftamentiflgiUd. Qui dd hunc tnodum dccommodduerit hiftoriasjocebitftliciter. DE DICENDI GENERIBVS. ftdtudt,zr propondt in dnimofi xumfcopu, in quem dirigdt totum fermoneiuxtd hi ftortquia immatura morttfub Utus efi,cr boc non fuitftgnum irati Dei. MORS. Wucdd ducendi funtomnes loci EudngeUftdruvt de morte Chrijli. PERORATJO. Cbriftus ignobilis cjlin mundo , quare tu defae* ras quantumuis infimafortisnpfe pro te mortuus eft, crede firmitcr tua caufa efjeficlum. lnfingulvs ijs organ^Deibonitds etfeueritdtefl confideranda diligtnterAtatyexinternis et extcrrivi commodis ey incommodis. h£c docendiratio , mire ficitddcofirmandosftufluantesammosstadalendZ fidem.Nutid enim res tam prtfente adfirt confoldtio nem affiicl* confcienti£,ey tam firmu roboramenti nutdntifidei^quam resfmitiim* exfdcris biftorijs. DE LAVDE VEL VITVPE* riofifti. Htcgencrvs Dtmonftutiuipdn fempcrhabet comm i* DE FORMANDIS compofitu themdyzrillud petetur exndrrdUonefaa tti.Eiui multus eft hodie in ecclefid ufus cudbrogen* tur er nouentur multd , quorum reddendd eji rdtic, cum in ecclefia nobi/s commifid , tum omnibus dlijs , idcfcfcripto Adeo nonfolum fvrmdndti concionibus bxcferuientifedjlilo quoty. lAvdandi vel vitvpe* Ydndifi.cli)organd. Uxordium,Ndrratio,Vrcpofnio , Confirmdtio, Verordtio. Wrrdtioytfihifioricdf&fti comcmordtio,exhoc pe titur propofitiofeu themaje quo futurusfitfermo. Vropofitio ex Ndrrdtione ccUecta,uelutcertum concionis themaconftrmdtionumlocis , uel probd* ' tur dut improbdtur. Loci Confirmddonis funt.Uoneftum Anhone* ftumVttle,\nutile,Tdcile3Difficiie3Necefifdrium3no Heceffdrium. Honeftum>\nhoneftu petitur k ndturd rei tx co* munibus uirtutum et uitiorum locis. A iure, db infti XutoribuSy duetuftate. deterorumlocorum drgu* tnentd fumuntur d circumftantijs. DE LAVDE VEL VITV- PERIO REI. "Hdtctertidgeneris Demonftratiuipdrs, femper eftfimpluiu themdtum . Eius ioties eft ufus , quoties dliquid SACRtS CONCIONIBVS t? gtiquid,quod rei uocabulo conuenit,quod conciona' torecclefi* commendatum uelit, aut contra. Inhoc fimplici themate tantum ut certamfummam compre hendat, oportet, eorum qu£ aut commendaturut, aut uituperaturut coram Ecclefia* LaudamU uel uituperandi rei organa,Exordi* Um,Vropofitio,Confirmatio.?eroratio. U£c gene* ris Demonjlratiuifedesnon habetnarrationem , fed fummam , quafummatim proponitur,quodfuU com tnendaiuruK, aut damnaturutfit , er hancfummam Khetores propofitionem uocant.ln hac Vropofitio* ne,fi:ntpaucis coUigenda omnia,qu£ diclu uidebun^ turnecejfaria iquia Confirmationis locinonexten* duntfe ultrd Vropofitionis uerba . Quo igitur abfo* lutwr eji propofitio,hocplenior er clariorfit oratio per cOnfirmationU tocos. ConfirmationU loa pau* loantepatent. GENVS DELiBERATIVVM, UortatorU autdehortatori£,eyobiurgatoriat COnciones adhoc pertinent genm ,emq^themata femper funt compofita* Inhoc diffcrtitertiaftecU generis Demonflratiut, qu£reiuocabulo cenfentur quod iUud in doctndo, hoc mdgis in fuddendo et dif* foluendo confijlaU Thematahuiutgeneri$funtdubid,ficutmhilcer* ti eorum,neaj approbatur,necft damnatur de quibuA b confiiU it DE FORMANDIS confilia conftruntur . The mata firmi ex bis nafcunm tur locis:anfit,qualefit3zr alijs circumftantijs : ubk quando,apud quos,quorum confilio , Ex boc dubio tbemate qui dofturus,ftatuat certam Vropofitionent quid adbortaturus efi,aut debortaturus, er adhdnc omnia Confirmationis argumentarefcrantur. C O N C I O N 1 S DELIBE* rdtiuigenemor* gana. ExordiumjXdrratio, Vropofitio, Confirmatlo% Veroratio . Harrationes in hoc genere funt rar*9 quodfi tamen inciderintfunt perquam breues. LOCI CONFIRMATIONIS, Honeftumjnboneftum eyc. CONCLVSIO. Hne quidpofiim tuthumani ] tatifati/i dignum pro gr*titudinisargumento prodtt ' cere. Valdeigitur precor3utinttrtm hocquicquid \ eft mmufculi>grato dccipias animo, tuamq^fub li* * mam er cenjuram fumatdegM, relegMytuocfc pro itt dicio,aut addas autauferM,ut tua opera,fi uifum ejl alijs ufui efje pofiit. Non quidem hoc nomine,ut lite* ' ratifiimo huicfeculo aiiquid addam,fed pofiquam in confiffo efl Dialeclicam er R hetoricam maxime ad hoc diuinitm ejfe datas, ut fint cuiwscfc rei traclandqu& alioquUtum a ueteribm, tum re* centioribu* EPISTOLA NVNCVPAT. u €cn£ioribus, fatis copiofd^bene doftd prtfcribun* turyutnon^fiopusdqudm inmare,et ligna mfyluam ferre: feddrtificia folum , commentariorum materi* dm,djfigno,qu£jiicilefdtismultum , non inanem, cr bene conuenientem uerborum copiam fubminijlrat. Hec deeruntuerba, re prius bcne perfyeftd , cr or* iine pofitd,ut inquit,iUe, Verbaq-, prxuifam rem non inuitdfcquentur. Quim ergo uellan,utomnes con- cionatores eai drtes perfpeftifiimM haberct, ita pro cul dubio fieret,ut minorinegocio, facilioriqi memo tid,docerctreftm,duditores'q^cdperetfxci\im,eth(t rcrent menit tendciut : Et quod Khetores diunt , O* tdtorem oportere uirum bonum e(fe,idemego dc bono Conciondtore , utqui ellOrdtorum prtjldn* tifiimus, quonidm prim cr ut in buccdm uenerint prster b i iudiciunc ** DE FORMANDIS iudicium, ordinem , er pr Tibm, quifolis Teutonicis confifi er contenthnuUi nrti er latinitatijludentyfedfecurijlertut ej torpeU Vndeudlde timendum eJUut pdfiimfieri uidemut* neres Euangelicd patiatur irreparabile damnum9 maxime cum uidemm pemiciofos Anabaptifiat,?? Sacramentarios , ibiq; genm uarium wfubinde no* uum y oppidd pafiim , er totim regionti perrepere, cr fua uenend foargere , uulgutfy ( quoniam ratio* ndbilid docent)jldtim drripere er ample&i. Ad quos lupos inermes mercendrij conciondtores exterriti, ey uerfutis drgumcntvs conuicliidutin eorumde* fcenduntfententidm,fimilid docet, ey iid cdncer ijle letalis incipitferpere , er td pefii/s graffari : aut pe* nitm fugiuntac deferunt oue$> ita mifer iUe grex m& ]y> doftrinis dilaniatur,o' ab unitate fidei difycrgi* tur: quodprcneuolenticouenientid,ne ue excurfutfocidnt longiores, et db re dlienores. Cd uedntcfc ne nimid prolixiUs t&diufkciet dudicntibus: ttdnt non eft,quod citiut offvnditur, quhn duditu^o* diofdcfc eft omnis prolixitM , quin potius re ipfd bene CT breuitertrdftdtdydefindntdumdefiderdtur, qu& (ut inquitiUe) omnium grdtifiimd concio eft. Vropofitio .De primo ddueiu Chrifti,quomodo ddnosueneritin cdrnem, ey quomodo quotidieper prtdicdtioneEudngelite grdtUddnos uenitddfe* cundum dduentum uftyEx Zdchdrid prophetd* . Ndrrdtio. Huius diei Eudngeliu coftdt hoc dr* gumento. Mefiidt udticinio pr pacti regnum erit , pdcifica lcque* turgentibmy imperdbit ,c7fubiugabitfibi populot pdce.uic de pdce huim regis dices ey difcernes d mti d i pdce. Norc erit mundatm rex, ergo non erit mun* danitm eius regnumy nec pdx erit mundana : Vdcem tnedm do uobvs , pdcem medm relinquo uobvs 3 No/j quomodo mundm dat>ego do uobis. Inmundopref* furdmiinmepdcemhdbebitis.ltem Efai* 9* cdpite. Vdcvs non eritfinvs3eritergo perpetud pdx,&ejperpetu& damnatio* nvs,in quo non ejl refiigerationvs aqua. Haut augebit aut mi nuet,obferudto tantufcopo EUdngelift^qui declarat iefum Nazdrenumefie Mefiiam:ddfidei noftr£ con firmdtionem,dd quam duditorum dnimifunt conci* tdndiVlurd uidebis infid Dominicd Pdlmdrum. Epilogm conftdt Enumerdtione fuperiorumjey Exhortatione. DOMINIGA PRIMA AD» uentus,Epiftold Row.ij. Vrtpdrdt er exhortdtur hominum cor* daad Chriftianam uitam. Bratret ADVENTVfc f» FRatres , Et hoc fcientes tepus3quia hora eftianos de fomno furgere* Nucefhpropior eftnoftrafalusquam cu credidimus, Nox procefeit, dies aut appropinquauit* Abijciamus ergoo^ pera tenebraru> cVinduamur armalu' cis , ficut in die honefte ambulemus, Non in comefiationibus et in ebrietati bus;noincubilibusetimpudicitrjs:no in cotentione cV xmulatione5(cd indui minidominu Iefum Chriftum^cVcar' nis cura ne feceritis ad defideria* DOMINICA II. ADVENTVS* Euangelium LucFanaticiftiri* tut.Timoth. ^.i.Timo.s. Erunt peftilentit, fames, terreruntconfufionesfonitutetflu) clus mdrvs. Erunt eiws reipgnd in fole, luna &fleUto9 Solobfcurabitur>Lunanon dabitlumen fuum,StetU cddent de codo , Virtutes cotlorum commouebutur. Ed fignd coparat ficulnet, ut ex qua confidiramws, dfiatem iu ex hisfignis coUigmm diem Domini. His fieriincipientibws.] A certitudine. Hicdies ptfs efi in mdgnd expeftatione er confolatione ,\m* pijsinmignoterrore. CoUdtioddhsCidbhominumfecuritate i.Pet.i. vbi c efi *4 DOMINICA SECVN eft promiftio cr dduentus eius* Dicentpdx,fecuritdt & tute omnid i.Theffs. A Similibus. Sicut erdt in diebus Noe, itd crit in dduentufilij hominis.Sicut falgurjtd dppdrebit Dc minmficut jur in notte Utentcr , ey prtter opinio* nem ueniet , qudfi Dominm proftttmddnuptids>db inofindto uenict. Et qudfi kquem occupdt ct obruit uolucre$,Lc£ u.ltd irructfuper eos repcntinm intc titm. Et tunc dppdrebitftgnufiUj hdmintiin coelo.Et pldngcnt omnes tribm terrt. Ign vs dntc ipfum pr&ce det,ey infkmmdbit in circuitu inimicos eim,Mittet dngelospAos cum tubd eyuocemdgnd, er congrega but elettos eim d cjUdtuor uentis , Mdttf7.24a.Tfoe/? 4. Apocd.io. Et ddbit mdre mortuosfuos, Mors er inftrnmmortuosfuos. DESGRIPTIO IVDICII. Et tunc uidebuntfilium hominis uenientem in nw be, quw ignem sternum. Ed Mdtij.UtiM per drdboUsdecldrdt. AddeDdn. 12.Efd.30.60.Apo* i.Df inftrno feu perpetuo crucidtu3Sapien. 5. A Confimdtione. Cozlum er terrd trdnfibunt, erbd med non trdnfibunt. EpilogMconfidt Enumerdtione ey exhortdtio* e.VigtUte ergo,quia nefciitf qud hora Dominm ue 'eruenturMfit.Sintlumbiuejlriprfcinftistcdnde cdrdentesin manibM uejlris^c.Attendite^nefbr^ IgrdUentur cordd uejird crdpuid ey ebrietdte, CT %r&huiMuit*,&c.VigiUte omni tempore, oran* *,s>ut digni habeamini hgere ifld omnid , qu£ futu* dfuntyzrjlaredntefiliumhomitris.Lucde n. Abne* \\antes omnem impietdtem et fecuUrid defideriafo* \rie et iujle er pie uiudmM in hocfecul o, expe ftdti* \cs bedtdmfcem, er dduentum glorU mdgni dei Ti* \um i.Csterd dddet bonM conciondtorqujt hucfye* ldnt,ey qu& colligitur exftgnis , lefum reMefiidm*K t * Exor* #8. DOMINICA TERTIA Exordium efi liberum, uel a tempore , cumidi loannes ejfettncarceribu^iautafbrtuna^dutab offi cio ueripreconti Chrifii , qui difcipulosfuo$,non a fe, fed ad Chrifium manu ducit , quod hafte nut ma ioftores non ficerunt. loannes iamante difcipuk fuos de Chrifloficit certiores , cu digito eum demo ftrauit,nuncautem utab ipfo idem doceantuYy^t tanto liberiut accedantfuo nomine mittit. Vropofitio feu Qude quo pradiftu erat,ut aperiat o culc ccecoru,coram quofaliret,ficu$cerum,claudu4> eti qui cofolaretur lugentes,euangelizdretpauperibu annum placabilem domino. Efa.%$. 61 •'Ecceuideti per me uaticinata miraculafieri.audititbona nuna ari adfiittis cofcientijs,hjecreniiciate loani, ut ex hi colligat, quisfim.EJlmcdefiia chrifii , er relegatl ddfcrptitY£ teflimonia,cuquildn g«omcr £gritudinesnofirdstoUdt,dum medetur ttcorporietdnimt.CozciuidenUfurdidudiuUchu* di4mbuldt,leprofimuddtur,pduperib.eudgelizdtur Definitquidpduperest Quid Eudngelium * Abeutibus difcipulis bene loquiturde loZne.Non hene decctin oslaudarc. Atfy h*cficit,ut confirmet dudientium dnimos de lodnne,zrquid effet lodnnes: n do miferuntludaei ab Hierofoly* m*s facerdotes cVlcuitasadeum,utin terr0garent euy, 4 Tu quis es ^Etcon^ feftus eft,ct non negauit.Et cofeflus eft q^ia non fum ego Chriftus.Et interro- gauerunteurruQuid ergoCElias ne tu^ Et dicit , Non fum . Propheta es tu C 8C refponditjNomDixerutergo-eirQuis es,utrefponfiim demus his qui mifer runt nos^quid dicis de teipfoc' Ait: Ego uox damantis in deferto , dirigite uiam domini,ficut dixit Efaias prophe ta.Et qui mifsifuerant, erant ex Phari' fa?is* EtinterrogauerunteumcYdixe' runt ei : Quidergo baptizas, fi tunon cs Chriftus,neq? Elias,necp prophcta? Refpondit cis Ioannes dicens : Ego ba ptizo in aqua , medius autem ueftrum ftetit que uos. nefcius ♦ Ipfo eft qui poft c $ me fy DQMINICA QVAKTA tne uenturus eft,qui ante me fadus eft, cuius ego non fum dignus ut fbluam cius corrigiam calceamenti ♦ Haec in Bethabarafacla funt, tras lordane , ubi eratloannes baptizans* -« Vdngelium de teftimonio lodnnis9eft genervs Di' fcddfcaUci : quonkm bic qutritur , cr prtdicdt dt feqtmfttlodnnes. Exordium commodius erim loco,tempore,per* fondjUitd^priedicdtioneyet bdbitu lodnnis, unde com rnoti et cdufdti lud ut teftatur Chriftus 44 DOMINICA QV.ARTA Cbrijlut pofiqukm non inueniunt in eo quod qudtrut \am qudfi per excdndefcentiam interrogdnt de auto ritdtefuibdptifmuquonidm ipfifibiius er dutorita* tem uendicdtritmfidtuendi in populo . Amdrum efl iUistquoditdfud pr&dicdtione er bdptifmo multitu* dinem pofife trdhitcr dUicit. Qudmu is fciunt exfcri pturti,Efd.4.4..Ezech.36.bdptifinu effeex deo ,fed cum ipfe non ejl Mefiid* , nec Uelids,nec prophetd9 undefibifumdt edm dutoritdtem : nam cuiufy ope* ri/sfolidum zrfirmum,eji dutoritdt. K efpondet k difcrimine fui bdptifmi , er bdptif* miChrijli. ReftondifietcldrimfediuinituA miffum effe adbdptizdndum , utinquitinfrd lodnnis i. nihil proftaffet tdmen , dixiffent , ubi Dewfecum locutui effet. Vroptered remfimplicifiime ndrrdtjtd tdmen ut urgedt er tejletur Mefidmddeffe. Acfidiceret: Verfticite officium meumjunc faale cognofcetis qui fim.Hic moraber\s,et expones htius.quidfii bdptif* tnu* dqutiO- quid bdptifmm ignis erfyiritut . Quid interfit inter bdptifmum lodnnis ey Chrifii. Ipfe efi qui pofi me uen turus efi ] Efi defcriptio Emdnueli* Dei er hominis. Cuiwinonfumdignuszrc<] Tdpinofiscmode fiid lodnnis efi,utexdltetchrifium. HtecinBethdbdrd.^Epilogus. Alocoubierdt frequeniu & confluxus eorutn , quibdptizdbdntur. Hoc A D V E N T V S: ti Hocfctlicctteftimoniumfaftum effe, clardluce,pd* Um, cr confricue omnibus , ne quid habeant ludjei, quod pro ignorantia ddducant: propterea fubinde Chriftus iUisobijcitteftimonium Joannis. Hucrefkr cxtera loca de teftimonio^officio^t opera loanis.Qs biterft uacat et opus eft afyerges Vra-occupationent er Kefutationem imitationvi uite > eyhabitus loan* ntt,uthaftenusfiftum eft. Oritur hicqu£Jlio,curneget loannesfeeffc Hr» liam,cum tamen Chrijlat affirmateum ejfe Heliant Matth.n.Refyondeo. loannes quidam trat Heliat ff>iritu,habitu,ey uita,non autem perfona eynomie ne, Lucnihil foliciti firis fed 46 DOMINICA QVARtA Ccd m omi oratione,£Y obfecratione cti gratiarum adione petiriones ueftrae in notefcat apud DeurcuEt pax Dei, quae cxuperat omnem inlletfum cuftodiat corda ueftra et mentes ueftras per Chri ftum Iefam* IN DIE NATIVITATIS CHRR jli Uudngelium Luc£ cuftodientes uigilias nocftis fuper gcr^ gcm fuum.Et ecce angelus domini fte* tit iuxta illo s, 8C claritas Dci circumfu! fitillos ♦ Ettimuerunuttimoremgno* Et dixit illis angelus: Nolite timere* Ecce enim euangclizo uobis gaudium magnu, quod erit omni populo , quia natus cftuobis hodie (aluator,quicft Chriftus dominus, induitateDairid, Et hoc uobis fignumjnuenietis infan tem pannis inuolutum , cYpofiturn in prxfepio^Et fubito fada eft cum ange- lomultitudo militiaj coeleftis,Iaudan- tium Deum cY dicentium : Gloria in altifsimis deo., cY in terra pax 3 homini" bus bona uoluntas* r Vangelium ejigeneris DidafcalicuExordium efl ^libcrumarei ipftjoco, aut tempore, autab arti* culo nofir£fidei3 nxtum ex Maria uirgineicum locifi beneuolentif^atteniionis et docilitatis. Vropofitio^de natiuitate Chrijli, Deusfiftus ejl homo.Mater permanfit uirgo,contra naturam etr4 tionem.Mefiiat iUe Emanuil, R*x ifraciper prophe tasuaticinio pra>dittusuenit,in quo comfletefunt prophetarumfcriptur*. tUrratio 49 IN DIE NATIVITATB Narratio fit primum i uaticinijs Propbr f** TUm de Meffia. Adefinitione effentiali. MefiiateftEmanueL Dewi cr homo. Efa.y.Baruch.3. A Natione. Dabo in Sionfalutem. A Natalibut. Promiffut kbrahajuratu* DauiL /0 parentibusmatrc Mariauirgine, Efa.y. t>emfine matre.Homofine patre* A* Patria Nazareth. A LocoBethlehem,Miche* s* Aremoore. Nonaufireturfceptrum deTuda,et dux defcemore eius donec eyc. Gene. 49. Uem,ex* plcto feptuaginta hebdomadti.Dani.Z. Ab humilitatejenuitateet paupertate aduentut. Zacha. $,Et quod non terrenus rex futurw ejfet9qud lem expeftabant )uditid& locd commodiordin hofpitijt crdntpra' nihil obferuanhbwdum mi diumfilentium tenerentomnia: dum nuUafyeserat reliqua de ueniuro Mefiia,noftu>mc dia tt acuta. hyt me>apud ignotos>non domifuinfiabula inter bru* ta>non in aula> aut quaUcunqt commodo loco> pcpc* rit fummum iUum dominatorem cceli er terr£>nuU4 prxfenti objietrice> nuUii in partu admtnijlrantibus, cr obfecundantibusinfumma egefiate> nuUoflrufto fbco > nuUti adornatU infintilo cunps>cr fbrato puer* pers. Irffo, cogitur pannis inuoiucrc recUnarc m prtfcpium,?? fceno flipare. Exclamattones binc erumpuntbeneficiorum dei bumilitam Cbnfii crc.Pote ni b&c latifiime amplifi care per circumftantiai.Quis,quid>ubi>quibm auxi Ujs , cur>quomodo>quando.Vorrb pauper bic Chrifius pauperibut paflonbu* noftu uigikntibut >concufii/s confcientijs>diem faiutis cupide expeflanttbut, ab an gdit dimnitwsnunciatur natut,quod efi gaudiu ma* gnu omni populo credenti>diuitibus interim reliftti. \nuenUus.]\.onfirnhitioafignti* Quem pue* rum inueniem pannk inuoUitum, &- pofitu in prtft pio>hicCbrifiusdominwt,acfidiccret> citeros non inuenietisitidem^fedbene compofitosin cunis.ltcmi Signum placati Dei efi puer Cbriflwt bomo. AUego* riM huius loci ex alijs qu£res> ego nudts uerbis gau* ieoerftudeo* Canticum angelorum arguiteorum gaudium c k & i s t r. st fdudiWm ZT congrntuktionem de noflrd redemptio tk 4 Sdtdnje imperio. Glorid4eo ] Kektione benefy- ciom,e? grdtuitemifericordtiyfcilicet nati Chrifih Vdx in terra. ] Inter deum cr hominem. Hominibm bond uoluntds. ] Ergo deum cr eiui Wdnddtd,quidem}.Hebr.i. d * Chrifim S% INDIE NATIVITATIS Chriftum fcilicet ueniffe cr apptiruijfe nobis. APparuit enim gratia Dei 8C falua toris noftri omnibus h ominibus crudies nos;ut abnegantes impietate et mundanadefideria^fobrie, modefte 8C pie uiuamus in prscfenti feculo,expe* cflates beata fpem et apparitione gloriac tnagni Dei 8>C faluatoris noftri Iefu Chrifti ; qui dedit femetipfum pro np* his,ut nos redimeret ab omni iniquita te, 8C mundaret fibi populum pecuha.' rem3 fedatorem bonorum operum* Ha?c loquere 8>C exhortare , 8C arguc cum omniimperio* I N DIE STEPHANI* Eudngeliu Mdttb. z$. ECce ego tnitto ad uos prophetas et fapientes 8>C fcribas, Et ex illis occi detis et crucifigetis^exillis flagellabi tis in fynagogis ueftris 3&T perfequimi> ni de ciuitate in ciuitatem .> ut ueniat fii- per uos om nis fanguis iuftus,qui effij' fuseftiuper terram,a fanguine Abel iufti,u% ad fanguinem Zacharia? filtj Barachia?, C H R I S T L & Barachfae 5 que occidiftisinter tcmplu &Taltare* Amen dico uobis, ueniet hec omnia iiiper generationcm iftam, Hie rufalem Hierufalcm , quae occidis pro* phetas , 8C lapidas eos , qui ad te mifsi funt: quoties uolui congregare filios tuos^quemadmodum congregatgalli^ na pullos fuos fub alas,3£noluifticEc ce relinquet uobis domus ueftra deier^ tatDico enim uobis , non me uidebitis amodo , donec dicatis :Bencdinegligentes et cotemptos ludejl eimfitcere: Vixit er/a» fa funt.ttflcutDominm uoluitjrcit in ccelo et in tet td.ldem dicuntomnesboni Concicndtores,bene cu* piunt & uoluntimultitudini omncm impcndunt ope rdm cr fiudium , ulterim non poffunt , aeterd funt deo comittenddiUtinquitiUe. Qudndoficimmquod debuimmjcuiter quod euenitfirdmM. Quemdi JTEPHANL' s$ Qucmddmodum gdUind.] Elegdntifiimumfimi le,ddbonum dciddfcftum erga nos.Expcncsfimile, Gattwdfludiofe fbuet,nutrit cr definft puUos\uos% ittidute,ncgleftd gaUind,longius progrejii , \e\e cet iuum euntinungucs,rofirum eyfauces milui. Et noluifti.'] Eftremotio culp£,fcilicetquodpe rhs,culpd non ejt mea. Videtur hic Chrifius Uberum drbitriu ddfrrrefcd re ipfa non.quonid ej htc Chri fius loquitur fccundufuam humdniUttem, fecundum diuinitdtem dutcm ncmo potejlfu* uoluntdtirefifie' re* Ex credttone debemus quide omnes ad deum cott ucrterc et in dcQ mdnercfcd cx deprdudtd ndturd *y ex Adiimidtd mdlicidnolumusomneStddebutquoi ferudt Chrifius prc<£terd qutffequun* tur dd difcipulos locutus eft. ~Epilogus repetitfuperiord.De m exhibet mundo fudbenefcia ymittitfuos preydur quente , qui cV recubuu incoenafuper ped:us eius,et dixiuDomine , quis eft, quitradettecHuc ergo cuuidiilctPe- trus3dixitIefa;Domine>bicautequidc' Diat ei Iefus;Sic eum uolo manerejdo nec ueniam, quid ad tertu me fequere* Exrjt ergo fermo inter fratres , qufa di* fcipulus ille non moritun Et non dixit ei lefus non morif,fed fic cum uplo do nec ueniam quid ad teC Hic cft difcip U' lus ille,qui teftimoniu perhibet dehfs, dC fcripfit hstc. Et fcimus quod uerum eft teftimonium eius, — vangehum cflgcneris delibcrdtiui,dc uoedtionc. ^p.xordium cumfuislocis ejl liberu. Propofitio, dc uocationc Petri.Pr£cedentid cohtrct. Vbi Chriftut Vetru ter interrogdt defui dmore querenSy dn etidm nuck plm dlijsdmtt.tdxdm eiusprefumptionecum dixcrdt.et iniuffus idftdbdt: Si omncsfcdddlizdti fiic rim in tc9ego aut nonfcdn Anted cum non urgc* bat YiSfUliro uolmt9nunc aute cum res ccgit9 dti cttd uelit intrepidus perjhre. Ric tnterrogdtus9contri* fUtur & trepide rcfrondet.lufcis quiddmo te9 Si* bijpfi diffidit9pofiqudm fefefifiUit , timetfibi ne ite* Yumfimile periculum impcndcdt, quid dulcebtUum inexperto9expcrtus metuit. Quod ter interrogdt Chriflusfignat rem effeferid . quonia bic iUifuax uo Xuit comenddre oues pdfccnddi9et defcndcddx, ubi re quiritur diligentid9ctperfeuer4ntid}fvrtitud€9 et co ftdntidiBinc cernere ejl , qubn ferid resfit domino, fudK oues pdfcere9quod ncmo potefUnifi impcnfe dili gdt Ckriflu.Ndm fiilfipdjiores,fefc dAigut9non Cbri ftum^necouescurdntfedfuumqutruntlucru^quod fi defuerit9dut quado lupus uenerit, deferuntoues et diffugiunt.Uocintereji9inter ueros etfilfos pdfxorei nec certe leuit res cfi. Voteris bunclocu dmplificdre, et exponere9quid pdfcere* quid oues ChrifiitPetrui docet nos}ne quid nobis prtfumdmus pr&ter dci ucr bum9uo\untdtemyw uocdtionem, nihilfiquidc beni fuccedit.Ed efl indoles bumdnd.\niufiiprdtfumimus> iufii trepiddmus er refugimus. Ergo prttcr uocdtio ne nihil tentd.Vocdtus9dude in domino9ejr tame cum timore dominu Amen dmen dico tibi.] Signdt pr&* dicdtoribus er pijs crucem fubfecuturdm9dkdm dlijs ^rduiorem* Hocdtem toiit&c.'] Sefeexponit. Sequert f o ! N D I E Sequcreme*] Chriftm Vetrum per cruccm uult fequi ey glorificdri. vocdtionum difcrimina funt9 alios nocitper crucem^dlios dliterjurimdut /euuw. ®i]}rib'Ae per dmplificdtionem , confirma ab exem* fl js, Conuerfus Vetrm.] Veriphrafis Joannti eft. Uic autem quidQ Ea ejl humana imbeciUit^ut Utfemperrebutarduis crdurioribM,refticiamut aliorum fcelicitatem,eam iUis inuidcmu*,confiderd* tnus noftraminfcelicitdtemycrumnM ey Uborcm> et ficimut ipfi nobti crucem noftram difficiliorem, Migenter uolumut cduere,ey de ipfis effc certiores, nefint nobisfodiciores* Sieumuolomanere. ] Subirdfcitur ChriftmVe trOyquoddUend curdtjtd plane uult Chriftutfe recld fcquiizr facerc quod iufferit , dlienti incurdtit : ndm hocmoleftiaddfcrtindnemidcfi diceretiQuodfi uo* to iUu uocdrc et uiuerefinc cruce y^d hoc tudreftrt* Tume fequerc.'} Adminiftrd tudm uocdtione,nc fs de dlijs foUicitut,dc his ego uidero . Itd uult plani dominut , noftrdm ut curemui uocdtionem fine dlio* rumrefpeftu: ndmfi hocfimulinanimum induxerh mwiyputdbimm dlios femper nobti effe feliciores, cum tamennonfunt:namfinguyuccationcs,fuds ha bent moleftm,ut omnes qui uclut pic uiuere in Chri fto,perfecutionem patientur.Hanc opinionem plane mlt Chriftm dtiimti noftris eximere.Ndm cui pUcet dltcrius ! O A N N I & <*» ktteriutfudnimirum eft odiofors,itdnemoeffetfuc$ forte contentus. Vult ergo utquify ia ea uocdtion?9 qud uocduiteum dominus,mdnedt.i. Corinth.j. Po= temhunc locum dmflificdreiQuidfitfe^ui Chriflui Sed hoc locofimolicitcr intetogit Chriftws , ut Vrtrut fcqtuturfecruce. Ego pcrcrucemglorificdlusfum. \td er tu P€r crucem glorificdberis. Me] EmphdfimhdbeL Nerefyicw dliosync imitervi dlios,me obferud, pofihdbitis dlijs omnibut* ■ Bxijtfemo interfrdtrest&c.] ToUit lounes er* rorem de uerbis Chrifti non recle inteUettis. Voterifi hic obiter de uitd lodnnis dicere ex hifiorijs. Hic eji difcipulut iUe."] Confirmdtio fui, er Ept* logMejl totim libri.Repete fuperiord3&> exhortdre de pdfcendi/s oMibm Chrifti^ de uocdtione. EPISTOLA ECGLESIASTICI, XV> Defi-uftu timoris et iuftiti*. aVitimetDeum facietbonajcV qui continens eftiuftiti£,appre^ hendet illam, 8C obuiabit illi quafi ma^ ter honorificata 5 & quafi mulier a uir- ginitate (ufcipiet illum ♦ Cibabit illum paneuitaecV intellecfhis y 8>C aquafapi> entiacialutaris potabitillum* Etfirma^ bitur inillo;8£nonflectetur,&: con^ tihebit H IN DIE NATIVITATIS tinebitillum dC non cofimdetur3&r ex-* altabit illum apud proximos fuosydC ir% medio ecclefix aperiet os eius,et adinv plebit illu ipiritu fapientiae 8C intelk' cl:us:& ftola gloriae ueftiet illum* DOMINICA POST NATIVITATIS EuungdiumLuccei. y^1 T erant pater 8C mater eius miran- ,_^t s fuperhis^quae dicebantur de i o4 Etbenedixitillis Simeon;&rdixit ad Mariam matrem eius : Ecee pofi tu& eft hic in ruinam, 8C in reiurreclionem itiultorum in Ifrael y 8C in fignurn , cui contradicetur ♦ Et tuam ipfius animarri pefrtranfibit ghdius,&C reuelentur cx multis cordibus cogitationes*Eterat Hanna prophetifla^filia Phanuel de tri bu Afer, Harc praceflerat in diebus mulris,et uixerat cum uiro fuo annis (k* tem a uirginitate iuaf Et hsec uidua ufcp ad annos octogirita quatuor, qu«e non difcedebat de templo , iciumjs 8C obfc crationibus feruiens nocfie ac die; Et haec^ipfahorafiiperueniens, corifitebat turdo- CHHIJTt n iur Domino,& loquebatur de fllo om nibus, qui expedabat redemptionem in Hierufalem* Et ut perfecerut omnta fecurdum legem domini,reuerfi funtm Galilaea , in ciuitate fua Nazaret, Puer aut crefccbat &f confortabatur , plenus (apientiat&gratia dei erat in illo* •^ Vdngdium efi generis Didtfulici de cruce. Ex» *^ordium eji Uberum , aut k fortuna Cbrijii , eiutifr uerbuEt eorumqui Cbrifium b&-fecundu lege inculp&biles.iufi* dei noftra tejiificaUeji i lege er prophe tis. Kom. j. Mirnbanturlofeph,®- M2.Edm contrddi* clionem tefidntur omnesScrib&JPhdrifeh & omnet impfyeyhodie fdcerdotes a* Mondchi,erc. ht tudm ipfius dnimdm,crc.'] Afbrtund pioruni bdbetium Chrifium in hocfeculo. lUdfhlicitds3quoi fls mdter ChrifiUfdtv* mdgno penfdbitur mozrore er cruce.ltdnihilejtdbomnipdrtebedtu. Et: Comodi tdsomnisfudfirtincommoddfecum eyc.Vro confo* ktione eflomnibwspijsfubfummd cruce, quoduticfi bdbent Chrijiumfummum bonum ey gdudium.bx* pone cjuiddnimdtquidglddM fquid petrm fcire. Gkdiu infinguldridixit7 pro perpetuo cruceinhdc uitd.B£c duo cohtrent > hdbere Chrifium9eyfirre crucejfeu dniml trdnsfigig\ddio.lodn.i6.V\ordbit\i crfiebitti,crc.lnmundopreffttrdm.Silibet grud* tdtperocium excurrein enumerdtionemglddij M4 Yiut hdbedmusfi* iemeiustefiimonio, Ettlf D O H I N I, 6$ Urdt prophetiffd.] Vel quod futurd pr^dixerat uelquod fbrti fuerat propbeu , aut concionatom uxor. tiliaPbanuel.] Aparentibus. Detribu Afer.] A natalibut. H£cprocefferatin diebutmultvi.'] Afenio Cum uirofuo a uirginitate crc. ] Ab intcgritd* te,erfldtuuit£. Vfy dddnnosoftogintdqudtuor.] kb state. Ncw difcedebat de templo. ] A pietdte. leiunijs er obfecratiombM.] Apdrfimonid er religione.Omnia htcfyeclant ad probam, honefiam integra et piam uitam , pro tejlimonij cofirmdtione. Prtoccupatio crrefutatio impiorum deieiunij$ ctobfecrationibutHan£,perinuerfione.Oportetpri mum perfona deo placere, deinde placebunt operd. Etb£cipfaborafuperueniens. ] Abeuentu, CT confilio diuino. Confitebatur domino. ] Hunc effe iUum Mej?w &fdluatorem,fcilketbuncfolumadfalutemfufficc re,nonfuas obferuattonesy obfecrationes er ieiunia, qu£ hinc citdnt iufiicidrij. Et loquebdtur deiUo.]Hlijprofibu!dbabebant. Puer autem crefcebat erc] \nuentws efi ut homo itd tamen , ut pr£ c£teris hominibut ,fmgulare ali* quid er diuinum baberet. Epilogus repeUtfuperio* rd.Confoktur er cxbortatur. t EpifloU €6 DOMINICA POST EPISTOLA GALA, III I. Cbriflutfaftut ejl fub lege,ut no% delegeredimeret. DTcoautem,quato temporchacrcs paruulus eft,nihil diftertaferuo cum fit dominus omniuf,fed fiib tutorJ busdC procuratoribus eft, ufq? ad prac>- finitum tcmpus a patre. Ita 8>C nos cum effemus paruuli , fub elementis mundi cramus feruientes* Atubf tempus con pletum eft, mifit eius filium fizum natu cx muliere,facflum fub lege , \xt cos qui (iib lege erant, redimcret , ut adopuo^ nem filiorum reciperemus* Quoniam aut cdis filij dei , mifit deus fpiritu filij (uiin corda ueftra clamante: Abbapa- tcr ♦ Itaqj iam non eft feruus, fed filius* Quod fi filius,6C hgrcs dci per Chriftu, IN DIE CIRCVMCISIONIS Eudngeliumhuctz* ET poftquam cofummatifimtdies ocflo,ut circumcidcretur puer,uo> catumeftnomeneiuslefus* Quoduo- catum eft ab angelo priufquam in ute- ro conciperetur* EuangeliuM NATIVITATIS. €f £Vdngelium efi generit Diddfcdici.Exordiu,undc libet : dut d dic ,dutdrc ipfd crc ♦ Si Ubet et opus cjiyddde loco: Exordij. Vropofttio 4 loco commmiDc tircumciftone. i mrrdtio d deftmione.Q^id circucifiioiqut cdu fd i qui effcttui ? Kom.4~QU£ pdrtesifidcs ergapr* mifiione$MipfumopM,Komd.z.Non)ldtimiuidcirco zrfignum eim promifiio* nvs in Chrifto ceffduit.Arcmdutem durdbitufyddfi nem mundi,quid eimpromifiio Um diu durdbit.Ge* nefis.ey 9*1*m cinumcifiionedbolitd,Cbriftu&eM ioco reftituitnobvs bdpiifmum , nouumfutpromif* fionisfignum: eius fxre fimilis eft rdtio , prXterqudnt quod de circumcifione erdt certm dies , de bdptifmo non item. Adducimus infkntesdiCbriftum perbdp* tifmum quam primum poffumm, exmdnddto Chri* fti3Mdtth.i2.Sinite paruulos ueniredd me. Vt circu cifiio prtterfidem nihil uaict , fic nec bdptifmm. De bdptifmo pdruulorumeritdlibindrfdndi locm3dut pottris pducd obiter dftcrgere. De nomineufu. Definitio eft ab Etymohgid cr ofjicio. Etymologid exprimit cr decldrdteimoffici um.ndtn ufmfdluatoremfignificdt,proptered quod ipfe faluum ficiet populum fuum dpeccdtvs eorunt. Vopulm fumeft>totd credentium multitudo. Incre* dulinoti CIRCVMCISIONIS. 69 dulinonfaluantur,\od. 6. Qui non credit idm iudiac tut ejl. Epilogui repetit fu p erio rd. EPISTOLA GAL. III. Lex cejfeuit in Ckrijlo. PRms aute quam uenirct fides fob lege cuftodiebamur,coclufiinea fidem quac reuclanda erar Jtaq? !ex pa^ dagogus nofter fuit in Chrifto , ut ex fide iuftificemur* At ubi uenit fides, iam no fumus fub pa*dagogo* Omnes enim filrj dei eftis per fidem^qug eft per Chriftum Icfum^Qiricunc^ enim per. Chriftu Iefiim \ bapriza ti eftis , Chriftu induiftis.Non eft Iudanis.,ncq? Grgcus non eft feruus neq? liber : non eft ma- fculus,necpfoemina,Omnes emm uos unus edis in Chrifto Icfu:Si autem uos Chrifti^ergo femen Abrahae eftis,cV fe cundum promiisioncm ha^redes,. IN EPIPHANIA DOMINI Buangelium Mdtthsill. CVm ergo natus efiet Ieius in Beth leheluda^in diebus Herodisre- gis : ecce Magi ab Oriente uenerunt e x Hierufa *© INEPIPHANIA Hterofolymam ,diccntes: Vbi efl qui natuscftrex ItidaeoriiCuidimus enim ftellam efus /n onentc, et uenimus ado rare eum ♦ Audiens autem Herodes rcxturbatuseft, &" omnis Hiercfoly ma cum fllo ♦ Et congregans omnes principes Sacerdotum & Scribas po- puli , fcifcitabattir ab cis r ubi Chriftus nafceretur* At illi dixcnmt ei: in Bedv lehem Iud^ar, Sic enim fcnptum eft perpropbetamJBttu Bcthlehem terraj luda nequaquam minima es iqfipriti* cipibus Iuda ♦ JEx tc cnim exiet mihi duxquiregat popuUrmmeum IfraeU Tunc Herodes dam uocztis Magis diligejuer, didicit ab cisr tempus ftellac qux apparuerat cis , Sfmittens illos in Bethlehcm > dixit; Ite &: interrogate diligenterdepuero , &Tcum inueneri' tis,renunciate mihi, ut & ego ueniens adorem eum,Qtzi cum audifient rege, abierunt.Etecceftella, quam uiderant in Oriente , antecedebat cosyufcp dum ueniens,ftar et fupra ubi erat puer. Vi« dcnte* D O M I N I* 7* dentes autem ftellam, gauifi funt gau> dio magno ualdc.Et intrantes domum inuenerut puerum cum Maria matrc eius,et procidcntes adorauerunt eurcu Et apertis thefauris fuis obtuleruntei munera , aurum ,thus,& my rrham.Et refponfo accepto in fomnis, neredi' rent ad Herodem,peraliam uiamrer uerfi fantinregionem fuam* c VdngeUum eft generti Bidafcdlici, conftdt drgn* &mentis de tcmpore, cr ioco Chrifti. Exoriium cft liberum autddie,dutundc libct, ddditticxordijlocifi. Vropofitio.gentiles Mdgifecundum prophetidt qutrunt er inueniunt natu Chriftum^fd. 6$. Qudomindtorem terr£^certo ndtum effe fciunt ey dfftrmant exdrgumentofteUnon eftfdpientid,noneftconci!iucontrd dominu. kuditoregedbierunt.] Hicquidem Magorum fidesjiimiru impugnatacft. IpfigentesfcilicettantU e S tter 74 INEPIPHANIA iter proftfti}non ahhor ruerunt humilem fyecicm Chrifti^uwprocidunt, ddorant er dgnofcunt,utdominum.¥tde$ non iudicat fecundum uifum cjr fyeciem . Nc« dubium eft, quin uaticinid de Chrifto,ldte,ft)drfdfint etiam ingentes: buucfcilicet fvre deum <& hominem. Offiruntmunt ra,foluuntfud tributd,non uacui ueniunt . Tides non eftociofd&fterilti. Accepto refeonfo.] ChriftutdAfcinuenientespit yo ddftclu,non permittit adimpietatem redire . Per Chriftt redimm in pdtrii. Ver Ada egrefiLPer Chri jlurcdimut.Excmplu curdt dominidefuti. Epibgm conftat enumerdtioneiddficrtu><3' exhortatioac. EPISTOLA ESA. L3C Vrophetid de rcgibut ueturti ad Chnftu, expktd ejL SVrge tlluminarc Hicrufolem s quia uenit lumcn tuum, cV gloria domi^ ni fuper te orta eft, Qiiia eccc tcnebra? operient terram , cV caligo populos fuper f6 DOMINICA I POST fiiper teaute orietur Dominus, &f glo* ria eius in te uidebitun E t ambulab unt gentes in lumine tuo,&T reges m fplen^ dore ortus tuu Leua in circuitu oculos tuoSy&C uide , omes lftf cogrcgatf firnt, uenerut tibf.Filrj tui de longe uenient, & filia* tuae de latere furgent: Tunc ui' debis et afFlues , et mirabitur et dilata' bif cor tuutquando couerfa fuerit adtc multitudo maris 5 &T fortitudo genti- umuenerittibi* Abundantia camelo' ru operiet te , Dromedarrj , Madian et Epha,ornes de Sabba ueniet et thus de- feretes, &T laude domino anunciantes* DOMINICA I. POST EPIPHANIA. EudngeliumLuca i. ET cumfadtusefletannorumduo' decim 3 afcendentibus illis Hierc fblymam fecundum confuctudfnem diei fefti, cofummatiscp diebus curedi- rent, rcmanfit puer Iefus in Hferufale, 8£noncognoucmtparcntescius.Exi- ftimantes autem illum effe in comitatu uenerunt iter diei, 8C requirebant eum tnter EPIPHANIA 77 inter cognatos 8c notos.Et non fn ueni entes 5 regrefsi funt in Hferufalem , rc- qufrentes cum.Etfacflum eft poft tridu um^inucnerunt illum in tempIo?federi tem in mcdio doctorum>audientem c mnes,qixi eum audicbant^fuper intelli- gentia 8C rcfponfis eiusfEt uidcntcs ad mirati funt . Et dixit mater eius ad illu; Fili , quid feciftf nobis fic : Ecce pater tuus 8C ego , dolentes quaerebamus te: Et ait ad ilIos:Qyid eft quod me quaerc batis ^Nefdcbatis^quodin hfs,quac pa tris mei funt oporjet me eflecEt ipfi no intellexerunt uerbum quod locutus eftad eos. Etdefcendit cumeis,&Tue^ nit Nazarct, 8C erat fiibditus illis.Et mater eius conferuabat omnia uerba hcecin corde fuo*EtIefiis proficiebat fapicntia 8c #tate,&: gratia apud deum &Thomines, _-, Vangelium ejlgenew Demonftratiuifafti,zrketuniloco addixit,ut lultospopuiumfuumjer in anno in uniuerfum, omnes in unum locum conuo-» caretiut quemadmodum effet in illis uhus dews,ita tf fet de deo unafides , doclrina , religio & cultm, ne falfe doHriti£ etc.fubreperent. QU£ unius etiam nd bis ChrijlUnvs imitanda efi,pr&terquam quod nonfu ttius addifii uni certo loco . Quod iterfolis mafculis manddtuerdt.fceminisno.ltemutqufforteeratoc* cupaU domi,liberorum cducdndorum cdufa, duto* neri uteri grauid* . Virorum officiuni crdt , uxores cd docercMariddutem uniafcendit, quiafctmineti negociu edm non impediuit.?raioccupare hic opor^ Ut mdas,quamuvs ueteres confuetudihes,ut bene di* clum efi. Vettrem confuetudinepro legetenendam effe,fed fi fuerit bona,& Ueritati confentanea9ut in* quit CyprUnus,®* citatur in Decretts* Maria de puero lefu iam duodecim ahno$,naioi fecurior}negligit,et abit domu cum )ofepb,arbitrati in comitatucfjhinterim perdit,?uerlefusdeindt** firia £ P I P H A N I A: fj ! fridtndnettlierofolym*. Vbiuentum ejlucfaeri in i diuerforiu 3 puer nufqukm compdret,requiritur m* ter cogn4to$zrnotos,zrnon inueniunt.Um foUtati ; cyfecum difeutdbundiingenti cum dolore er dnimi anguflia}qujerunttotfeculis cxpeftitum.?dtridrchi$ promiffum.k propbetifi ud' ticinio prtdiftumjn quo conf\fat totw mundifdlut, quifujhnet prjeciupro omnibm hominibas redimen ifchunc fummum thcfmrum , cogitdret bUrid,pd* ter coeleflis dbs teyqudf\ indignu cr incurioft tranflit lit.ltd domirm tentdt nos in optimisfuti doni$,etfub ducit k nobis dliqudndo , ut uidcdt , quid ddfeftM di fua dond hdbedmut. Uic perfbdit eiu* dnimd Simco* iM iUe glddiwi . Tdnde redit eo,ubi eum reliquerdt, cr reperit.Nonpnit dominut tentarifuper qukmfir re poffumuA. \ncidiffet proculdubioyex ed tgritudi* ne in hnguore,nifi dominutfubuenifiet.lnucnit Chri fium in templo inter dottores , inlocoftcro,dc hone /to,er confortio bononon in gdneo^c Quod egre ^uexempiuefipueriSyk puero ]efu,utfeddfeniorc$ pios3probos crfdpienteshominesddiungdnt, quorZ conuerfdtione redddntur meliores* ct fugidnt prdU4 confortid+Pro.ii.h&c* Syrdch. tf» Au&cntcm fo DOMINICA L POST Audientem ey interrogdntem.] Bene decet pui ros.Et eftfignum bon& indoli/s, de honeftvs ey pijs re bm libenter interrogare. Stupebdntomnes.'] Pdrddoxoneft. Chriftmfem perrddiosfuae diuinitdtvsfrdrfit, ut re ipfd cognofce rent ludutiq: de induftridficit , quos tdmen ipfemet pnecipit honordndcs. Certe qui parentet mocroreddjicit,non honordt,quod hic Chriftmfaciu R efponfio. Videturhic locm pugndre cum td* men reuerd non pugnat.Rdm Chriftm hic docet, qudtenmhonorandi funtparentes.Vater deut eft,ma ter homo eft.Ergo Deo mdgis quhn hominibm obe* diendum eft. Afto. $. Occupdtio EPIPHANIA; St Occupatio. Sed oportuit hoc pr£narrafli fe,fic BibiJ jitffl^ periculi er «egot^ ReJJ?o/*/io. Chrijiuifvcit quodfua interfuit, fkU in negotio patris. Maria mater ficiffet quodfua in* terfitit, fcilicet curam egiffet tanti pueri.Tam ficili er flatimfaUit nos iUafecura opinio dedeo,eiutcfc uerbo,ut hic Mariade puero lefu. Item in diuna uo* catione,&negotio, parentes infiliosimnon habent nec reft>iciendifunt,aut de eo interrogadi.ldeo Chri ftut iM matris iufe no admittit in diuino negocio,ubi inquit loannvs i.Qv^id mihi er tibi efl muUerlEt qui fkcit uoluntatem patris mei , hic efl materifrater9a' foror.Adeo qui non odit patrem er matre epc.pro* ■plerme,non potefl memejfe difcipului.Et ctterot locos adduces pro amplificatione. Norj inteUexerunt."] Scilicet tantum exigere di* uinum ncgocium, er htc ex induflria non ab impro uifo ftcifie. Defcendit^&fubditMfaftut ejl.] Extra diui* num negocium , parentibus obfequendum efl . Ma* gnumexemplum humilitatis er obedientU. Certii eft Chrijlum non ociofos exegiffe diesufq; dum pra** dtcaret. lcfnsproficiebat.] Inuentusejiut homo, ita tdtnenut uidereturfemper diquidfupra huma* num hdbere. Epilogut.Repetit fuperipra,fcMcetnos prtjlemutergdpdren* tes in diuino negocio . Maria docety utfumma curd conferuemm Deidona , ne per negligentidm wfe* cuntdtem dmittamwiAtem puer Cbrifito docctpue* ros er bortdtur. EPISTOLA ROMA. XIT. Vt bumiliterfentidmM^crfubieclifumM mutu* quemadjnodumChrijlut Dei filiu* fubditm fiftm efb fdrentibmbumdni/s: OBiecro 1taq? uos fratres per mife* ricoTdiam dei , ut exhibearis cor- pora ueftra,hoftiam uiuentem, (anda, deo placentem , rationale obfequium ueftrum, Et nolite conformari huicfe^ culo, fed reformamini innouitatefen' fus ueftrf,ut probetis quaj fit uolun- tasdeibona cVbene placens cVperfe- da ♦ Dico enim per gratiam , quse data cftmihi, omnibus qui funt inter uos, non plusfapere quamoportet fapere, led fapere ad fbbrietatem cV unicuicp fi cut Deus diuifit menfuram fideu Sicut enim in uno corpore multa membra habemus: omniaautcm membranon eundcmaC difcipu' lieiusad nuptias* Etdeficiente uino, dicit mater leiii ad eum: Vinu non ha' bent.Et dici t ei Ie(lis:Qiiid mihi tecum eft muIiercNondii uenithoramea^ Di' cit mater eius miniftris:Quodcunc£ di xerit uobis,facite*Erant autem lapideg hydriac fex pofitae fecundum purifica^ tionem Iudaeorum > capientes fiugulae metretas binas uel ternas ♦ Dicit cis f % Iefus f4 DOMINICAILPOST Icius : implete hy drias aqua+ Et imple> uerunt eas ufq? ad fummn « Et dicit eis, Iefus: Haurite nunc cV ferte architricU» no :ettulerunt* Vtautguftauitarchf' triclinus aquam uinum factum, cV non fciret unde eflet^m iniftri autem fciebat quihauferant aquam5uocat fponfum architriclinuSjCV dicitei:Omnis homo primum bonum uinum ponit, d>C cum inebriatifuerintjtuncid, quod deteri' us eft*Tu autem feruaftibonum uinu, u% ad huc Hoc fccit initiu fignoru Ie^ fus in Chana Galilaese, Sc" manifeftauit gloriam iiiam , cV crediderunt in eum difcipuli eius. _., Vangelium efi generls Demonfirdtiui rei>ubi co* Emendantur nuptU^ mirdculum Cbrijli. Gene* Didafcdlici,ub fidem er oratipnem inMaria doce* mur. Exordium cumjuislodsliberum eft. Vropofitio. Qyomodofe parat dominut, et cjuo modo nos paremm in orationeAdem de nuptijs. Chri ftm uocatus adnuptidi 3 eto bonejlat , aqua in uinum uerfa . Narratio bijioriam recitau A definitione. Quidnuptit t Qva cdufet Qui cffxtlusfeu officiat Ab honeftc> utili, necejfario, iu* cmd* EPIPHANIA %f cundo,dnti<[uo,ey c£terd, Confirmdtio d.fcriptura tocis,cThdchiftorid. Vinum non hdbenf] EJl breuis ndrratio necef* fitatis ,atfy ii eft,ordtio.H£cfideifuntuerbd quibus tdntum remfigndt idtnfcienti, ctficilcpoffe cim rci rcmedium inucnire. Quidmihi ey tibimulerfOsdurumutquideui eft,pdratfe,acfirepeUdtnoftrdm ordtionem, dc no* bis durufifit: idfit ddfidei probdtioncmeyconftdn* tidm,propterea mdtrcm uulgarinomine dppeUdt* ttfy quod fideireldtioneeius mdter nihiloplus efty quam quifcfc pm , ne$ in diuino negocio mdtrts mi babet,quatenm obtemperdndum parentibut. Nondum uenit hord mea. ] Vond ey operd Dei nonfunt proftituendd* Hon abnego , non recufb , fed nondum uenit hord feu tempus, nondum eft tempefti uum, necdum cxigit glorid patris , necdumfcntiunt uini dcjtclum,ey nihilfuperefie.Sed ubi iam incaluc rint,cceperintominmfud mirdculd per medid cxercet . Udurittl tiuncjdM uenit bord,ftrte drcbitridino: Ergo archi triclinusnon fciebdt. Efimodejiid Chrijli,docet noi ne operd deifkldmut dd nojlrdm often.tdtionem9 «e niet ad lucem, etidnobisnotcntibus etignordntibuA Bonum uinum.] Operd qu&fccit Dominus,funt ' Udlde bond. Genef i. Intbridti.'] Hwc ndfcitur pr£occupdlio ey refU: tdtio eorum,quibinc ex drcbitriclino eyinebridtis* Jumunt excufdtionem ey cdufdm fumptuum eybdr* bdrLicet exbildruri et inebri ari in nuptijs,potdre e? commeffdri non item. Qmd *qud*Quiduwum* Uocftcit initium ftgnorum.'] Epil ogut eft. Pera rdtio,Mdrid dffequdturfud uotd^qud in uinu con* uertitur.Dominm qudmui/i nobti durus dppdret , no tdme repellit nos in ordtione . Ipfefcit bori exdudi* diendi. Jteminpngulisnuptijsfeu mdtrimonioyquo uocdtur Chriftut, primum iubet dqudm in hydriit fmdere,e? quidcm ddfummum ufcg. pofted in opti* mmtm EPIPHANIA %j fHUM & exhHarans uinum conuertit Adde exhortationtm ey tonfolationem* EPISTOLA ROMA. XI I. Vt noftris donisferuiamu* proximo , quemadmodlt hic ChriJiM. HAbentes autem donationes , ic» cundum gratiamquaedataeftno bis,diuerfas4 Siue prophetiam,ut con fentiat fidei:fiue minifterium , in mini' ftrando:fiuequidocetin doclrina^qui exhortatur,in exhortando,qui tribuif, in limplicitate, quipraeeft , in follicitu- dine,qui miferetur, inhilaritate, Dile- cT:io fine fimulationcOdientes malum adh^retes borio cens: Volo ♦Mudus efto* Et confeftim eft mundatalepra eius * Et ait illi Iefiis: Vide nemini dixeris/ed uade,oftende te facerdotibus , BC offer munus tuum, quod pra^cepit Mofes in teftimonium illis,Cumaute introiffet Capernaum, accefsitadetim Centurio,rogans eum, & dicens^Domine, puer meus iacetin domo paralyticus , &f male torquetur* Et ait illiIefus:Ego ueniam, &T curabo eum ♦ Et refpondens Centurio, ait illi: Domine3no fiim dignus , ut intres fiib tecflum meum , fed tantu dic uerbu , 8C fanabifpuermeus* Nametegohomo (umfiib poteftatecoftftitutus : habens fubme E P I P H A N I A. %9 fub me milites^&T dico huicuade^&T ua dit;& alteri ucni^et uenit;&: ieruo meo fachoc,&f facit* Audicnsauthoclefus miratus eft,&f fequetibus (c dixit; Ame dico uobis 5 non inueni tantam fiderrt in IfraeLDico autem uobis,quod rnul- tiab oriente 8C occidente uenient,&f re cumbentcum Abraham,&f Ifaac, &Tla cob in regnoco2lorum;filtjaut regni erjcientur in tenebras exterioresjbi e- rit fletus etftndor dentiu*Etdixit Icfus Ceturioni;Vade,etficutcredidifti,fiat tibf ♦ Et fanatus eft puer ex illa hora* pVANGELI V MejlgeneritUiddfcdlicide ^jide cr cbmtdte. Exordium ejl liberum cum fuM locis , commode Umen fumiturkjprscedentibus. Cbrifluijpojllongdm UUm condonem in monte l b* DOMINICA IIII. POST hominibus* Si fieri poteft q^od ex 110' bis eft cumomnibus hominibus pace habentes ♦ Non uofmetipfbs ulcifcetes chariisimi^fed date locu irae ♦ Scriptum eft enim: Mihi uindicfia dC ego retribu am dicit Dns ♦ Sed dC fi efiirierit inimi~ custuus^ciba illum:fi fitit^potum da illi ♦ Hoc enim faciens , carbones ignis congeres ftrper caput eius ♦ Noli uind a malo:fed uinci in bono,malum; DOMINICA IIII. POST EPI« phdtiid EudttgeliS, Mdt.%. AScendente Iefu in nauiculam, ie- cuti ftint eu difcipuli dusJBt ecce anotus magnus faflus eftin mari, ita ut nauicula operietur fludibusjpfeuero dormiebat*Et aceeflerut eu difcipuli ei- us & fiifcitauerut eurmdfcetes: Domi^ ne falua nos3perimus.Et didtcis Iefiis: Quid timidi dbis, modf C£ fidei C Tunc furgens imperauit uentis &f mari3et fa- cflaeft tranquillitas magna* Porro ho- mines mirati funt, dicentes : Qualis eft hic,quia uenti SC mare obcdiunt eic" Euangc* E P I P H A N I A: f$ 12 Vdngelium efl generis Didafcalici. & Exordium eji liberumiautdfuperioributidut 4 re ipfa &c. Eiw loci funt : BcnuolentU , Attentio CT docilitM. Vropofitio k loco communitentdtione, dutd fbr turd uerbi dei,zr piorum in hocmundo. Narratio a definitione.Quid tentatio? Qu4 DOMINICA IHI, POSf reliqua eflnifi in te.mdeferuatordiflus. Qjtid timidiejm.] increpatio.Qyid timeretQuU modicafides! Arguit non reijcit parua ipforufidem, noflra pro confolatione.Uinc nafciturpr£occupatio refutatoria9de nauicula Petri aduerfm Papijlat* Tunc imperauit uentis er mari.} Siguttfuam di uinam potentiam er exaudiendi promptitudinem9 cum res uocat in extremis necefiitatibw. Uomines mirati funt. ] M ira bilis deus in omni* bm operibus fui*,Vfal.i;$. vfm euangelij efi,Cbri* fius uerbum euangelij,difcipuli pios,nauicula carnh imbeciUitatem.Mare mundum,uentus Satanam,fi* giat.Priufquam Chrifiuspernauiculam uemtinma re,omniafunt tranquiUa, Quam primum dutem uer %um ucnitinmundum concitattumultus,feditiones, er turbas.Difcipulos oportet fequiprtceptore.Non €$ difcipulus maior z?c.\oan. i/. Omnesquiuolunt pie uiuere epc.Vrtpara animam ad tentationem ,Ec cle.2.1oan.i6.Tobki2.lud.3.Roma.f. Confimnatio ab utiliineceffariojucudo. Tetatu rus nos dominus, abducit nos ab omni humano prafl iioAbifit motus magpus,adoritur nos Satanjnudus, tf D O M I N I C A INdufte uos ergo ficut elecTi Deifan> cfti & dilecli^uifceramiferfcordia^be nignitatem5humilitate,man(uetudine, patfentf am3 fupportantes inuice 8C do^ nantes uobifmetfpfis,fiquis aduerfus aliquem habet qua?relam,ficut 8c~ Chri ftus donauit uobis,ita 8C uos. Super o- mnia aut ha?c3charitatem habete, quod 1 uinculum perfec^tionis.Et pax Chri ki regat cordaueftra, in quam 8C uoca- ti eftis in uno corpore ♦ Etgrati eftote* Verbum Chrifti habitet iliter uos abii' danter , in omni iapientia docentes 8C commonentes uofmetipfbspfalmis&T hymnis 8C OLtiticis fpiritualibus,cugra tia canetes in cordibus ueftris domfno* Omniaquaefacitis autuerbo autfado, omia in nomine domini Iefii facite,gra tias agentes deo 8C pa tri per ipium ♦ DOMINICA SEPTVAGESIMAE Eudngelium Mdttb.zo. Slmileeftregnum ccelorum homini pam'famih'as,qui exrjtprimodilu- culo conducere qperarios in uinea iua conuentio* SEPTVAGESIMAE, ?7 conucntione autem facfh cum opera* rrjs ex denario diurno ,mifit eos in ui' neam fuarru Et egreflus circa hora ter* tiam,uiditalios ftantesinforo ociofos et dixit illis i Ite SC uos in uinea meam, &l quod iuftum fuer it dabo uobis • Ilii autemabicrunrJterum exrjtcirca iex- tam &T nonam horam ,etfecit fimiiiter*. Circa undccimam uero exijt, SCinac ni c alios ilantcs^ dixit illis : Quid hic ftatis tota dic ocioficOicunt ei;qufa ne mo nos conduxit,Dicit iliis;Itc 8C uos in uineam mcam* Cum fero autcm fa- clum erTet,dixitdomiiius uinegprocu ratori fuo. Voca operarios3&r redde i\' lis mercedem , incipiens a nouifsimis iifcp ad primos^Cii ueniflent ergo ,qui circa undccimam horam uenerant, ac* ceperutfingulidcnarium ♦ Venientes aute 5C primi5arbitrati funt,quod plus effentaccepturu Acccperuntautcm SC ipfi finguli denariiu Etaccipietes mur- murabat aduerius patrifamilias^dicen^ tes;Hi nouiisimi unam horam fcccrirt, N g SJpares 5>S DOMINICA &C pares illos nobis fecifti, qui portauf' muspondus diei&aeftum* Atillerc fpondens uni eorum ,,dixit: Amice,no facio tiBi iniuriam ♦ Nonne^ex dcnario conuenifti mccuc' Tollc quod tuum cft &Tuade* Volo antcm &:huic nouifsi* mo darc ficut St tibi : An non licct mi- hi quod uolo faccre in rebus meisrAn oculus tuus ncquam cft , quod ego bc nus fiimc' Sic crunt nouiisimi primi, dC primi nouifsimnMulti enim fimtuo' cati^pauci ucro clecii- r Vangelium efl genervs Didafcalicu C Exordium cum fuis lo ci/s efl liberum. Vropofltio de \udm primum , er gentibm po* firemum mifivs in uineam dei3etgentespr*occupaf* fe ludtfos.ltem de bonvs operibus cr mercede. Narratio ejldfimili,adfuperiora prtcedentvs capi* U:-. Quidregnu codoru* Quid paterfkmilias { Quid uineaf Quid operarij? Katiocinatione regnidei,feu prtdicationvs uerbi.ludti primum conducli et mifii funt in uineam.Si ambulaueritvs in uijs meis,c?fice* ritvsqutprtcepi uob'vs,ero uobvsdeut eruos mibi populut.Dabocfc uobvs benedittiones.Deut.zS. Hifu ftinueruntpondut diei&tjium legvs.Gentes ultimi uenerunt S E P t V A G E S I M AE. 99 ueneruntnuUd pdttdmercede,pondereey&fiu Ugi/i dbldto.Stdntes totd die ociofi, quodnemo eos condu* xerdt.Ociofdfuntoperd extu uocdtionem ^rfidem Neroo Uborat in uined nifi conduttws.Nemo uenit dl me,nifi pdter mewi quimifitme,trdxerit eum. Ldbo rdre in tuned , ejl in ecclefid , in uerbo er uocdtione fud ldbordre.No quodfibimfum eftfkcere,T)cut.it* Vorrb inuinedfuntdiuerfd operd.AliuAphntdt,dli* wrigdt,dlm putdt3dliM dUigdt.Sic diuerfefunt uo* cdtioneSyKom.iz.i. Cor.iz. KeddeiUismercedem.] Keddetunicuifyfecun* dum operd fud. Itd tdmen, ut nemo hdbedt unde glo* rietur cordm deo , qudndo ficimus quod debuimM, feruiinutilesfumus. lncipiensinouifiimis. ] Dominmpripfeaccepit eum in ulnas fuas,et benedixit deum 3 et dixit: Nunc dimittis feruum tuum domi^ ne3fecundum uerbum tuum inpacc* g 4 Quia t©4 I N D I E Quia uiderunt oculimeijfalutare tu-r urn.Quod parsftiantefacieomniu pc puloruXumead reueiationegentiu^et ^ionam plebis tuae JiraeU EXordium (jlliberum,cum juislocis. Vropcfuw de purgatione etmodefiid Mdrit •CT charitate Chrifti,&- de Simeone. Narratio k definitwne. Quid purgdtiotd R eld* tione. Qud' caufic: Qvnec eguit purificatione exem* pta perfyiritum fdr>flum> exlex fuit de imm udicid et purtficdtione mulierumiquid uirgo fiiit. Vecfffit tey pdcis &■ trdnquiilitdtis cdufd. Secundum legem MofnLeuit.u.Ceremonixle* gis ad nos non pertinent.Legitimumfempiternu erit tn cunftis generatiombutuefiris. Nosgentesfumut: hrgo hberi&exleges. Serudmm tdtneti hds leges thdritdtiscaufd. Vtfifterent.'] A cdufdfindli. Qtid omne mafculinum. ] Miohgid* Exodi $4kN«ffif« 8. Chrtfim primcgenitm eft,ergo fanftut dcmino.Nos pcr ipfum primogeniti & fanfthabun* dantid charitatis Chrifii . Qvicquid ncnfanflificd* tur domino >pcrcutitur & peritcum primogenitii Aeppti. Ab euentu. Lcce Simeon.] hji defcriptio perfon* d reldtio* mbuA P V R I F I C A T I O N I J. to j fii&K*. Expecldns confoldtionem.] Arguuntdr* dentemddfidum circd Cbrifiidduentum.Vcnitfug %erentc>dgitdnte & ddmonente ftiritu. Benedixit deum.] Se uidifjefud uotd.Um babet inumti,quodbdfteiMexpeftjiuit.Certitudoordrio' «tf,jj>ei,er promifiioms Dei. Nunc dimittii. ] Sunt pleni fyiritm uerbd . Feti) nemorerer priufqiwn uiderem fdutdre tuum.Um uideoygejiobrdcbijs idm confyicuum efiommbm,rt fpodifii tuit promifiis: ergo idtn mori cupio in pdce. Lumen ddreueldtioncm.] Cdufdfitidln efi, Sdl* Udre eylumen^Reldtiones funt. In pdce.] videntes Cbrifiummoriunturinpd* ce> Eruftus Cbrifii er Eudngelij. Epilogut. Repetitfuperiord,modeftidm Mdri* cbxritdtem Chrifii.Exemplum Simeonis,utoremw9 ne moridmur nifi priut uifo Cbrifio domini. EPISTOLA MALACHIAE III. Aduentm Cbrifii prtnuncidtur , er trdnfgreffores reddrguuntur. ECceego mittam angelummeum, SC praeparabit uiam ante faciem meaim Etftatimuenietadtemplufim dominator, quem uos quceritis , &Tan- gelus teftamenti quem uos uultis;Ecce uenit dicic Dominus excercituum ♦ Et g $ quifi totf DOMINICA qufs poterit cogitare diem aduentus eiusC Et quis ftabit ad uidendum eumc' Ipfe cnim quafi ignis conflatus,&: qua- iiherbafulloniLEtfedebitcoflatus 3 8C emundans argentu , et purgabit liiios LeuuEt colabit eos quafi auru 8C qua- fi argentum, 8C eruntdomino offereiv tes facrificia in iuftitia ♦ Et placcbit do^ mino facrificium Iuda 8C Hierufalem, ficut dies feculi,&T ficut anni antiqui* DOMINICA SEXAGESIMAE Eu pro/i<= g*ris ex ciiutate bac,in alum,menduus uiuis , tg, u trabis corpus , tandem conijceris in carcerem , mui- {laristaded de capite ct corio tuo agitunub trijhs oc curfat mortis imago,ubiamdbdis uita deferenda eft, per borrenda cr uaria tormentorum genera, atque folum boc euangdij caufa,alijs intenm ociofis eyfe* curis . Uicperfiftere,boc opus,bic Ubor eft . Non eft iUud bumaturu uiriu : Uoc perftrre bumanu corno poteft,refro cddit,non uenitad fruflum,mfi dcusad' )u.Hi cadunt afinijlris.Sic cecidit Saul,ludas & Ve* trM,quipo)ha pocnituitMiad tcmpus credunt,etin tempore tentationis^^diuerfx perfiufionis, rece* dunt ut Galat#,quibusfcripfit ?aulus. TERTII. (Xdinter fpinx.] Mq,bi quidem amant ey Ubenter audiunt ucrbnm,fed eorum tnem foUicitudinibus , diuitijs &- uoiuptdtibm uittoccu* pantur,ne pofivit animum ad meditandu,uitam, mo resq; ad dei uerbum injlituere. tta prtfens uoluptasy CT moUes dtuitti eorum animos ftuiulant : prcpte* rea Cbriftus eas appeUatft>itus,alids irritamenta ma lorum>durifacramfimem.Vaulus laqueum diaboli u Timo. 6.Nimis pungit ejurit, lautos dies , dtuitiat, uoluptates,amuitidS ej c.commutare dura ej? bor* rida cruce.Stpe uincuntur blandimentis,qui aufte* ritatefupe* ito DOMINICA ritatefuperari non poffunt: Ui cadunt a dextris. Sic ceciderunt>qui propter uiUam> iugd boum>zr uxo* rem> nolebant uenire ad nuptiat > Lucdiligens hocfeculum z . Timo. 4.Sic ceaderuntfilij ifra'el>({uiindeferto rurfum ad fcftabant oUas carnium. qjparti. Qui interrambonam.'] Quarta tantum pars uerbi,zr auditorum eius>radices agunt er perfifluntfecundum iUud>Efainon redibitadme uacuum.Exiguas numerus er pufiUus grex Chrijiid norum efl. Dura er dfjfe ra uia efi er angufia porta, qu£ ducit aduitam mrnam, er pauci per eam am* bulant. B,eliqui£ tantumfa\ude extremvs ne cefiitatibusfupra diftis. ¥rudum adfiruntin patientia.] Quidpatientid* Vdtientia uobi/i opus efl. m patientia uefira pofiidebi tis animas uejiras per multas tribulationesoportet nosintrarein regnum ccelorum. ?atientinix,glaciet>tempefias>folurens > fidgur, tonitru>rafirum>aratrum>etc.hucft>eftant. Nifi grefi opus dei. Vruftumadfirent.} Alij centefimum>alij fexa* gefimum SEXAGESIMAE* ut gepmttm^alij tricefimum,fecundum dona gratiaru. i. Cor. 12. HuimreiexemplafuntomnespropheU, hpofio\iMartyres7Cbrifius ipfe, Paulus ut de fe in- quit in buius diei Epi.zCor. u.Omnes pij,aut in pu blico aut priuato uiu genere huc pertinent. Vobis datum efi noffe myjleria , alijs tantum in parabolis. ] Ergofolum difcipulis Chrifii datur co- gnitio myfieriorum uerbi dei . hiijs autem paraboU manet parabola. Caufa parabolarum efi. Omnia my fieria deiuidenturrationiobfcura zxparabolic&di fiainquirentibu*. Vomine edifferenobisparabola.} Explicatur* negligtntibu* nonexplicatur. Epilogus fuperiora repetit.exhortatur,ad timorem er confiantiam. EPISTOLA II. COR» XI. Vru&um iufiiti£ ajfcrimm in patientia: Si compati mur}ergo er conregnabimus. Llbenter iuffertis infipientes , cum fitis lpfi fapientes* Suftinetis enim fi quis uos in feruitutem redigit, fi quis deuorat5fi quis accip'it5fiquis extollitur fi quis in facie uos c^dit. Cotumeliofe dico5quafi ctnos infirmifimus Jn quo quis audet( per mfipientiam dico ) au- deo c\T ego, Hebraei funt 5 cV ego Jirae- lit^funtcVego, Semen Abraha?funt, Scego ti» DOMINICA & ego.Miniftri Chrifti funt ( ftulte df^ co) egoplusfum Jnlaboribus pluri' mis^in plagis fiipra modum,in carceri^ bus abundantius, in mortibus freque- ter* A Iudaris quinquics quadragenas plagas una minus accepi.Tcr uirgis ca: {us fum,femel lapidatus liim^ter naufra giurn frci, nocte et die in profundo ma ris fui,ia itincribus fepe 5 perfculis flip minurn, pericul/s latronum^periculis exgctibus^pcriculfs in riuitate, pericu> lis in folicitiLuc ^Kordium cum futflo cis ejl liberum. *i Vropofitio, de pdfiione Chrijli, ey cctcifide eyordtione, er cbdritdte ChriflL Hdrraiio efi textm expofitio* Vrimd pdrs eudngelij de pdfiione Chrifli,co[ldt hocfyUogifmo. Vdticinio prdediclu eft per prophe* tas defilio bominisfeu Mefiid,ut trdddtur gentibw, Muddtur, confyudtur ,fldgeUetur ey occidatur, ey die tertid refurgdt. Egofum iUefiUus homini/s Mef* fids7ergoinme perficientur omnid qut pradicla funtper propbetMSroptered Pifcendimmlerofolymdm'] A locO.ChriftMpd* titur 4 ftnttifiimis,ut uidetur,ey religiofifitmps. Scnpturd infolum refgicit Cbriftum,Cbnfius con* tr* QVINQVAGESIMAE. ltj tontrd refticit er exponit fcripturas, quemji exi* mitliterisfacris, nihilejiporro reliquum. Fidesno* jlra in Chrijio,hoc e)l,quodfcimut er cntiimm pet hunc, omnia h£c ad nojlram fxlutem effe ejfecla. ]pfi horum nihil intcUexerunt.'] Caro non per* tipit ca qujefunt dei, Carnii imbecillitM. Ccccut exprimitnojlram coccitatem,qu£ ucrif* fima caufaefficicnsefiorationvi exfide.Potensfin* gula tmplificare i circunfiantijs. Cctcus cocepit bo namfimam de fimiliaruaic et beneficemia Chrijii, proptereaclamat:Videsexauditu,Kom.io. lefufili Dauid. ] Vere Mcfiia , cjl uerbu uerai fidcL \ncrepabsM ut taceret. ] Falfe i&e opwio* nes er diffidentiaprohibent orare. Conjiansoratio dffequiturfuauora. Quid tibiuis ficidm ? ] Promptitudo ey certi* tudo exauditioniu Vt uideam. ] Caufafinalis ejh R cj\>i ct.] Vti uerbi ejl. Tides tua. ] Caufa efi tfficiens* Scquebatur eum er magnificabat.'] officium itiuminatorum efl. ?lebs dcdtt laudcm deo.] Vruclut mirabilium dei.Epilcgus cojlat enumeratione etexhortaiione* EPIST. L COR. XIII. DE CHARI* tatc. Quemtidmodn Chrijlu* chmtate exercuit trga ccccum,fic ipfum imitari debemus no= jfrtf donis erga proximum. h * SI \\6 D O M I N I C A r^ I Knguis hominum loquar et ange> j^loru, chariratem autem no habcam fadus itim a*s (bnans^aut cymbalu tin^ niens,Et fi habuero prophetiam3et no uero myfteria omnia cY omnem icienj tiam^et fi habuero omnem fidem5ita ut1 montes transferam, charitatem autem ' non habuero nihil fum* Et fi diftrihue ro incibos pauperum omnes faculta' tesmeas:etfi trad/dero corpus meum, ita utardeam,chai ifatem autem no ha- buero,nihiI mihi prodeft, charitas pa^ tiens eft, bcnigna cft« Charitas non acj mulatur,ncn agit nequiter,non innV ' tur:non eft immodefta, no querit quat fiia H ;nt,non iritatur, non cogitat ma«| lum,non,gaudetiupcriniquitate,con-i! gaudemrtem ucritati* Omniafuffert, r omnia credir, cmnia fperat, omnia fu'j ftiner, Charitas nunquam excidit,fiue! prophctia? euacuabuntur, fiuelinguac ceflabunr , fiue fcientia deftruetun Ex parte enini cognofcimus, &ex partc prophetamus, cuautem ueneritquod J pcrfe* QJflNCLV AGESIM AE* uy perfedum cft , euacuabitur q :od cx parte eft * Cij eflem paruulus loqucbar ut paruulus,fapieba ut paruulus, cogi* tabamutparuulus. Quandoautem fo d}usfumuir,obl:tafuntquaeerantpar* uuli ♦ Videmusnunc peripeculum iti amigmate ,tunc autem facie ad faciem, Nunccognofco ex parte, tuc autem co gnofcam iicut cV cognitus fum ♦ Nunc aute manet fldes3fpes,charitas,tria haec iMaior autem inter haeccharitas. DOMINICA 1NVOCAVIT Eunngelium, Nlattb.4* TVnc ducius eft Iefus in defertum, a fpiritu , ut tentaretur a Diabolo* lEtcum ieiunafletquadraginta diebus i et quadraginta nocftibus,poftea efurrjV, lEtaccedens ad eum tentatorille, dixic ld : Si fllius Dei es3dic ut lapides iiii pa^ , ,nes fiant.Quirefpondens dixit ♦ Scrip' , tum eft:Non in folo pane uiuit homo, fcd in omni uerbo quod procedit dc o* | re dei , Tunc affumpfit eum Diaboluf ||in iancfiam ciuitatem, S>C ftatuit eum fii k i pra n8 D O M I N I C A pra pinnaculu tepli,et dixit ei : Sifilius dei es , mitte te deorfirm ♦ Scriptu eft c- nim quia angelis fuis madauit de te, cV in manibus tollent tc,nc forte offendas ad iapide pcdcm tuiL Aitilli Jefus rur* fum:fcriptueft:Notetabisdominudeu tuu^Itcruaflumpilt cu diabolus in mo' tem excelfurn ualde, cV oftendit ei om, nia regna mundi cV gloria eoru, cV di' xitci :Hxc omnia dabotibi,ficadens adoraueris me* Tuc dixit ci Iefus : W deSatana «Scriptu cnim:Dominu dcu tuum adorabis, cV illu foli feruies* Tuc reliquit eum diabolus,cV ecce angeli ac celTerunt &C miniftrabant tu »-, Vdtigelium ejl Diddfcdlicum de tentdtione. *** Exordium cumfuislociteJlUberum, comme* dm erit d conditione piorum. Vropofitioje tentdtione,&ui8orid Cbrijli. Ndrrdtio d definitione.QvJid tentdtiot Qu* cdu fe* Qiji effvflM i R om. $. ADiuifione. Duplexefttentdtio,deiet fatdndmws,lodn.i6. Confidite cgouicimundum. Ndrrdtio. Tunc.] Scilieet ftdtim k bdptifmo. Duftut eft.] Kort fefe ingeftit. Indefertum.] Locum tentdtionidptum.Tentdn ios ducit o-fegregat dominm db omni humdno prfi fidio ,dcfertum quidfit,cxpone. A ftiritu.'] \s cdufd efftciens eft tentdtioms. Vt te ntdretur.] Cdufd findlis eft. A Bidbolo.] \s tentdtiontiinftrumentum dei eft. Ab officio,ey etymologid didboli. Confimdtio db exemplo in lob.cdp. i.quipro* ptered tentdtor dicitur. Etcum ieiundffet.] Jeiundre quidfit. Quddrdgintd diebws.] Bft ieiunium plufqud hu mdnum,eft ergofmgukri$deifubftdnti nec pofiibile,nec fruftuofum,dut meritorum eft. Pojled efurijt.'] Reliquit eum diuindfuftentdtio, permtftt adfe redire,deftitutu* eft db omni pr&c. Non infolo in pdne crc] Kefutdt cr definditno folo pdne9fedm.igis uerbo dei fufientdriuitdm. Et pdner.t tdntum cffe medium uerbi dei. Docet quidhd fkenvfi ipfum fufiinueritinempe uerbti dci. Egregius locmfidei dcuiftu , nos non periturosfkme, ctimfi pxnls defeerit. ConfimddbcxemplofiHorumlfrdel in dcfcrto. Huc refir locosfcriptur£ dc uLlu9 Afjumpfitinfmftjm ciuitdtem.'] EftPeriphrd* fis Hierofolym^iloci circumfidntijs. Mitte tedeorfum.] Tentdtorijpropofitioeft* Scriptum efi.'] Sdrcafliceconfimatdei uerbo, fedfuo more. Quodfiuerbum dei ci(M9ex ego cito: Nrmis dcris htc ejl tentdtio> ubi &lfo inteUeclu uerbi deiddoritury&nititur nos perfudderc Sdtdn . Hdc tentdtionc uincit^conijcit multos in hxrefes eyfe* fcs.Hinc Andbdptijle,Sdcrdmentdrij & ctterind* tifunt.Esl et haec tentdtio,de prtdejiind tione. Cfr mdx.QuodfifiUus dei es^prtdefiinatut es.Si prtde* fiindtm es3non cddct,AngeUenim cuftodient er por* tdbun t te . Si dutem non prtdeftind tut es > necfiiius dei esjdm tentd dnfiliut deifis ncc ne.De pr/defii* ndtione uultnos dominus nefcios9ergo nihil dccdten tdndumeyfcrutdndm eft9 Sdtisfcitpudeftindtum *ffe9cruxfemper comesfequitur.Agnofce mc dominum,me adord,ego melim meti promiffa refao deb o. Ego fum dem et princeps mundi, mea funtbnec homo3nec Sd* tanftcit. Isfummo iure ut Deut c Dowi>m« adoratt dweji, c^ fibifoli feruiendunu Qudre ergi fflo tibi Dei honorem ey maiejiatem drrogiS3cumft perditifUmw Sdtdn i Hincfttts liquet Deum dhe* num effe,quicqmd pr£ter ucrum Deum coUmtvs. Hunc locum poterifyro loco>tempore3ey neceflitd* te dmplificdre. TuncreUquiteum Diabolm.] Sdtdn longiusper durdreey perfijiere nonpoteji3uinciturey ctdit, pofiqukm em dolus detegitur3eiquefdtis acriter3ey dnimoferefifiitur. Accedunt dngeli.] Succeffus tentdtiotris efl: No* uit dominusfuos de tetatione cripere. Nonfinitfuos tentdrifuprd quaftrre pojfunt3eyc.Vofi dcrem ten* tdtionemuenitmagndconfoUtiOy Utitid, reuektio, ey cognitio dei.Vofi hanc tentatione Chriftm prodit in uulgM3ey fufcipit euangelizdndi prouincia, defi* gnatus doftor,Mdt.3. Mdr. i.Luc.?.lpfum audite. Epilogus repetit fuperiord confoUtur ey exhor tdtur db exemplo Chrifii , utfimili rdtione nos pr,in charita te non fidajin uerbo ueritatis,in uirtu" ie deuPer arma iuftitiae a dextris &T a fi' niftris. Per gloriam &C ignobilitatetru Per infamiam 8C bonam famam , quafi feduciores,cV tame ueraccs,quafi igno tiy8C tamcn noti\Quafi morietes cY cc cc uiuimus,ut caftigati ,5c ncn niortifi cacu R E M ! N I S C E R E; tif cati\ Quafi triftes,femper autem gaude tcs,ficut cgentes 3 multos aute locuplc tantes*Tanquamnihilhabentes,&ta' mcn omtiia pofsidcntes* DOMUNICA REMINISCERE [Eudngelium,Matth,is* ET egrefTus inde lefus , fecefsit m partes Tyri &f Sydonis ♦ Et ecce malier Chmanaeaa finibus lllis egreP fa clamauit,dicens ei;Miferere mei do' mine fili Dauid^filia mca male a da?mo nio uexatur.Qh.ii nonrefponditei uer- butru Et accedentes difcipuli eius^roga bant eum dicentes;Dimitte eam , quia clamat poft nos Jpie autem refpondes, ait ; Non fiim mifTus 3 nifi ad oues qux perierunt domus IfraeK At illa uenit et adoraufteum3dicens;Domine:)adiuua me^QiiirefpondenSjaiuNon eftbonu fumere panem filiorum , 8C prorjcere antc canes ♦ A t illa dixit; Etiam Domi* ne, Catelli autem edunt demicis , quce cadunt de menfa dominorum fuoruiru Tuncreiponde$Iefus,aitilIi;Omulier magna ii£ DOMtNlCA magna eft fides tua, fiat tib i,ficut uis.Et fanata eft filiacius ex illa hora, ^VANGELIVM efi generts Deliberdtiui, ^quopetimus. Exordium commode d fuperioribus>dut unde li" bet»fumitur3dddit't$fuitlocl$. Vropofitio* de conftdntifidezrordtionemuliee ris Syropbaiiffie.Vrimu definhQuidfides, Quutludfiprimumde* inde gentes ex lud£is reciperent uerbum dt i: Um au tem uiietordinem pr£poflerum,id eum maie h^bet. Item \)£c ejlfatis magna oppugnatiofiiet muUet CH* Le,ZT egregiallius famiuaritatis Cbrijii, qua de eo audierat,ut Luc& n. eyiZ. &c. vfm euangelij eft omnibus pijs in necefiitate coi ftitu tat ,er confirmatio oraiionis noftr&. Epi iogus conftat enumeratione et exbortatione. EPISTOLA I. THESSAL. IIIL Vt t&rpui&VM noftrum purum conferuemws>ej' pofiideamMtne gentilium more, malls adfi* ftibus>z? immundoftiritu agite mur, cjuemadm o dum filia huius mulier* cuU. Ctterunt O C V L !. ti? CAeterum fratres rogamus uos,&f adhortamur m domino Iefu , ut quemadmodu accepiftis a nobis, quo^ modooporteat uos ambulare $C pla^ cere deo,fic &C ambuletis,ut abundctis tnagis.Scitis enim qua? precepta dedc rim uobis per dominum Icfum* Ha?c eftcnim uoluntas dei, fandificatio ue^ ftri, ut abftineatis uos a fornicatione, ut fcm unufquifq} ueftrum uas fuum poffidere in fantfiiicatione&honore tion in paflione defidertj , ficut &f gen^ tesquadgnorantdeum.Etnequis uV j pergrediatur, necp circunueniat in ne- gocio fratre fuu, quoniam uindex efl: Dominus de his omnibus,ficut prgdi' ximus uobis 8C teftificati fumus, Non cnimuocauitnosDeus ad immundi' ciem, fcd ad fancfhftcationem, DOMINICA OCVLI Euungdium^Luc* X I. Ratlefus eijciens d^monium , & illud erat muturru Et cum eieciffec monium,locutus eft mutus dC ad> i miratae *j© D O M I N T C A miratoe funt turba?# Quidam autem ex eis dixerunt : m Beelzebub principe da?moniorum,erjcit daemonia* Et altj tenranres , fignum de cozloquserebant ab eo« Iple autem,ut uidit cogitationes eorum , dixif ei.s : Omne regnum con* tra fdpfiini diuifum, defoIabitur,&Y do musfupra domum cadet:fiautemfi£ Satanas cotra feipfum diutfus cft, quo modo ftabit regnu eius, quia dicitis, in Beelzebub me crjcere d#monia,Si aut cgo in Beelzebub erjcio darmonia, filij ueftri in quoerjciuntf Jdeoipfi iudices ueftri er unt.Porro fi in digi to dei erjcio daemonia, profccflo pcruenit in uos re* gnu dei, Cum fortis armatus cuftodit atriu fuu ,in pace funt ea qua? poffidcr* Si aut fortior co fjperueniens , uicent cu,uniuerfa arma eius auferet, inqui* bus cofidebat,&f fpoliaeius diftnbuet* Qu i n5 eft mecu , contra me eft , 6Y qui no colligit mccum,difpergit,Cum im* mudus fpiritus exicritde homine,am^ bulat p^r loca ihaquofa , quarrens re« quiem/ O C V L I. iji q uiem,&T non initeniens,dicit l Rcuer^ tar in domum meam unde exiui. Et ciJ uenerit,inuenit eam fcopis mundatam dC ornatam.Et tuncuadit &aflumit fe* ptem alios fpiritus, nequiores fe, 8i in* greffihabitant ibi^Et nunt nouiflima hominis illius peiora prioribus* Fartfic eft autem cum ha?c diccret, extollens uocemquaedam mulierde turbadixic iIii:Beatus uenter qui teportauit, &C ubera qu«e fuxiftu At ille dixit ; Quin imo beati qui audiunt uerbum dei3&f cuftodiuntillud. •-. Vangelium contentiofum,eydrgumentofum ejl* *^Exordium cum futi locti eft liberum. Vropofitio. Chriftwi curat obfeflumjd malein* terpretantur Pharifti, ChriftuAcomra defindit. ej eftfors uerbi er operum Dei in mundo. Narratio. Chrtftut eijat doemonium mutu,quoi prtter omnem cotrouerfiam fingulare oput det eft. Zxpone qutd Dtmoniu. Quod inditium obfefii,mtt tum effe a uerbo Dei. Sic omnes nafcimurfilij ir ExtoUens uocemejC] tiumile uutgm ddmird' tur Chrifium,ej attentedufcultdtyTumidi autem et txc&cdti VhdrijsUdandnt ey bldfchemdnt Chrifiu. Bedtut uenter.] Epiphonemd eft.ofctUx lUd mdter,cjuquiauide- banc figna quac faciebac, fuper his qirf infirmabancur.Subrjtergoinmontcm Iefus ; 5C ibi fwdebat c j difcipulis (ai$. * 4 Erat t36 D O M I N I C A. Erat autem proximum pafcha dies fe* ftus Iudaeorurm Cum fubleuafletergo oculos Iefiis , & uidiflet quod multiru^ do maxima ueniflet ad eu, dicit ad Phi* !ippum;Vnde ememus panes,ut niaiv ducenthirHocautem dicebat, tentans eum,ipfe enim fciebat quid eflet fa fionibus. Quid uidebdntfignd zrc.] Cdufd fequehe, R4* f itur uulgusfecundum doftrinam ipfisfignti.Duct* i s rccr i jS DOMINICA re <& fequi,funt comlatiud.Ducitnos Chrijlus pre imffiombu$>Vfaliz.H.i}6. 54.80.144.146. Deu. %:Vruerb. Matt. 6. 1. Petn ^..Bxemplisfilioru Irael in deferto.Mofe,£lti,uidu<£ Saraptant, uxoris pro phet£.4..Regum.4..Danielit,Sampfoni$}de fni. Hic quincfc milia,aiias quatuor miHa hominum pduit.ln* terim dum magna promittiUc? Lftat promiffioni* onibus , ecce ducit no> in defertum. Ejl ne tbi de «i» ftu benc projpeftum } Defertum, k relatione uocis. ltanelaftat uanafyefamelicos c?fufpenfo$*Eaejl domini ratio,priufquam pafcat,duat in fhmem, per mortem ad uitam perinopiam ad diuitias zr.Uddo tninus femper dbludit k fui/s promiffionibus et parat diuerfum agere. Caufa eft, ut clarefcat gloriofus, ey mdgU perfpicuum fiat fuum mirdculum. Cum fublcuaffetoculos.) Refpeftu$c?curddo mini eft.Oculi domini fuper iujlos. Non uidi iujium derdiftum. Quis fperauit in Deum , er dereliftus cjlflam fubleuat oculosjnaftenus uifus no refpicerc. No« potejilatere Chriftus. Indigndbundus, CT prffraftos \ud*os perofu$>(\U£ritfeceffum}ut<\uic* fcatdum reftddbit, ecce fequitur magna hominum copid. Venientem ddfe. ) Noh potejl fequentes reijcere&dimittere.Omnis qui uenit dd me,non tijcidm fbras. Vndc ememuspdnestTentdtionis cdufd dixit,ut uideret L E T A R E. U9 uideret quid fidei haberent : quonidm Um uiderdnt dqudm in uinum uerfdm : tot infirmos curatos, fdt* i bdnt fintentias ey exempld fcriptur* deuittu.Sic i femper interrogdt nos mente Dominus9fkuendo nt* | bifcum rem exceilentem pdrdt3ut de mdtrimonioyde aconomid3alijstfc funclionibM fufcipicdis. Adbtc re fpondemut quemadmodu \ric Apofioli tbilipput ejr AndredSy qui ex medid etu ratione ey dcutifiimo co t filo,extremdm produntinfidelitaiemyobliti Cbriftu deum omnipotentemy dum diuntiDucentorum dend riorum pdnes nonfufficere. Etquid htc inter tantou \U humdnd rdtio plane nihil dgit ddfidem er operd. Vatienterutiq;fvrtdomimn,non reijcit Apoftoloru imbeciUitdtemynobis pro exemplo omnibm defperd tk: 'ocua defertut ejiyhord pr ey uitt genere obfe* quiylpfe interim de uiclu profpiciet.Laborem pr£ci pitfoUicitudinemprohibet. Viriquin^milU.) Fr*termuuere$,zrpueros. U£c ddmiraculi *4o B O M I N I C A admirdcuU exceUentidm fyeftdnt. Accepit,grdtw egit > benedixit er diftribuit. ] Ver mdnus er benedittionem dominU pdnes, pifces, 'er qutuvi dugentur,d\id$ non item . Benediftio Do* tnini diuites fkcit cyfdginat * ~Benedicerc er grdtidt dgere,hoc loco nos docet Chriftus , qudndo dd men* fdm dccedimut.ldem Vdulm i.Timo.^Omnis cred* turd dei bondeft>fi cum grdtidru dttione fumdtur. Diftribuit.} Ddnte te iUis,coUigent, dperiete te ntdnum tudmyomnidimplebuturbonitdte, vfrt.io? Vtdutem impletifunt.] Adfdturitdtem ufyrc* p\el dominus.Efurientes impleuit bonvs.Diidtd o$3et ego implebo iUud. CoUigitefrdgmentd. ] Docet non dbuti dei do* nvs,fed qudb exem ph Idcob, Genef.31.ln bdculo meo trdnfiuilorddne buncey nunc cum dudbm turmtiegredior.ltemjie fimm de uiftu fecuri et negligente$,putdntes nosfem per mirdculofe pafcendos effe.lnfudore uultus tui ue fcervs pdnc,®> ctterd. Bic ejl lierc prophetd iUe.] Deut. tS.Ergo Mef fwcy Emdnucleft. j£ fignvs coUigebdnt. Chriftut fuit rdpturos erfitturos ipfum regem. Quod mdxi* mi LETARE t4t mccducndu ejl, nefiUcitatis tempore fuperbiamws, neue appUufum uulgi fufapiamus er affentatoribus patefkciamws aures . Nam Euangelium rudeuulgws non tam fide c/uerbo quam miraculis agitur : uult euangelium adfuos adficlut rapere , ad Ubertatecar nalenijct ad uxnam mundi ojicntdtionem,omnes ad- curruntyct fequuntur <& fufcipiunt Chrifiu et euan* gelium, dum uiuiturfme cruce , dum datur cibus & prof\>erafucceduntomnia.Quodfinonfit,fcandali* Z*tur,retrocedit, reUbitur, ey crucifige damitat. Qu£ tame omnia Chrifiusignorantimiro fuo opere confundit nojlram diffidcntiam et foUicitudinem de uiftu , iu ut cum incredulvs Apojhlis conju/l, porro difcamut nos deo comittere. Epifiok 14* D O M ! M I C A EPISTOLA GALA. IIIL VoeetaUegorice deferuitute Legi^eyLibcrtate "EuangelijiUtpoflhdbitisferuiUbM P/74- rifetffequamur liberum^er libe* ratorem Cbriftum. DTcoautem,quanto tempore ha?* resparuuluscftmhil differtafer uOjCiim fit dominus omnium5fed fub' tutoribus &C procuratoribus eft,ufcp ad prsefinirum tempus a patre* Ita cV nos cum eflemus paruuli , fub elemen^ tis mundi eramus feruientes, At ubi tempuscompktum eft,mifit deus fi- lium fuum^natum ex muliere , facftum fublege,uteosqui fub lcge erant,re- dimeretjUtadoptionem filiorum reci- peremus, Quoniam autem cRis fili] dei,mifit Deus fpiritum fiirj fui in cor^ da ueftra clamatem: Abba patcn Itacp iam non eft feruus , fed filius. Quod fi fih'us,&T hseres dei per Chriftum. DOMINICA IVDICA Eunngelium9loun*VUL Quis I V D I C A. T4* aVis cx uobis arguct me dc pec^ catoCSiueritatcm dico^quare uos non creditis mihi C Qj.ii cx dco eft ucrba dei audit: Proptcrca uos non au/ ditis>quia cx deo non eftis. Refpondc runrergo Iudari,& dixcruntei:N6nne benedicimus nos,quod Samaritanus cs tu,&T dfemonium habesC Refpondic Iefus: Ego da?monium non habec > fcd honorifico patrem meum>& uos inho* noraftis m \ Ego autem no qua?ro glo* riammcam. Eltquiqua?rit&f iudicat* Amen amen dico uobis fl quis fermo- njm meum feruaucrir,mortcm non ui« dcbit in etcrnum. Di xcrunt ergo ei la dan:Nunccognouimus,quod daemo- nium habcs , Abraham mortuus eft &C propheta?:& tudicis,fi qiis fermonem meum feruaucrit, no guitabit morte m aeternum . Nunquid tu maior es patrc noftro Abraham , qui mortuus eft cEt prophetajmortui funcQue teipfum fa cis f Refpondit Iefus , bi ego glorifico mcipfum,glona mea nihil cft.Eft pater me us, 144 D O M I N I C A meus,qui glorificat me, quem uos ^ du citis^quia deus nofter eft,ct non cogno uiftiseurru Egoautem nouieum, dcfi dixero quod non fcio eum , ero (imilis uobis mendax3fed eum fcio y & fermo- nem eius ieruo, Abraham pater uefter exultauit ut uidcret diem mcum, & ui- dit , 8C gauifus eft Dixerut crgo Iuda?i adeum,quinquagint? annos nondum habes,cY Abraham uidiftiVDixit cis le fas: Amen amen dico uobis^antec^ A- braham foret.ego fum, Tulerunt ergo lapidcs ut iaccrent in eum, Iefus autem abfcondit ie? cV exiuit de templo* A Kgumentofum ejl euangelium. **Exordium cum fuis locis efl Uberum. Vrcpofitio. Chrijlus confirmdtfefilium deieffe M efuam . lud&i contra reftitant>non ex ignorantia, ftdinduratione et objlindtione , atque hocfub fyecie pietdtis et bonqu£refiUere no potefi^quare ergo non creditis mihi i Quare dutem impij non credunt ue* ritati,caufamefficien&mipfe exponit boc fyUogif mo Baraco,ab effcftu fidei. fides diligenter audit uerbum dei> Vo$ non auditis, ergofidem ncn habe* tis.Yide fumus cx deo &filij dehloannis i.^irifuis Epifiolis. CoUeftio efl afignis externis. Qui ex efi,et tcfumonium mundi. Per ^amaritanuyuitam^per dgmonium, doftmam eius, ddmndt. Hinc paUt, quidfitpeccatuminfairitufan clum,quoniam refragantur aperts ucritdti3du ddm nateMuitdm,zr doftrinam plmc diuinam > adci CrSatantadfcribunt. Ego damonium non habeo. ] Refutdt er deftn* dit doftrinam,de uitd tdcet3quonidm mhil rejtrt uh tdm nofirdm ne damnentydut laudet, modo refte ui* udmwi.Doftrindm duic defindert oportet, quid dei tjl: QM me conftffas fuerit z?c. lbi non oportet td* cere etidm ddfdnguinem,ignem3cr morte uffy Ec* cle. Ne ucredris agonizdre pr& uero ufcfc dd dnima*. Sed honorifico patrem."] Verbum cim prtdico* telebrc fkcio eius nomen, quifummus dei efi honor* Et uos inhonoraftis me. ] Itd fufcipitis dei nun* cium,undc perfticuum efi,quam grdtum habetis dei uerbusquam efiisex deo:Quime fufcipit3fufcipiteti qui mifit me : Qui me reijcit,reijcit eu qui mifit me „ Cofequentia efi.Ed ejifvrtund omniu Cociondtoru. Non qutro gloridm medm^Frxteritio efi. Non uolo meipfum magnum ficere&multd deme prt* dicdre,qudmuis uercpoffum,pru dbfentid ey ablata prtdicdnw. Gloriantur de pdtre kbrdhdm,utfolet degeneresfilij>adfuum ipforum dedecut. Quem teipfumfkcm'} QuidprLciet,modoredcdgmM. Glorid Cbrifti ejUfe effe M.eftidmfd\udtor?m>boc ubiq, difiimuldt, dttdmeninnotefat.Qudnto mdior csjdnto fubmif* fiustegere. Qnem uos dicitis>quid pdter uefter efl crc.] Va Xdt eos menddcijo quod itd de deo pdtrc gloridntur, cr difcernit ftftm fticm duerfifide. ldem ficiunt fklfichriflidnix_ Egofcio eum crcllnfulutio^ certd tejUtio eft fideicontrdinftdeles. Abrdham exultduit zrcJ\ Obiter indicdt fe effe promiffum iUum ZAefiidm deiftlium,uidit Abrdhdm diem meumfpiritu eyftde,ex promiftione: InfemU ne tuo benedicentur omnes gentes. Qyinqudgintd dnnos erc] ludtirurfum tdxdnt eum menddcij db £tdte. Noeft humdn£ £tdtisyte A* brdhdm, tot dnnos uita defunclum , in cdrne uidiffe uiuu,quod tupr£dkds, qui quinqudgintd dnnos no* dum hibes,zr kbrdbd uidifti tptrcafticd irrifto eft. Antequdm Abrdhdmfteretzrc.] Chriftus rur* fum db £tdte coftrmdtfefciliceteffe inftnitum,ergo deum. Tulerunt Upides. ] Uicfuo more furibun didd drmd profiliunt, ey ut bUfphemum uolunt \d* k i pidire* i/o DOMINICA piddre. \Ud fecfuuntur ucritdtem* lefm dbfcon* dit /e.] Nondum uenit hord eiw,nec juit boc mortU %enM<\uodpdteretur. Epilogm repctit fuperiord* Uihilproficttur cum indurdtis impijs. EPISTOLA HEBRAE. IX. ChriflM expuifmex mdnufkfto templojngreffui ejifummM et £tertiM pontiftx in templum, er fdnftudrium tternum z? ccelejle* CHriftus afsiftens pontifex futuro/ rum bonora pcr amplius cV per* feflius tabcrnaculumjnonmanufac^tr, id eft,no huius creationisrnecp per fan- guinem hircorum aut uitulorum ? fed pcr proprium fanguinem introiuit f&' mel m ian<3a,a?tcrnam redemptioncm inueniens* Si cnim fanguis hircorum &f raurorum, 8C cinis uitulae afperfus, inquinatos fancftificat purificans car- nem,quanto magis fanguis Chrifti,qui p?r fpiritum eternum femetipfumob' tulit immaculatum deOjemundat con^ fcienttam noftram ab operibus mor> tuis ad feruienda deo uiuentu Et ided noui teftamenti mediator eft, ut morte tntercedente^hi qui uocati funt ad etcr- nam PALAURVM, tft nam hxredftatem , accipiant promif- fionem ad redemptionem earum prae> uaricationmn,qua? erant fub priore te^ ftamento, Vbi enim teftamentum eft. neceffeeft,utmors intercedat teftato- ris:teftamentum enim ia mortuis rai tum cfhnondum enim ualer,dum uiuit qui teftatus eft, Vndc nec prius illud fine ianguine dedicatum eft* DOMINICA PALMHVM Ew4«ge!(«m,MC eijciebat onv nes uendentes y 8C ementes in templo, &TmenfasnummuIariorum 8C cathe* dras uendentium columbas euertit > 8C dixit eis.Scriptum eft,Domus mea,do mus orationis uocabitur, ups autem fc . ciftis illain fpeluncam latronum.Et ac« ceflerunt PALMARVM. %s$ cefferunt ad eum cceci 5C ctaudi in tem plo,&-fanauit eos, Videntes autcprin/ > cipes faccrdotum, dC fcribx mirabilia l qua? fccity 8C pueros clamantes in tenv l plo,&f dicentes: Hofianna filto Dauid, indignati funt , &" dixcrunt ei : Audts quidiftidicuntflcfus autemdixiteis, VticpjNunquam lcgiftis: Ex ore infan | tium dC laftantium pcrfecifh laudem* Et relidis illis abijt foras extra ciuita- tem in Bethaniam,ibicp manlit. I p Vdngelium eft diddfcdlicums docet Chrijlum uc* | r**iffe , ikt ut propbetx prtdtxerdnt inter qu* & \ cquitdtus eft. Exordiumefliiberum cumfuis locis, dut quid i cdufc quod hoc Eudngelium bis ponitur. . Vropofido, Chrijlut equitdt in Hierufdlcm. Cdu fd eft udticinium Zdchdrti 9. de lAefiid :Ecce rex tuus uenit tibi mdnfuetus , fedcns fuper dfindm3&x* Uoc in lefu Ndzdreno ojlenfam eft : Ergo rex er Mefiids eft.Hxc oportuitfteri Rierofolymde,qux eft filidSion.Expone. Ndrrdtio eftfimplex er hiftoricd huiiu equitd* titt recitdtio. Chriftus mittit dlUtum dfindm er pul* lumidbemtfHdducunt^imponuntChriftum^uulgdris k $ pUbc* *> tj% DOMINICA plebecuU dgnofcit eum ut regem,fubftcrnit uefti* menta in uwn>cxdit rdmos de arboribut,ut decorcl uum, prtcedentes er fubfequentes occinunt nouo regicdrmen grdtuUtonu,foU Chrifto regicongruu, OjiantidfiUo Lduid3benediftutquiuenit in nomine domini. Benediftum regnum pdtrti noftri Dauid. Itd dominm promouetfud udticinid. Hocfkftum efi utimpleretur,rjrc. ] Confirmd* tio eft dfcriptur£ teftimonio. Bccerex tuM,zrc* ] Defcriptio Mcfiit db bd~ bitu, er dnimi qudlitdte. Ecce.] Ab inopindto,cr infolito regio more. Kcx tuws. ] Tibi udticinio prtdiftws, %? expc* tidtws. Venit tibi. ] \n prdtfenti,non eft quod dlia cxpeftest Mdnfuetut.'] Ab dnimi conditionc Zd* chdri* p.mftutfdludtor er pduper. Sedensfupetdfindm.'] Ab hdbitu,non eftpom* fofws,fkftuofws,fuperbws er fumptuofws,fed mitts,be nignut, mdnfuetut, er humilis. E/l cgregid noftri regit defcriptio, Et pUnc Euatigelicws rex , omnibwt concufiis dnimis. Et cumwtrdffetHierofolymdm.'] \nnotuit om* nibwsludxis ne hdbednt excufdtionem ignordntit. Vrftercd er effeftws Eudngelij eft, ut primum con* citet turbm in mundo.ftftindt in templum.Sumitfi* hh&profequiturregidfud officid* SpiritudlU rcx P A L M A R V M. %s$ tft, proptt rtd fciritudkm , e«m^ fiifum ey m ddeo nonpoffe opus deioccultdri,ey oportere Cbri (lum ludxisinnotefcere , ne babednt excufdtionem, CT fiimpedirenturhomines,ldpides cldmdturcs.wi rum eftquod pueri ddmant cr dgnofcunt Chriftu, feniores non item : omnid dd ludxorum dignum iu* dicium.ltdfit noftro idtn nouo Eudngelico feculo. Auiis quid iftidicuntQ Arrogas tibi h£c *fu* mistibib£cpr£Conid* Nunquhn legiftk i Ex oreinfvttium,&c'] Re* idrguit eos,et coftrmdt dutoritdtefcriptur*. U*c dc Meftid l}6 DE SACRAMENTO lAefiid diftdfunt et milriidm exhibenturyEgo Mef* fias fum. \td promouet dominut fud uaticinia in Chri jio3impijs interim negligentibus er dfyerndntibut. IPorro conuUii ?hdrijc\uoniam fingularem dciuirtutem cr maiefid* tem uidebant in Cbrijlo. Ab hinc quotidie docet & fdttdt Chriflu* in templo, uerm iUc dcdor er fdlud* tor,fi.ifis dodonbut expulfis. Contrd dutem ceffdnt ab his Pbdrifei , donec Chnfiumcmedio toUdnt & crucifigdnt. Et reliclis iUti dbijf] Epilogut efi.Ktc eji huiui iiei hifioria, in qud expletd cjlprophetid Zdchdria de Chrifio.AUegorice,fi udcdt er uifum faerit,po* terti obiter zrbreuiter perflringere. Chrifius noi redempturut,per uidm eliueti,hoc efi grdti&>ueniU mittttApojiolicos conciondtores , dUdtum ddfe afi* tidmcr puUum, ludtos er Gentes. Sedetzrequitdt in afind,hoc efi,exlud^ mfci uokit.ndm ut afinus ejiiugdlezrponderifirumdnimdUitd \ud*i erdnt fub iugo legis.Antecedcntes & fubfequentes ,figni* ficdnt crcdentes , dnte er poji dduentum Chrifii. Ui Chrifium fufcipiunt,pr*dkdt regcm,filium Dduid, qu£ efiMefitiperiphrdfis. Occinut ofidnnd trium phdie er grdtuldtorium cdrmenouo regi, quodfoli filioDduidMefiid* fdudton conuenit. Subfiernunt ucfiimcntd, corporafudpro Chrifio cxhibcnt. De* cordnt EVCHARTSTIAE. ijp cordnt cw ukm frondibus ey ramis palmdrum \ bo ni/smoribu^^conftantiftde^ethoneftauita.Vueriitm frntes abieflifiimi &- idioM corammundohomina fufcipiui?t,agnofcunt, eypr&dicant Cbriftum.Sa* picntes carne intcrim uruntur ey eftuant animo, prxnimio dolore, contemnunt ey contemnentur. Epi logus breuiter repetit er exhortatur. EPISTOLA PHILIP. IL Vt exemplo chrifti fukmittamutnos ey humi* Uter dmiobisfentiamufi, qui cum effetDeut, rex re* gum ey dominus dominantium,humilem tame^matt fuetum zrfubmiffum fe pr&buitinterr'vsyuthabet hum Euangelij prophetia ex Zacharid. HOcenimfentiteinteruos,quodet in Chrifto Iefu Qui cum in forma dei eflet,non rapinam arbitratus efhut eflet £ qualis deo, fed femetipfum exina niuit/ormam fer ui accipiens,in fimili^ tudinehominum faftus^&habitu iti' uentus uthomo* Humiliauitfemetip' fum, fadus obediens ufcp ad mortem, mortem autcm crucis* Propter quod deus exaltauit illum 8C donauit illi no^ men quod eft fupcr omne nomen,ut in nomine Jefu omnegenu flectatur coz- leftium, %f% DE SACRAMENTO leftium , terreftrium3Jinfernorum>& omnis lingua confiteat' quod dominus lefus Chnftus in gloria eft dei patris* DE SACRAMENTO EVCHA* RISTIAE. HAbet genera admixta Didafcalicum, Demon flratiuum^Deliberatiuum. Ylxordium commodm ducitur 4 noftra perdi' tione per Adam,et a reflauratione nojlr£ falutii per Chriflum,pro cuius reicertificationefunt nobit Sa* cramentarelifla* ?ropofitio,deSacrameto corporitetfanguirivs Chri fti. Captatio beneuolenti£,attentioriis et docilitatti. Ndrratio, & definitione effcntialL Quid eft Sa* cramentutnfefiuerum corpus er fanguis Chrifli, peruirtutemew uerbi. Non ejl impofiibile apud deum omne uerbum : Dixit wfiftafunt.Deutfiqui dem per uerbum efl omnipotens. Confirma k mundi creations, mortuis fufcitatis, infimti curatis^c. perfolum uerbum. A caufa materialL Varivs er uinum, eruerbum ChriflL A caufa Yormali.Corpws cfanguvs Chrijlu Vuc[uibutduxilijs3Cur, Quonzoio, QudnAo* Ab Antithep , & Refatdtionibut errorum , & dbufuum Sdcrdmenti. Epilogiu enumerdt ej ex* borUtur. EPJSTOLA I. COR XL De Sdcrdmento EuchdrijiU. COnuenientibus ergo uobis in u* num iam non eft dominicam cce- nam manducare, Vnufquifcg cnim fua coenam praefumit ad manducandum< Et alius quidem efurit , alius autcm e* brius efLNunquid domos nonhabetis ad manducandum &£ bibendum cAut ecclefiam dd contemnitis,et confundi' tis eos qui non habent C Quid dica uo^ bis ? Laudem uos C In hoc non laudo* Ego enim accepi a domino quod et tra didi uobis^quoniam dominus, Iefus iri qua nojfie tradebatunaccepit panem et gratias agens fregit &C dixit; Accipite &manducate, Hoccftcorpus meum* quod pro uobis frangitur. Hoc facitc in mei commemorationem. Similitef &C calicem poftquam caenauir, dicens: Hi<2 EVCHARISTIAE. \6\ Hic calix nouu teftamentaeftinmeo fanguine* Hoc facite quotiefcaqj bibe^ ritis m mei commemorationem,Quo' tiefcacg enim manduc*bitis pane hunc .&Tca!icem bibetis.mortem dominian^- nuciabitis donec uenerit. Itacp quicucp manducauerit panem hunc , 8C biberic calicem Domini indigne, reus erit cor- poris &C fanguinis Domini4Probet au^ tem feipfum homo , &C fic de pane illo edat^ de calice bibat. Qui enim man ducat 5C bibit indigne^iudicio fibi man ducat &C bibit,no dfjudicans corpus do tnini Jdedinter uos multi infirmi et im becilles , &C dormiunt multi* Quod ft uofmetipfos dijudicaremus, ncn uticp dijudicaremur.Dum iudicamur autem a domino , corripimur ut non cum hoc mundo damnemur* DE PASSIONE CHRISTI, - Ocwi efl Ttidafcalicm de articub fidei nojlrt. ^Exordium 4 tempore, aut unde UbeU Cum locti, Beneuolenti&^attentionis cr docilitdtis. Breuiter tnte N4rratione4nperftrin%e$, Qyul mors Chrijli. i6z 1)E PASSIONE Qu£ cdufd efficiens. Adt ldpfus,noftrd peccdtd. M>« feruordid dei,cr ueritds.Qu£ cdufdfindiiis. vtre* ftitueremuringrdtidmeypenitusfiludremur. Qa* cffeclusiDeuincitSdtdnm,aboletpeccdtumiextin>' guitinfcrnum,legem implet>mortem dufbrt, tribuit iuflicidmficit nos filios dei,ey htredes cakftisre* gni.Qux ojjffcktf Vtfibipro tAlisbeneficijs grdtifi* mui,creddmws fuum mortem pro nobis omnibusfd* tiip.cere*Etutrurfum noftrd corpord pro ipfius no* mine tribuarnui.Singuld confirmdfcripturtlocti. Vropofiiio, Chriftus pdjfus eftfecundum fcripm rds,fub Pontio Vihto Romdno,dbldto regno \udxo* rum.Rdrrdtio breuiter perjiringithijloridmfecun* dum EudngeliftdKedconjUtcomdidbitionceycd* ptione in hortojrdditione lud&fogd difcipulorum» negdtione Vetrifilfd dccufttione cordm Annd,Cdi* phd>?ildto, Herode, eyrurfum Vildto, Sufyenfionc lucLtifldgetldtione, corondtione, ey ddmndtione ad crucem,Crucifixione,feptem uerbti lefu incrucc* flgnismortem Chrifti confecutis,ey fepulturd. Confirmdtio k fcripturt ey prophetdru teftimo nijs ey udticinijs,Vfdl 2 i.Bfd.^^dchdr.ii. Ab exemplisfeu figuris ueteris Teftdmenti, db \fddc,\ofeph,Agno pdfchdli,fubmerfo Phdrdone cr UberdMfitijslfrdel. Ab dtneo ferpentc, Vduid cum GoliddySdmfon cum kone,Gedeon cum Madidnitis3 londsinCetc. Vfm D 0 M I ft I. tjfe Vfusfeuftuttu* crucis ej ntortk Chrifli , e/l «t tredamushxcpropternos effefktta,ut redimere* mur er reflitueremur in integrum. Cofolemurq; no$ in noflra cruce per exemplum crucis chrifli. u Vet* i.ey^.adKoman.6. Quoniam Chriflut quotidie infuis patituryergo | ijdemadhUcreflantperfecutores,ey infirmi difci* puli.Facile poteris elicere qui reflrant Chriflu, Ve* trum,difcipulos,\udam,CaiphamPilatum,Herode, ¥harifeos,c? principes populhuulgus,Nicodemum CTlofephiCTC. Epilogut enumerat fuperiora hortatur ad gra* tiarum aftionem,imitationem,cr timorem domini, | poflquam uidemut deum patrem tam acerbe offen* \furn effe peccato,quod etiam propriofilio non pe* | percerit3uiridiiUiligno. TRACTATVS PAS* SIONIS DOMINI NOSTRI l£« fu Chrifli,iuxtaordinem hifloridt,fecun' dum quatuor Euangeliflas.ln genere ludiciali. Zxordiu pafiionis Chrifli ccepit a refufcitatione Lazari, unde exarfxt Vharifeorum er Scribarum inuidia aduerfws Chriflum, tantam copiam uulgi poflfetrahentem, i % INSTA* i<*4 DE PASSTONE nstabat dies feftusazy | morum,qui dicitur pafcha# \ Et dixit Iefus difcipulis fu* tsjScitis quod pofi: biduum pafcha fit^cV fiiius hominis tradi tur,ut crucifigatur. Tunc congregad funt principes Sa^ cerdotum & Scribse cV Seniores popu !i in atrium priftcipis Sacerdotum, qui dicebatur Caiphas , cV concilium inie* runt.utlefum perdola apprehenfum ocdderent* Timebant enim plebem> Dicebant autem ; Non in die fefto^ne tumultus fiat in populo* Concilium inierunt.crc.'] Tuntum dbfiiitutfu* fciperent defiderdtifiimum itlum Mefiiam. Vt occiderent. ] liratfcopat er cduft findlis,dt hoc,honcfldfyecie : nlfeftdriw> uidebdtur effe Chri fiwhdduerfm Scribis er ¥hdrif<£Vi,uem(ut habeban tur) docloribm. Nonin diefifio erc] Cdutio eji. Mdturemus confilium dnte pdfchd,priufqudm ociofd muhitudo conuenidUqu&db ipfo penitut pendet , ne tumultut fidty wfauiatin nos populut. Konefidftecies efl,feA nrguiteos dolo3 er iniufid caufd occidiffe. ]nterim Chrifio D O M I N h %6$ Chrifto cocnd dppdratur in Bethdnid i Simone. Mu licrungucnto profundcns Chriftum,refvrt fudmft* dem3c{udm Chriftm poftcd dcckrdt. Etcumeilet Bethaniadndomo Si* tnonis leprofi, accumbente eo, acceffit ad eum mulier habens alabaftrum un* guenti nardi pifticae praeciofa^&T conv minuto alabaftro effudit illi in caput. Videntcs autem quidam difcipuli indi gnati funt, diccntes : Ad quid perditio haec unguenti ( Nam poterat hoc ueiv di pl uris quam trecentis denarrjs ac da ti pauperibus* Et fremuerunt aduer^ fus illam* Eo autem cognito , Iefus ait illis;Sinite illam,quid molefti cdis mu> lieric' bonum opus operata eft erga me* Semper enim pauperes habetis uobi- fcum5&Tquandocuncp uolueritis,pote ftis illis benefacere,me uero no femper habebitis. Qiiod potuit huec fecit, prae* uenit ut ungeret corpus meum ad fe* pulturam. Amen dico uobis>ubicunep praedicatum fuerit hoc Euangelium in toto mundo,hoc quocp;quod hgcfecit^ i * nar- \66 DE PASSIONE narrabitur in memoriam ipfius, Ad quid perditio bsc ? ] Ab inutili er prodigd* litdte. Nam poteratboc uendi.^Corre&io ab u* tiliori c frugaliorL Hic ludtf fubpietatti fyecie, fu£Jludet auaritU, quod cum nonfuccedit tndigttd* bundus, furit, <& meditatur aliunde qutjlumfhccrc cum damno ChrijlL Semper enim pduperes bdbebiti/s erc] Diluiti fudperfond3o>tempore,nonpotcftismihi boc mo* dicum commodifiuerefSi uultti liberales effe in pau peres,non deerit occafio. Prjeuenit ut ungeret corpm meum dd fepultu* ram.'] Exprimit fidem mulieris. Vr*dicabiturboc inuniuerfomundoMocmaleuritludam.propterea rapiturd Sdtdnd>dbit> (jfe ultro ojfert ludtis dc trddendo chrijlo. lntrauit autem Satanas ivx Iudam cui cognomen erat Ifchariotes , qui erat e numero duodecim , abrjtqj 8C locutus eft cum principibus facerdotum &f ma giftratibus^dicenstQuid uultis mihi da re,&f ego uobis tradam illumC Quo au dito , ga uifi funt > &: polliciti funt ei,fe datur os triginta argenteos, &? ille fpo- ipondit* Ec ex eo tempore quctrebat, quo- DOMINI. t*7 ! quomodo oportune illum tradct illis fine turba* Qgidmltismibiddre eyc."] Qudfi propriwn \ mdncipium,^ putridam mercem uennlem exponit Chrijlum,dcftejfet in eiut potefldte.Meditabundos \erfecum difyutabundos luitosyde captioncbic red iit certiorcs cr tranquiUiores. Et ego uobis tradam iilum ? ] A fkcili efl,k mc mbinon cauebit^ctui fum ciut difcipulm* Apparatur \chrijh dgw p.ifchxUs,celebriA ilh defideratifiimd. CT ultima cotna.Agnws referebat Chrifw, ergo boc itcmporccrdiimmolandut Chriftws. j Cset<*rii primo die azymorum in quo neoefleerat fmmolari pafcha, accdfe- !rat difcipuli ad Iefum,dicetes : Vbi uis Iparemus tibi ad edendu pafchaf Et mi' fit Pctru ac Ioannc,dicens:Ecce introe untibus uobisin ciuitate occurrct ho* mo quida hydriaaqux portans , fequi' mini eu in doma iw qua intrat, &C dice- tis patrifamilias aedia* Dicit tibi magi* fter:Tepus meu propeeft,ubi eft diuer (briu ubi pafcha cu difcipulis meis edac1 Et ipfe oftendet uobis cccnaculum ma gnum, ftratu dC paratum, 8C ibi parate l 4 nobis i*8 DEPASSIONE nobis. Euntes autcm, inuencrunt ficut dixeratillis3et parauerunt pafcha* Itacp antc diem feftum pafchse , fcie^ batlefusquodueniffct hora ipfius,ut tranfiretexhoc mundo ad patrem ,cu dilexiflet fuos qui erant in mudo , ufqj in finem dilexit eos* Et cff uefpera iam efIet,uenit&Taccubuitcum duodecim Apoftolisj&T ait illis:Defiderio def lde> raui hoc pafcha comedere uobifcif an* tequam patiar*Dico eni m uobis, Pofl> hacnon edam ultra ex eo donec conv pleatur in regno dei. Et aecepto pocu- Io,gratias egit ac dixit; Accipite hoc 8C diuidite inter uos* Dico enim uobis, quod pofthac non bibam de hoc ftu ternum* Refpondit ei lefus , Si non la^ uero tcnonhabebispartem mecu,Di^ cit ei Simon Petrus:Dominc, non tan- tum pcdes, fed 5>C manus &C caput* Di' cit eiIefus:Qui lotus eft, non opus has bet nifi ut pedes lauet , fed cft mundus totus, Et uos mundi cRisy fcd non onr nes, Sciebat enim quifnam eflet quf proderet fe«Propterea dixit : non cftis mundiomnes. Vonit uefiimenUy erc. ] Vt nos uejliret. Item. Iduat nofiras fordes. Lauare pedes> eji mundarc ddfidut. Nonlaudbitmeospedescrc.'] 'Extenuatio Pe« tri,non temeritMdutprdtfiacldmcns ejl. Non kd* bent pdrtem regni dei, nifi fu.rint loti d Cbrifio. tAundifumMperfidenhfedjubinde furgdndi funt DOMINI. 17* Poftquam ergo lauiflet pedes coru, recepriscp ueftibus (uis accubuiflcr,ite« •ru dixit cis : Scitis quid feccrim uobisc' Vos uocztis me magiftru ac dominir, cxT bencdicitis,fum ctcnitmSi crgo ego lauipcdesueftros, dominus dC magi» fter,uos quoq$ dcbetis inuicem alij alio rum lauare pcdcs.Excmplu cnim prar/ bui uobis, ut quemadmodu cgo fcci uo bis^it^ cV uos faciatis. Amen amen dico uobis3noeftferuus maiordominofuo, necp lcgatus maior eft eo qui legauit ip fum.Si hxc nouiftis,beati cftis (i feceri' tisea. Nonde omnibus uobis loquor, cgofcio quos elcgcrim, Sed ut adinv pleattrr fcriptura. Quicditmccum pa* nem,iuftulitaduerfum me cakancum fuum.Nuncdico uobis priufquam fiar, utcum faclufuerit credatis quod ego fum. Amen amc dico uobis^qui rccipit quemcuncp mifcro5me recipit : qui au^ tem me recipit,recipit eu qui me mifit* Vojlquim ergo Umiffct crc.] Chrijhu * poftquZ nos Uuit, recepit uejlimenU fua3 fcfiu mortalitdt* indnitimmorUlitdtem. Scitk t7% DE PASSIONE Scitti quidfecerim uobis yc*] mdicdt^quid u lotionefignificttum ueliU Si ergo ego crc>DomimM e>t mdgijler uejier erc. J Bxemplum kmaiore* Cum ha^c dixiffet Iefus turbatus eft' fpiritu, 8C accumbentibus.,edentibuscp illis5teftatus eft^dicens; Amen amen di co uobis, quod unus ex uobis mz pro* diturus eft qui edit mecCL Moeftiergo uehementer redditi , afpiciebant fe in«- uicem difcipuli haefitantes de quo dice» ret« Et ccxperunt querere inter fe,quif« nam effet ex ipfis, qui hoc facffrirus ef- fet,ac fingulatim ei dicunt ; Nunquid ego fum domine ( At ille refpondens ait ; Vnus ex duodecim qui intingit inecum manum in catinum*me prodi' curus eft.Filius quidem hominis uadft ficut fci iptum eft de illo, Vae autem ho mini flli, per quem filius hominis pro^ ditur,bonumeratei, finatus no fuiflet homo ille. Refpondens auteludas qui cradidit eum dixit ; Nunquid ego fum Rabbtf Auilh;Tu dwufti«Eratautem unu* D O M I N T. 1 7f tffHis ex difcipulis Iefu recumbens iq Cnu ipfius:nimirum is quem dtligebat Iefus,innuit ergo huicSimon Pctrus, ut fcifcitaretur quis eflct, de quo loque retur Jtacjj ca rccubuiflet ille fuper pc cSus Iefu,dicit ei:Domine quis cftf Re« fpondet Iefus5ille eft cui ego intindum panem porrexero. Et cu intinxiflet pa^ nemdeditludg Simonis Ifchariota%Et poft off ulam ingreflus eft in eum Sata^ nas,Dicit ergo Iefus:Quod facis fac ci* tius, Hoc autem nemo intelligebat dif- cumbentiumadquiddixiffet ei. Qiii^ dam enim putabant, quialoculos habc bat Iudas3quod dixiffetei Iefus:eme ea quae opus funt nobis ad diem feftu,aut egenis ut aliquid daret, Cum ergo ao* cepiffet ille off ulam , exiuit continuo» Eratautemnox. Vnm exuobis erc.] \defly unm ex uobis dcdi* tifiimis meis difcipulisynon ex Vhurifeis aliquis. Trudet we.] Emphdticum pathos efl. Acfmgulatimeidicunt: Nunquid] Difftdebant fibijpfistzj uoluerunt reddi certiores de feipfisyut muturcnt i74 DE PASSIONE tmtdrent propofitum. Oportetquidemfiiium homl nis tradi , idfum paratm. Erdt dutem «ox.j Kelatione temporps ey Tudde* Quare difcipuU non prohibuerunt ludam* Eudnge* Uftoe excufdnt ignorantiam. Fatfa eft autem &T contentfo inter eos.quis eorum uideretur efle maior* Dixit autem eis : Reges gentium do^ minantur eis,&T qui poteftatem habent fuper eos benefici uocantur* Vos aut non fic, fed qui maior eft in uobis> fiat ficutminor, &T quf pnnceps eft , ficut quf miniftrau Nam uter maior eft , qui accum/ DOMINL x7s accumbit, an qui miniftrat ( At cgo in in mcdio ueftrii fum , ut qui miniftrat. Vos autcm cftis qui pcrmanfiftis mc cu in tentationibus meis.Etcgo difpo* nouobisficutdifpofuit mihiparcr me> us regnu3utedatis ct bibatis fuper meri fam mcam in rcgno meo, & fedeatis fu per thronos,iudicates xn.tribus Ifrael» Contentionem difcipuloru de ambitione ctprut dilfgatis inuicem,ficut dilexit uos,ut SC uos diiigatis fnuicem: inhoc cognofcent omnes quod mei difcipuli titisy fi charitatem habueritis inter uos tnutaarn. Dicit ei Simon Petrus : Do- mine quo uzdis C Relpondit ei Iefus. Quo ego uado no potes me noc fequi> fequeris autem poftea^Dicit ei Petrus: quarenonpoflum te fequi nunc^ani* mam meam pro te ponam, Refpondit eilefus: Animara tuam pro me ponesc1 Simon Simoa, ecce Satanas expetiuit iros ut cribraret ficut triticum 3 fed ego rogaui pro te3ne deflciat fldes tua,& tu aliquandoconuerfis confirma fratres tuos* At ille dixit ei:Domine tecum pa ratus fum dC in carcerem dC in mortem gre. At ille dixit : Amen amen dico tjbi Petre^no canct hodie gallus , priufqua ter abneges te nofle me* Et dixit cisi Quando mifi uos fine facculo dC pera S£calciamentis,num quid defuit uo^ bisc* At illi dixerunt:NihiLDixit ergo eisi d o m i n u i77 cfs;Sed nunc quihabet facculum tollat fimiliter &T peram;fi£ qiri no habet^uen dat tunicam fuam &:ematgladium*Di co entm uobis , quod adhuc hoc qucd fcriptum eft oportet perfici in me„ Ef cum iniquis deputatus eft : etenim ca quxfuntdemc^finem habent, At illt dixerunt;Domine, ccce duogladij hic«, Atilledixiteis;Satiseft Nunc glorificdtu*.] ldtn properdt & mdturdt tnea glorificdtio percrucem. \uddt wn propofitum fuum urget. Quo ego uddo erc] Obitcr dfiigndtfuapdfiio* nem» Sequerti dutem pofiedJ] Sigmficdns Vetro crucem olim fcrenddm.Petrut inquit,fequdr, te non defcrdm. Animdm medm.] Ejicdrndlps pr&fum* ptio,zr tdmen beneuolut ddfvftut Vetri. Animdm tudm.] Diluit , eleudt Chriftut Petri prnihil fuit periculi er bellijam t\ui hdbetduds tw- nicdSyUendatunam er emat gladiumjdm neceffe ejl bettdre.Vnncepsmundicumfuvsfdtettitibmddorie* tur no$. Domine3ecce duo glddij hic. ] Syncera promptitudo eji^dliter intettigunt>dtfy Chrtftm pu* tdt.Um fequitur longd eyfcmilidris tttd cocio Qhri* fti,qud confolaturej prter abnegabisme4 Atille uehemen^ lius dicebat: Imo fi me oportuit como^ ri tibt , non te abnegabo, Similiter au^ tem 8C cmnes difcipuli dicebant* Er cum hymnu.'] Hymno ditto, feu gratijs aflis, abijt cum difcipulis , de more , trans torrentem Ct* dronjn montem oliuarum, ubi erat hortM. Omnesuosfcandalum. ] Verum prtmonet toi offenfionis & defifttttjdcu confirmat autoritate ua ticinij Z4cha.i}.fciucct,fic effe ex confilio patris. m % Et ita DEPASSIONE Etfi omnes fcdnddlum.'] Admittit offenfionefit fvre indlijsjnfe non item,ejlfibi confidentior. Non pdtitur Vctrm Cbriftum uerd prtdicere , ddeoc^ dc fe dittum effe ideo temere jpr<£fumit3ey cddiu ■ Tunc uenit lefus cum illis in uillam quae dtcitur Gethfemani 5 ubi erat hor* tus in quem imvoiuit ipfe, cV difcipuli eius^Nouerat autem cV Iudas proditor eius3locum,quia frequenter lefus con- uenerat iiluc cum difcipulis fuis Tunc Iefus ait illis; Sedete hic, donec uadam cV orem illic.Et affumpto fecum Petro cV Iacobo cV Ioanne duobus filrj Zebc dari, cc?pit expauefcere, dolere cV gra^ uiter angi* Et dicit illis : Triftis eft ani^ ma mea ufcp ad mor tem, Manetc hic et uigilate mecum , orantes ne intretis in tentationem * Et progreflus pufillum ab eis fermead iacfium lapidis^pofitiscp genibus 0 procidit in faciem fuam pro^ ftratus in terram,cV orauit,utfi poffibi* lis efletjtranfiret a fe hora^dicens ; Ab* ba pater mi3 omnia poffibilia funt tibf, fi poflibile eft , tranfeat a me calix ifte, uerun- . D O M I N I. 181 ueruntamen non ficutcgouolo, fcd fi> cut tu.Et uenitad difcipulos cV rcperit cos dormientes, cV dicit Petro : Simon dormisc' Adeononpotuiftis una hora uigilare mecumc' Vigilate&Torate ut ne intretis in tentatione, Spiritus qui^ c!epromptus eft,fed caro infirma* Rur fus altera uice abijt dC orauit3dicens:Pa ter mi, fi non potefthic calix tranfire a mc nifi bibamillum, fiatuoluntas tua«. Et reuerfus inuenit iilos iterum dor^ mientes*Erantenim oculieorungra- uati,necp fckbant quid refponcei^ nt. Et relidtis illiswterumabri^cVorauit tertio eundem fermone, dicens : Pater, fi uis transfer calicem huc a me,ueruiv tamen norx mea uoluntas,tua fiat &c. Ibieuthortut&c.'] Abijt in hortum Chrijlut, Ut indefdlut exordiretur,unde tunfgrefiio er dam* tidtio cozpit.Nondbjlruditfe Chrijlu*,cumfcitfudnt houm ueniffe,fedin cozns cognitumyfrea^uentemc^ locumabijt. Trijiis ejl tnimd & t.] Vdtheticd excldmdtio ejl 4ngujiidt£ dnimonfi>& confolatio* nis confequitur, neq; exauditur. Apud patrem nibil fyei reliquum ejl de bac re.Kedit ad difcipulosyut ab hs demum aliquid folatij cofequatury dormiuntyni* hil uidet prtfidij, er confolationis a Deo, er homi* nibm defolatut efty hoc eftyextremtt anguftU,ey ten tationti.Hinc erumpitfanguin eusfudoryquodfignat extremu borrorem.Quoniamfufcepit toties mundi delifta, feriam dei iram fentit , er Qnaf\ dicat:Ego iamfa* tisexperiorquidfntentatio. - Spiritu* qutdem promptu* efl. Caroautemmor tcm &• iudiaum dei abhorret. Apparuitautem illi angclusdecao locontortanseum.Eccorrcptusfudore prolixius orabat, Et erat fudor eius fi^ cutguttae fanguinis decurrentcs in ter« ram. Et cum furrexiflctadeprecatio' ne^uenifflrcp ad difcipulos fuos,repcrit eos dormientes prac maeftitudine* Ec ait illis : Dormite pofthac 8C requie- fcitCjquiddormitis^fufficit. Ecce ap^ propinquauit hora , 8C filius hominis tradicur in manus peccatorum . Sur^ gite^eamus^ccce appropinquauit qui me tradit, orate autcm ne intretis ia tentationem. Apparuit autem iUi angelmJ] Nonfinit deus ten Urifuosfupra quam ftrre pojfunt. Paterinterim u men uiietur aduerfus er inflexM, Angelus confbrtat cum,ergo inftrior frclus efl angelvs. Dormite poflbac] \ronica permifiio efl, quafi *b importuno. Dormitc fcilicet, cum maximcuigi* kndumeJU m 4 Sur* t«4 DE PASSIONE Surgite cdmitf.] Scilicet iUis obuiam.Non conij* citfein vericulum>fed cu uidet non poffe aliterfieri ultroneumfeofferu Et continuo adhuc co loquente,ecce Iudas unus i duodecim3accepta cohor» te 8C miniftris a pontitiobus ac phari- faris dC fenioribus et fcribis,antecedens turbammultam5uenitiiluc cum later* nis ac facibus , cum gladtjs 8C fuftibus* Dederat autem hic proditor comune fjgnum illis^dicens^Quemcuncp ofcu- latus fuero is eft,comprehenditeillum> 8>C abducite caute Jefus itacp fciens om- nia quae uentura erant fuper fe, procef- fit ac dixit eis;Quequaeritis f Refpon^ derunt ei Iefum Nazarenum. Dicit eis lefus : Ego fumtStabat autem 8C ludas quiprodebateum cum ipfis, Vtergo dixiteis : egofum,abierunt retrorfum, 8C caeciderunt in terram, Iterum ergo intcrrogauit eos> Quem quaeritis C Illt autem dixerunt:Icfum Nazarenum* RefponditIefus+Dixi uobis quod ego fim.Si ergo me quamtis finite hos abi- re, D O M I N L tSs re , ut implcretur fermo quem dixerat: Ex ijs quos dedifti mihi non perdidi quenquam. Et appropinquauit Icfu Iu das,ut ofcularetur eum^Ccfeftimcp ac^ cedens,dixit; Rabbi aue ac deofculatus eum.Dixitcp illi lefus: Amice, ad quid ades ludaofculo filul hominis prodis C Tunc acceflerunt cV manus fuas inie>- cerunt in lefom , cV comprehendcrunt eum.Vidertes aute tj quicircaipfum erant, quod futur um erat , dixer unt ei: Dominejpercutiemus ne gladior^Simo ergo Petrus cum haberet gladium,edu xiteum,cV percuflit fummi facerdotis feruum, cV abfcidit auriculam eius de- xteram* Erat autcm nomen feruo Mal chus.Refpondens autem Icfus^ait: St* nite hucufqj. Et ait Petro:Immitte gla* dium tuum in uaginarm Omnes enim quiacceperintgladiu^gladioperibunt* An putas quod non poffum nunc roga re patre meum, cV exhibebit mihi pluft quam duodecim legiones angelorum t Annonbibamcalicem quededitmihi m $ pater ifS D E P A S S I O N E pater? Quomodo ergo implcbuntur fcripturse,qui'a ficoportet furi.Ercum tetgifluauriculam ferui fanauit eum« Inillaautehoradixit Icfusad cos qu' uenerantadfe,principesftccrdotu dC magiftratus templi dC femores ; Tancjt ad lacronem cxiftis cum gladijs 5C fufti* bus ad comprehendcndum me , quou- dic apuduos fedebam doccns in tenv plo, 3C non cxtendiftisin me manus* Sed ha?c eft hora iila ueftra dC potcftas tenebrarum,ut impleantur fcriptur^ Hoc aut totu fa nocendi pijs. Tunc difcipuli.} Eaeft conftantia carnis in cru* ce.Uuc foettat iUud Zacba. 13. Vercutiam paftorem, V difyergentur oues gregis. Cohors igitur dC tribunus ac mini- ftri Iudaeorum cornprehenfum Iefum ligauerunt,&f abduxerunt eum ad An- nam primumf Erat enim focer Caiphg qui DOWINL i$9 quieratpontifexanniiIIius*Erataute Caiphas is qui confiliu dederat Iuda^is, quod expediret unum hominem mori pro populo, Et duxerunt eum ad Cai- pham pontificem,ideft, principtm fa> cerdotum,ubi fcriba? 8C feniores conuc nerant, Sequebaturautemlefum cmi- nusSimonPetruSj&f alius difcipulus ufqj ad atria pontificis. Difcipulus au^ tem ille erat notus pontifici,et introiuit cum Iefuinatrium pontificis* Petrus autem ftaba t ad oftia foris. Exiuit ergo difcipulus ille alter, qui erat notus pon tificiy&C dixit oftiaria?, dC introduxit Pe trou A ncilla ergo oftiaria ad lumen Pe^ trum intuita, defixis inillaoculi5dixit: Ettucumlefu Galilxo eras* NumK tu ex difcipulis es hominis iftiusc' Ac ille abnegauit coram omnibus^dicens: Mulier,non fumjnonnouiillum, necp fcioquoddicas.StabantautemferuiC Petrus ftans t?o r>E PASSIONE ftans 8C calefaciens fe.Et exiuit foras ih ueftibulum 8C gallus cecinit. Abduxc runt eum ad Hannam* Wm ab ingreffu erat proximm er fenior. Uic Vetrm primum de \efu interrogAtwjiegdt. Pontifex ergo interrogauit Iefum de difcipulis fuis &C dodrina ipfius* Refpondit ei Iefus;Ego palam locutus fum mundo, Ego femper docui in fy nagoga 8C in templo quo omnesjudei conueniunt, &C in occulto Iocutus fum nihil, Qtiid me interrogas ? Interroga eos qui audierunt quod locutus fim ip/ fis, Ecce hi fciunt quac dixerim ego# Ha?c autem cum dixiflet,unus affiftens miniftroru dedit alapam Iefu,dicens: Siccine refpondes pontificiVRefpon' dit ei Iefus; Si male locutus fum teftare de malo,fin bene cur me cgdis f Mifle^ rateum Annas uindum ad Caipham pontificem. Stabat aut Simon Petrus in ueftibulo dC calefaciebat fe.Et pufil* lum poft primam negationem , uidit cum altera ancilla,& rurfum coepit di- cere D'OMINT. t5>» ccre fjs qui aftabant ibi,Et hic erat ctim JL fu Nazarcno, Dicunt crgo ri : N i:m et tu cx difcipulis cius csfEt alius dixir, &C tu dc illis cs, Et itcrum ncgauit cum iurc iurandOjdiccns : Homo.non fum, fcdnccpnouihomincm. Et poft pufil' lum,intcruallo intericdo rcreunius hora?,alius quidamaffirmabatcumrjs qui aftabant , dicens : Vcre & tu cx iilis es* Nam &C Galilarus cs, 6V loqucla tua tc manifcftum facit.Dicit ci unus cx fer uis pontificis,cognotus eius cuius abfct ditPctrusauriculatruNonneegoteui* di in horto cum lllo C Tunc coepit exe* crari ac deicrarc Nonnouihomincm iftum,dequodicitis*Etcotinuoadhuc iiio loquente , gallus itcrum cecinit* Et conuerfus dominus intuitus eft Pctru* Et rccordatuseftParus uirbi domini lciu5quod dixcrat ei,priufqviam gallus ctcmeritbister me negabis, Et cgref/ fus roras,r1euitamare* Cbrijhs interrogitur de difcipulis ty doftrinainZ AnuMfwurrogAtiudiau & «utoritatem dottrwnegdt, perncgdtcum execrdtione er iurmentOyubi uiderc potew cdrnis imbeciUitd* tem,cjinconftdntidm in tentdtionc ct cruce,etidmfi cgregii prtfumds. Continuo gdUut cantauit ] Non fcttunt uerbA ChriftiMnc communefit Vetrutcyrecorddtur uer bum lefueffe uerumAntcrim dum Pctrut tam coftdn ter & impudenternegdt,reft>icit cu Chriftus , quod quidem eftftgnu grdtuz er admonitionis. Galli cdn* M cr reft>eftus Chrifti,uox legis cr Zudngclij , ai* tnoncnt nos noflri dclicli cr pcenitcnti grduiter Idppsmon tamen ex dnimo prrfrdfto, fed eximbeciUitdte cdrnvs crhorrore crucis. Hor* rendum eft> Chrifium emcfc ucrbum negaredd ex* tremum uffyetidm iureiurdndo. Non tamen rcijcit eos dominut,modo pceniteant. Non pcenitemut nift cdntet gdUw>,w refpicidt nos Chriftut. Principes autem Sacerdotum SC Se niores,8c" totum confilium qinerebanc falfum teftimonium contra Iefum5 ut mortieumtraderent,cV non inuenic' 0 bant, : »?4 DE PASSIONE bant,etiam cum multi falfi teftes acccf- fiflent : non enim erant fztis idonea te- ftimonia, Nouiflime autem uenerunt duofalfi teftes,&: teftimonium falfum ferebant aduerfus illum,dicentes: Nos audiuimus eum dicetem : Egopoffum dirucre &T diruam templum hocDei, quod eft manibus facSum^et tribus die^ bus aliud fine manibus facfia extruam* Etneficquidemfatis idonea erant tc ftimoniailIorum*Etfurgens fummus facerdosinmedium, interrogabat Ie^ fum,dicens:Nihilrefpondesc' Cur ifti aduerfum te dicunt teftimonia C Iefus autem tacebat,nec^ quicquam refpoiv debat.Rurfus princeps facerdotum it\' terrogauit &" dicit illi : Tu es illc Chri- (ius filius benedfdi t Adiuro te per de« um uiuu, ut dicas nobis an tu fis Chnv ftus filius deu Dicitilli Iefus : Tu dixi" fti3ego fum,Verumtamendico uobis* Amodouidebitisfiliu hominis feden^ tem a dexti is uirtutis , &C uenientem in nubibus codi* Tunc princeps facerdo- tum I t> O M I U t %9i tum difcidit ueftimenta fua3dicens:Bla fphemauit, quid infuper egemus tefti- busc^Ecceiluncaudiftis blafphemiam eius,quid uobis uidetur f Illi uero onv nes condemnauerunt eum, diccntes; Reus eft mortis* Tunc uiri qui tenebat Iefum,illudentcs ei,expuerur in faciem eiuSj&T colaphis eum ca^ciderunt. Altj i uero cum obtexiflent faciem illius^pal- mas in faciem eius dederunt, diccntes; Vaticinare nobis Chrifte , quis cft illc qui te percuffit t E t alia multa conuici' antes3dicebant in eutru Qutrebdntfklfum tcflimonium.]Ergo iure oc* cidere non poterdnt. QutfitM nihil refoondet ai infignidmenddcid. Adiuro te.] Non hocficit utfieret de Chriflo cer* tiorjed ut extorqueret tdndem refconfum er rdpt 1 retoccdfionem dccufdndi. Chriflusddiurdtutytefld* tur ueritdtemfeejfe Mefiidmfilium dei,etidmfifcit eos nonfore emenddtiores,uiderint ipfi. Bldfrhemduit.'] Arrogdtfibi deihonore,dppel* •\ldtfe Mefiidm^filiu dei,ergo reut efi mortvs. Hinc i I fdteUitibui3uelo Ugdtvs oculvs,confyuitur,cC fcriba^fe^ niorescp populi ac totum cofilium ad> uerfuslefum,uteum morti traderent* Etduxerunteum in concilium fuum, idicentes:Num tu es ille Chriftus ? Dic hobis4Etaitillis:Siuobis dixero non creditis,quod fietiam interrogauero, non refpondebitis mihi , necp dimitte- tis*Ex hoc tempore erit filius hominis iedens a dextris uirtutis dei* Dixerunt autem omnes; Tu ergo es flliusDei^ Qui ait : Vos dicitis me efle* At illi di«* xerunttQuidadhuc defideramus tefti* monium cipfi enim audiuimus ex orc eius* Etfurges uniuerfa multitudo eo* rum, uinftum abduxitlefum a Caipha inprartorium,tradiditcp Pontio Pila« lo prsefidiv Maneinito confilioaprincipibm facerdotum* wfenioribm populhChrijlus iterum interrogatur» anfit ipfe Mefiiasiquoniam iam uulgo rumor ex re* busgejlU increbrefcebatAut potiut aduocatvs fenio tibut populi, ut audirent ipfi, er tejiarentur eiu* blafthe* DOMINL t£T Mdfyhemtim 9 & dignum moyte iudkdrent9tdnto Wdiore itiis cum iuduio. Si es lAefiids.] Xamiltiritcr 9 & dolofe tdmcn intcrrogdnt. Si dixero non creditis wc.Si interrogduero uo$ exfcnptuns de MeJ?w,er couicero uos9non refyon debitis9mhil proficitur uobifcum9pren ditfe9ergodefterdtc?ddmndtuY. Summumpeccd* tum efi diffdentti er defcerdtfo mifericordiBudngcUum non dffequitur. n % Ttme t<>$ DE PASSIONE Tuncuidens Iudas,qui eum tradi* derat quod damnatus efTet,poeniten* tia du&us > rctulit triginta argenteos principibus facerdotum^et fenioribus, dicens:Peccaui tradens fanguinem in^ noxium, At illi dixerut : Quid ad nosc* Tu uidebis:Et proieciis argenteis in tempIo,receffit, &T abiens laqueo fe fu- fpendit,Sufpenfus autem crepuit me» diusj&r effufa funt omnia uifcera eius. Principes autem Sacerdotum acceptis argenteis,dixerunt:Non licet eos mit^ tere in carbonam , quia precium fan^ guiniseft,Confilio autcm inito,eme- runtexillisargenteis mercede iniqui* tatis ,agrum figuli, in fcpulturam pe^ regrinorum* Et innotuit omnibus ha«* bitantibus Hierofolyma^ ita ut appelr laretur ager ille , lingua illis uernacula Akeldama^hoc eft,ager fanguinis ufcg in hodiernum diem. Tunc impletum eftquoddiVioeftper Hieremiam pro- phetam, dicentem : Et acceperunt tri' ginta argenteos , praecium adftimati, quem DOMINI. 199 qucm aeftimatu emerunt a filrjs Ifrael, &Tdederunt eos in agrum figuli,ficut conftituit miht domuius, Retulitpecunidm.'] Proijcitdd pedes facerdo* tum^poenitensjiclhinquit.Veccauiytrddensfdngui* nem iufium. Tejiimonium perhibetinnocctU tbri* fii.lAdlepoznitetjdm totics er Utn jmiUariter dif* fudfus,cr admonitut. Quidddnos.'] Transldtio criminis cjly crfecu* ritds de iudicio dei. Tu dcceptd pccunid tradidijii, ergo uideris. Vt confitetur,iU dbfoluitur. Omnid faciunt dd defyerdtionem. Non decet mittere in cdrbondm.] Quid preciZ fdnguinis eji. Hypocrifis eji impiorum* Agrumfiguli emunt.] Vt impleretur fcripturd ZdcbarUii.cdp.lU dominutfud cofiliddgit, etidtn per mdlosjpfisfy ignordntibut. Maneigitur,addu fidem,ipu non introierunt inpraeto- rium5necontaminarentur, fed ut ede^ rent pafcha. Exiuit ergo Pilatus ad cos foras , QC dixit J Quam accufationem adfertis aduerfus hominem hunc f Re« fponderunt 8C dixerunt ei : Si non ef- fet hic nocens > haud quaquam tibi tra- n 4 didifle- sao DE PASSIONE didiflemus cu* Dicit ergo cis Pilatus: Accipite eum uos3 dC fecundum legem ueftram iudicateeuiru Dixeruntergo ei ludsei : Nobis non licet interficcre quenquatrw Vt fermo lefu lmpleretur quem dixit,fignificans qua morte efiet moriturus* Mdtte igitur dddufte erc] Chriflm conuiftmfhl* jisteftibututbUfyhemut ddducitur dd ?ilatum,ut fententiam mcrtis diceret.Viidlm Komdnm ej gen* tilis,w dicitinregno ]uddico, ergo 4 l«to transk tum efljuxtd prophetidm Ucob9qut eosfdti/Sddmo miffettempem h\eftU. ludd nonintrdnt domum ViUthne contdminentur dd efum pdfth£icZulice co* Un^eyCdmelum deglutiunt. Veccdtum tfftimdnt, gentilti domum ingrediioccideredutem innocentem Chrijlum,peccdtum nondlids hdud dubic udduccrcmmnosintcgri^fmfthejfinc dolo uirL Accipitt DOMINL 20,1 Accipite eum uos eyc. ] Scitis eum mdkficum, CT contrd legem uejlrm peccdffie,necuuttis dicere cdufdmfecundumqudmpojfem iudicdre,Ergo iv dicdte eum uos ,fecundum legem uejlram. Ego non legis uefkdSyfed Cctfiris iudicid dgo, nonfcio legtm uefturum rdtionem,nonfum lege ueftrd dottut. Kemouetdfe. Nobis non licet.'] Dilutio.ludicium nojlrum db* Idtum eft,C DOMINI. 109 refpondes quicquamc^Ecce quam mul- ta dicuntaduerfum tc tefiimonia, non audisr^Etnonrefponditeiad ullu ucr^ bum,ita ut miraretur praefes uehemen ter4 At illiinualefccbant,dicentes; Co^ mouit populum, doces per uniuerfam Iuda?am,exorfus a Galilara ufcj ad hffc locum.Pilatus autem audita mentione Galila?a?,interrogauit:num homo Ga^ lilgus eflecEt ut cognouit quod ad He rodis ditionem pertineret^remifiteum ad Herodem,qui dC ipfe Hi\ rofcly mfs eratperidtempus. lntroiuit ergo.] Vildtut dutem pro iudicis deco* ro,ey dlterdm pdrte dudit, quid ad b£c diceret Cbri fius,dnitdferesbdberet:ndm funtfdtis uebementcs ct cdpitdles dccufdtiones.Vr* c&teris interrogdtio* nem urget, dn regemfedrroget,qu# C&fdris rcs ejl. Cbrijlut dd interrogdtionem reftondet, diluit,remo uetq; fufyicionem de dffeftdto regno , itd tdmen , ne pUne negetfe regem effe. Si de teipfo dicti,non opui tjl mefateri : Si ex dlijs dudijii,iUos quttre unde fci* dnt.Hypotbefiseft. Num ego ludsutfum?'] Diluitd perfonu ,fci\i* cet exfe nonfcire, fed ex alijs , qui tm iU dccufxnt. Ad *©4 DE PASSIONE Ad btc refyondet Chriftwsfe quidem regem effe9fei rton terrenum : proptered qu de Ctfaris regno >fi.cile defijlit lativA intcrrogare. Ego in hoc natus fum^c. ] Caufa qudre confi* teaturfe regem effe^quia ueritati natm eft. Qu& eft trgo iUauentas,ddquam natm es , ut tefteris f Bic Vilatwioptimam mouet occafionem difcendi, quid Chriftw>ftt,?s ad quid uenerit: fed non expeftat re- fponfum^ac fiudio dimittendi Cbrifti, exit, poftqua auditnihil effepericulideregno Cdtfarvs. Vel quod tantopere tumultudbdtpopulwiforvs. Ego nibil noxaf.^Defiftited cceptofilfodccufd* flifi. Teftimonium eft innocenti bus facerdotu ac magiftratibus &C ple^ be3dixit ad illos : Qbtuliftis mihi hunc hominem quafl auertentcm populum, &ecceego coram uobis interrogans, nuliumcrimeninuenioinhomineifto, ex his de quibus accufatis eum , fed ne Herodes quidem* Nam remifi uos ad iHum^&f ecce nihil dignu morre acftum eft ei* Emendatu ergo illum dimittam* Vilatm conuocatti &c. ] ?alam tejiatur Chrijli nocentUm : Tandem tamen ut expleret eorum libi* dinem,uoluitflageUatum dimittere, hocftcitfiudio dimittendi Chrijlu.Ad.htc a tempore commodam cd ptdt dimittendi occafionem, quodfolebant in Pafchd ex more,non lege0uinclu dimitterejn memoriam li* berationU exAegypto.Duos proponitjefum etBar rabam>exfcelere celeberrimu er morte dignifiimu. In Fefto aat necefle habebat &T con^ fueuerat praefes turba? dimittere unum uincftum querncuncg poftulaflent.Ha- bebat aut tunc uincflum infignemmem pe latronem , qui dicebatur Barrabas, quicum feditionis autoribus coiedus fuerat D O M I N I. ltj fuerat fn carcerem , qui pcr feditionem quandam in ciuitatefacflam homicidid patrauerat* Et cum acclamaflet turba, crepitflagitare ut faceret quemadmo- dum femper faceret ipfis JtacR congre- gatis illis refpondit Pilatus. Confuetu> docd uobis 3 ut unn dimittam uobis in pafcha* Vtr u ergo uultis dimittam uo- bis,Barrabam,an Iefum regem illum Iud;eorum,quidicitur Chriftus t Scie^ bat enim, quod propter inuidiam tra^ didiffent lllum fummi facerdotes* Se/ dente autem illo pro tribunali > miflt ad eum uxor eius, dicens ; Nihil tibi cum iuftoiilo,multaenim pafla fum hodie infomnis propter eum«. Principes au^ tem faccrdotum dC feniores, concitaue runt turbas perfuadentes ut fibi potius dimitti peterent Barrabam , Iefum ue^ ro perderent. Refpondens autem pr#- fes aitillis ; Vtrum uultis uobis e duo* bus dimittam* Et exdamauit fimul u^ niuerfa turba5dicens:TolIe hunc, &f di^ mittenobisBarrabam, Iterum autem Pilatus lof DEPASSIONE Pilatus locutus eft ad eos,uolens dimft tere Iefum &T ait:Quid igitur uultis fa^ ciamlefu^quem dicitis regem Iudaeo' rum C At illi rurfum clamauerunt om« nes:Crucifige crucifige eum Jllum au-* te tertio dixit ad illos 1 Quid enim mali fecitc' Nullum crimen capitale compe- rio in eo, Caftiga tum crgo dimitta m iU lum. At illi magis clamabant^dicentes; Crucifigatur* Et inftabant uocibus ma gnis 3 poftulantes ut crucifigeretun Et inualefcebant uoces eorum ac fummo* rumfacerdotum, Sciebdnt lefum."] Ergo inexcufabilis efi Vilatut, Sedentem autem iUo cr c.] Vrxter hconfyuitur , colaphis ctditur, cr iUuditur dmaris farcafmis0omnia in cotumeliam, quodfe re* gem ctppeUabat: Vtiq-y tamen rex efl. Mali fua ettam malicia opui dei perficiunt.nam dommus creauit vrt fiumpropter fe.etiam ad diem maluXhrif\uita tra, Raruerai in cofilio patris & uaticinijs prophe taru, Tunc ergo appr -hendit Pilatusk' fum Sl flageilauir, Milites autcm ab- duxerunt eum intro in atrium,quod eft prretoriurc\,&T conuocans ad eum to tamcohortem,exutumq}induuntpur- pura fiire chlamide coccina, et pietfetes corona de fpinis imponunt capiti eius dantcp arundinem in dexteram f ius,8£ genu flexo ante eum , illudentcs ei coz* perunt faiutare, dicentes ; Aue rex Iu« dxorum,& dabant ei alapas, Et cu ex^ • puiflent 2to D E V A S S I O N E puiflent in eum , acceperunt hartirtdf- nem&f percutiebant caputeius, & po^ fitisgenibus adorabant illum, Exiuit iterum Pilatus foras , &T dicit eis : Ecce adducoeumuobis foras,ut cognofca* tis quod nullam caufam in eo inuenfo* Exiuit ergo Iefus foras, geftans fpinea coronam&TpurpureumpalHum^etdi- cit eis: Eccc homo. Cum ergo uidiflent cum pontifices &f miniftri clamabant, dicentes:CriTcifige, crucifige* Diciteis Pilatus: Accipite eum uos 6c crucifigi te* Ego enim non inuenio in eo cau fatru Refbondertmt ei ludad : Nos le- gem hahernus^&f f:cundum legem no* ftram debet mori3 quia filium dei fe fc cit.Cum ergo audifkt Pihtus hunc /Ir tnonem magis timuit, Et ingreflus eft iterum in prctorium5et , peccatum habes.Sedquimetibi tradiderunUgrauim peccant, quiafciuntfcripturas.Ab hisftuduit dimittere Cbri* fium. Si bunc abfolueris.] Comminatio eft. Ke* firetur hocad Cffarem te non cffefidum eim mini* firum , no« tucri eim maieftatem , zrfic perdes eim gratiam. Confirmat ttbiologia : Qucniam qui fe regem ficit,aduerfatur Ctfari , omnem occludunt Hiam dimittendi. Piiatus autemcuaudiffet hunc fei> monem, l DOMINI. it* monem, produxitforas Iefum , feditcj; pro tribunali ia loco qui dicitur Licho ftrotos, hebraice autc Gabbatha* Erac autetn parafceue pafchae, hora ferme fexta. Etdicitludaeis; Eccerex uefteiv Illi autem clamabant: Tolle, tolie, cru~ cifige cu« Dicit eis Pilatus : Regem ue^ ftrumcrucifigam^Refponderuntpori tifices : Non habemus regem nifi Qc farem* Tunc ergo Pilatus uidcns quod nihil proficeret, led magis tumultus fic ret,uo!ens turbaefacere fatis, adiudica^ uit3ut fieret quod illi poftulabant, Et ecce accepta aqua abluit manus coram populo3dicens:Innocens ego fum a fan guine huius iufti, uos uideritis, Et re^ fp5dcs uniuerfus populusdixit:Saguis cius fuper nos^cV fuper filios noftros* ViUtut cum audijfet crc.] PiUtut timuit homi* nis grxtum oerdere, plut qu&m dei: \U hodie multi referunt ViUtum.Um uiftut Piktw,er occlufu* un* difyconfcendit tribwuUut mortis fententum dicat de Chriflojiorm circiterfexUm,A tem^ore. Eccerexuejler.] Adlmc commoneficit \udtoi o % inccejpti it4 DEPASSIONE incocpti , cjuafi diceret : Sdtvs pro peccdtofctndt de* div.ecce expleui uejlrum dnimum^qucdfe regem no minduit. ToUeitoUe,cruafige.'] Grduis ejl nobii ttidmdduidendum. Regem uefirum crucifigdm ? ] Ab indecoro* Kegem non bdbemm.] Vldnenegdnt. Ceffeti nobi/sfanflm \frut erdntfub Dduidls ey Sd* lomonis regno> Efd. Superfolium Dduid fedebit ut confirmetiUud. ln publico hudt mdnm Viktm , ddt confticuum ZTdpertum tejlimonium innccentU Chrifiiincn td' men proptered expurgatm.bion ejluisinfirendd bo ntini innoxio, etiamfi quiduk cogeret. Quicquid buimfacio>cogitti me,ey urget Ctfdris gratid3uolo db his effe expurgdtm3uos uideritti. Sdngu U eim fuper nos."]Nihil tibi erit pericutix ne time,perge modcnos tot bomines refycndebi-- mm ey foluemm pro ipfo uno bomine. \td erdnt pertindciter exctcdtitinduuti, c deuoti in Cbri- ftimortm. Vimifil DOMINL n$ Dimifit autem filis Barrabam 3 qui propter feditionemjCY homicidium co/ ieclus fueratincarcerem^quem popoft cerant, Ief im autcm flagellatum cV il- lufum tradiditarbitrioillorum ut cru^ cifigcretur* VildM im tutior fiftus ,Bdrrdbdm hominent feditiolum,fcekr4ium,bomiciddm,o' nefarium di* mittit: Chrijium du tem innoxiumzpr£ter ius dd crti cem,ignominiofifiimdm mortem dttmnaU Accipientes autem Iefum militcs,ex uerunteum purpura>cY induerunteu ueftibusproprrjsjcY abduxerunteum baiulantem fuam crucem^utcrucifige- rent, Exeuntes aute inuenerunt quen^ dam praetereuntem, hominem Cyre- nacum nomine Simonem , uenientcm ex agro, patrem Alexandri3 cY Rufu Hunc apprehendentes coegerunt,ut tolleret crucem eius* Et impofuerunt illi crucem ut portarct poft Iefum, Sc- quebatur autem illi multa turba po^ puliacmulierum3quarplangebant dC lamentabantur eumT Coucrfos autem 04. ad 216 DE PASSIONE adillaslefusdixit: Filiae Hierufalem^ nolite flere fuper me, fed fuper uobis ipfis flete,cY fuper filrjs ueftris Quonia ecce uenient dies in quibus dicenuBea tx ftcrilcs 3 cY uentres qui non genue- runt,cY ubera quae non lacftauerunt* Tunc incipient dicere montibus ; cadi^ te fuper nos 3 cY collibus , operite nos, quia fi in huttudo ligno h^ec faciunt , in arido quid fiet ? Ducebantur aut cYaltj duo cueo facinorofi, ut interftccrenf, Induerunteum ueftibas.] vtab omnibusnofce* retur. Baiulabdt crucem fuam."\ Mij nonitem* hiccftuermiUe\fddc,Vrdtterca omnes borrebanU contaftuewcrucis, Vorro cum uident ipfum nimps &chduftum,necfufficereuire$ddportdndumsSi' o* nem Cirendhum yferuili offtcio ddegerunt Qbrifto firre crucem. Cdufd non ddigitad defyerdtionem do ininus,necfinitfuos tetdrifuprd quhnfirre poffunt. Sequebatur.'} Cbriftus corrigit,utfuperfeipfdt fieant ,fiquidem mors fuanon eft merito deflenda, quonidm neceffarid er fdlutifird.Sedfuturum e&,ut grduifiimdsdaturifmtpcends buius mdlefirij-.Ndttt dominmmortem fudm non patitur inultam. Vr&nun ckthorrcndm dcuaftationcm Hierufalem>zr om* nium DOMINf* *t7 nium cofttemnentium dei uerbum.Vrttered cr hor* rorem in iudicio extremo>quodtam mifcrrimi pro* mijjum regem adficiuntyquc merito pafiis ulnti ex* ciperent.item decldratfeuerum dciiudiciuet iram. Quiaftvihumido ligno crc.] A maiore. Si ita\ iominus me innoxiunuuHdc Ugnu, cmdditer ver* mittit iraclariiQuidfiet de infidelibutMgno arido * i.Vetri 4. Suufiut uixfaluabitur, httpiutubi pare* bit : Si non pepercii unigenito fiiio 9 qnanto minuit farcet impijs * Incutit nobis timorcm dominL Ec ducunt cum fn locum, qut dicitirr hebraice Golgata,quod eft,fi inter pre* teris,Caluaria?locus,Etibidcdoruntei acetum fiuemyrrhatum uinum cufel- le mixtum bibere. Ec cum guftaffet,no luitbibere.EtcruofixerunteOinGoL gatha,cY cum co duos latrones,unum a dextris, &T alter um a finiftris eius , mer dium autem Iefum ; Et impleta eft fcri- ptura quar dicit:Et cum iniquis deputa/ tus eft Erat autem hora tcrtia dum cru cifixeru t eum, Iefus aut dicebat ; Pater remitte illis,nefciunt enim quid faciut„ Etducunteum^c.] Vbi ucntumejladlocum tructiimiletraftatumejUflhn potantaceto fiUe o $ mixto9 *iS DE PASSIONE mixto,et addunt dolon dolore, codunt doloreama* ritudine.vfxlSuper que percufiifli addidertmt.Uem Votauerunt me aceto , Dederunt in efcam meamfiU \efus in medio latronum pendet,quafi infigni/s maleficuszrantefignanus^iuxta iUud Efaidequin* quagifimo tertio. Qum iniquis reputatus e/L Vater remitte iUis."] Sifciffent,haudquaq. rege glorit crucifixiffent. Oratepro perfequetibus uos. Scripiitautem dCtitulam Pilatus,id eu\infcriptionem caufaeilhus, 8C pofue runt fupcr crucem ad caput lefu. Erat autem fcriptum : Iefus Nazarenus rex Iudaeorum, Hunc ergo titulum multi Iudaeorum legerunr,quia propeciuita^ temeratlocusubicrucifixus eft tefas. Et erat fcriptu literis hebraicis?&T grae- cis,&T latinis.Dicebat ergo Pilato pon- tifkes Iudaeorum:Nolitefcribere,Rcx Iudasorum^ fed quod ille dixerit i Rex fum Iudseorum: Refpondit Pilatus, Quod fcripfi/cripfi. lefus Naz4renu$>Rexlunon tam exindujhia ?ilati,quam dominiconfiliofcriptus,& mmtutut refragantwluiti* Militii D O M I N I. 2t$ Milites ergo cum crucifixiflcnt Ie- fum,acceperunt ueftimcnta eius, cV fe- ceruntquatuorpartes^unicuicp militi partem cV tunicam.Erat autcm harc tu* nica mconfutihs, a fummo cotexta per totu* Dixerunt ergo inter fc:Ne fcinda mus eam,(cd forttamur deilla cuius Ot, ut fcriptura irnpleretur qux fcripta eft per propheta,dices:Partiti funt Gbi ue^ ftimentamea,cYfjperuefte mea mife' runtforte.Sedentesaiitferuabanteum tbi,Et mtlites quidem hacc fccerunt* Vartiti funtfibiuefiimentamea.'] Ergo plures qubn unm tunicam habuit. Hxc ad teflimomum fcripturarumfattafunt, Vfal.n. Stabant autem iuxta crucem Iefu, mater eius5cY foror matris eius Maria uxor Cleopha?, cY Maria Magdalenc* Cum uidiftct ergo Iefus matrem ac di' fcipulum aftantem quem diligebat, di' citmatrifua::Mulier,ecce ftlius tuus* Deinde dicit difcipulo : ecce mater tua* Et ex illa hora accepit cam difcipulus in fua, Mulier no D E PASSIONE Mulier.] Indeinegocijs Chrijius mdtrem mw* lierem appetiat,utqu<£ea parte non dijfert d Ute* ri$hominibM>alidsnonej]~etbcni fiiij tantos luclui fkcere parentiicjuomafiulm filiutcontrijlatmatre. Ecce filiustuM.] Magis de loanne quam de fe dtclxuidentur: Nammox correktionem fubneflit ttd loannem. Ecce mater tud."] Hunc loco meo profilio habe. lpfe uicifitm med uice tui cura dget. Eji pietdtis ex* emplum ergd pdrentes. Etftabatpopulus fpeftans, Quiau- tem prseteribant, conuicia faciebant ln eum,mouentes capita fua, SC dicentest Vx qui demoliris templa , dC in tribus diebusextruis: Serua temetipfum* Si filius dei es, defcende de cruce* Simili* ter&ffummifacerdotes illudentes in< ter fefe, cum fcribis &T fenioribus 8C po pulo,dicebant: Alios feruauit,feipfum feruare non poteft» Si hic efl lile Chri' ftus,rcx Ifrael iile dci eiecfius, feruct fe* ipfum,deiccndatcp nuc de cruce 3 ut ut' deamus 8C credamus euCofidit m deo, . libem cum nunc/i uult cum, Dixit e* idmi Fiiius dei fumt Idipfum autcm 8C latrones DOMINT* *ft latrones,quicrucifixi crantcam co^ex probrabantconuicianteseiUHudebant autctn ei,&Tmilites accedentes5&' acettr off:rentes ei atcp dicentes : S/ tu cs rex illc Iudceorum>ialuum tefac.Vnusau^ tem de his qui pcndebant facinorofj-- rum , conuicia dicebatin cum , dicens: Si ru es Chriftus^fcrua 5C nos* Refpon dens autem alter, increpabat eum , di- cens:Netuquidem tim:s deum quod lineademdamnationees^ Et nosqui- | dem iufte, nam digna facflis rccipimus: t hic uero nihil maii geflir. Et dicebat ad j Iefum:Domine mementomeicum ue^ 1 ncris in regnum tuum. Et dixit illi k* 1 fus : Amen dico tibi hodie mecum eris in paradifo.Erat autcm fcre hora fexta. V& qui demoliris templum dei. ] Si filw deies. Si es Slefiids rex ]frdel eyc. Confiditin deum cyc.] Hic dmdrifiimd fcommd* td,zrSdrcdfmo$deuoratinfummd cruce Cbnftws, quodeftomniummoleftifiimum cy crudelifiimum, Idolorem dolori ddderemifi hic dUquti eft confirmd* twsfide}zruerbodei3rettifiime dd defterdtwnem adigitun m fc E P A S S I O N £ cur defe- ruifti mer' Quidamautcmillicftantiu cum audiflenr,dicebant : Ecce Heliam uocatifte* Sciens autem lefus qiiod o^ mnia iam cofummata effent^ut cofum* maretur fcriptura,dicit:Sitio* Vas igi- tur erat poG tum aceto plenum,&T con- rinuo accurrens unus ex cis, cum acce- ptam fpongiamimpleiletaceto cV hy* ibpOjimpofuitharundini, obtulitcp ori eius dominl tit zius ut biberet, dC cum ca?tcris dicebat: Sinite, uidcamus an ueniat Helias ad deponendum eurruCum ergoaccepif- fet lefus acetum,dixit:Confummatum eftEt itcrum damauit uoce magna,dis ccns ; Pater, in manus tuas commendo fpiritum meum* Et cum hsec dixiffet, inclinato capite tradidit fpiritum. Cum uerd9&c. ] Credture credtorem dgno* fcunt cr compdtiuntur,zr arguunt infigne dliquid fieriinmundo,ut de Dionyfio Athenienfi refirunt% cum e& tcnebrt funt pr qudndo etidm dominus uidetur nos defe* ruijfe3et effe dduerfus. Miferrimum pdthos. Eliam uocdt ifie.] Aut iUufionis3dut d procul nott fdtisinteUeclduoxcjh Sitio.] Voluit omnid defefcriptd expleri3etidm iUud Pfalm. 22. Votduerunt me dceto.ln cruce dceto potdre,efl dolorem doloridddere, wadiUdtdm in= iuridmfcommdtibusdliquem exercere. Etiam-natti Ydle efifinguine exhaufiumfitire. Et rettifiime fi* tiuit nojlramfdlutm. Con* V4 DE PASSIONE Confummatum e/i] \n me , (j«od de Mefiia ua* ticinatum eft,ne quis porrb dubitet de meAam nego cium meum exequutusfum. Vaier inmanustuM.] zjlpksquam bumanum plenauoce emitterefyiritum, cumptplane exhau* fius tormentis.Omnia committit domino>ettam /J?t* ritum zrfatistuto.Hicinfra ccelum er terrampen* det jenem lUe ferpensjric extra uineam eieclut occi* ditur uerus iUe htres. Hic pendet in cruce malediflu pro malediclisAauemilleagnmfirtpeccata mun~ di.Hic dem pater deliclum iUumfilium , in quo fibi finguUnterbenecomplacuit,ne femel quidem re* fyicit/ufcipitaut defcndit. \nter homines autem ad extremumufqtanxiatur. \ta omni prxfniioeyDei cr hominum plane deftitutm ,inter ccclum er ter* ram pendet er moritur. Et ecce uelum templi fciflum eft met dium in duas partes, a fummo ufcp ad imum,&: terramota en\& pemefciflae funt 8C monumenta aperta>& multa corpora faoc^toru quidormierant furj rexcrunf,ftr egrcffi e monumentis poft refurrec^ioncm eius , uenerunt in fan^ cftamciuifatem etapparucruntm'.:Ins4 Et ccce uelum.] Haftenus dem paternullum ar* gumentum DOMINL 21* pimentm defilio dedit, pldne defiituit , er reliquit admartemufy. NuncUndem emortuum fufcipit, er decUrdt perfignd mortem confecutd,fe nimis quim dcerbe offenfum effe ludtfapro unigenitofi* Uo,tdm horrendc trdfidto. Centurioautequiaftabatex aducr^ (b illiydC qui cum eo erant cuftodientcs Iefum,uidentes quod fic emiflb damo- re cxpirailet,uifb^3 terrae motu, &: his quxfacfiafuerant^timueruntualde &C gloriflcauerunt deum , dicentes : Vcre hichomoiuftuserat&filiusdeu Et o- mnes turba? eorum quifimulacccfte- rant ad ipecflaculum iftud , dC uiderant quae contingcbant,percutientes pecfto- ra fua reuertebantur, Verefiliut dei erd t (ffe .] CoUigunt d figpis , & idnt tejiimonim innocentU Chrijii. Vercutientei peftora. ] Mulii quidnted Cruci* figecldmduerunt,pceuitebdnt,ey grdtidm dffecuti funt cum Apoftolis in die Penthecojles. Stabantibiomnes noticius procul, 6C mulieres que fecurae erant eum a Ga li!cra,hgc uidentes Jnter quas erat Ma- Magdaiene^&Marialacobipanii t 8C xi6 DE PASSIONE &Tlofemater, dC Salome mater filiorf Zebeda^qu^ etiarn, cum eflet in Gali laea^fecuti fuerant illum,&:miniftraue- rant e{, aliaecp eomplures quaj fimul a Galitea afcenderant cum eo Hieroflv lymam^ Amicieiusftabantalonge* IttifitinfirendcicYUce* lttdm crgo^quoniam parafceue erat ut non rernanerent in cruce corpora, fabbato ( efat magnus dies ille fabba^ ti ) rogauerunt Pilatum, ut frangeren* tur eorum crura Sc tollerentur* Vene^ runtergo militcs;&'primiquidem fre- gerunt crura>8£ alterius?qui crucifx* xus eft cum eo* Ad Iefum autem cum ueniflent, utuiderunt eum iam mor^ tuu,non freger unt cius crixra> fed unus militum lancea iatus cius fodit, &" con- tinuo cxiun fanguis &f aqua* Et qui ui- dit , tefiimonium perhibuit^ &T uerum cft teftimcnium eius, Et ille fcit quod uera dicit,ut et uos cr edatis«Facfia funt ehirn haecut fcriptura impleretur ; Os non comminuetis ex eot Et rurfus alis fcriptu- £) £ M I N L %i7 fcriptura dicit X Videbunt in quem pu* pugerunt* Chrijim cteteri^Utrones deponuntur de crucc iuxta iUud Deut. u. Non permxnebit cadauer in cruce3fedendemdte fepelietur. Eranguntur crur4 uiutihtronibM3Ht tanto citius morerentur. Chrijio non item quontim tim mortu\v> erat, ey fecundum iUudExod.i2,Osnoncomminuctisexeo: Ergo ag* nMpafchdticompetitin Chriftum. Sedperfbratux kncea Utusem^utexpleaturiliudXac^ris n.vi debunt in qnem transftxerunt. Ho c fccerunt nefbrti quid uiU in ipfo deliteret, ne uiuus deponeretur,®* teuiuifcerct. Omnia Umen fkttdfunt ex cofilio deir Um expleta eji ludttorum libido. Poft hxc autem cum uefpera facfJa eflet.,quoniam erat parafceue quaeprg- ccdit fabbatum , ucnit Iofcph Arima* thienOs,oriundus ab Arimatha»a ciui- tate Iud^orum,ufr diucs,fcna£or &T bo nus &f iuftus, qui non confcnferat cow filio&fadoeorum.Erat enim 8C lpfe expcdans regnu dti. Nam Sl difcipu' t[luseratlefu,fed occuhtis proptcr mc , tum Iudaeorum. Hic fumpta audacia i ingrefluseftadPilatum^&petijtabeo p * uc wJ DE PASSIONE ut tolleret corpus Iefu* Pilatus aute ad* miratus eft Ci iam mortuus eflet* Et ac^ cerfito ad fe Centurione interrogauit illum^an iamdudum mortuus fuiflet* Et re cognita ex Centurione , donauit corpus Iefu ipfi Iofepb, iubens reddi iU lud* Et Iofeph»mercatus eft findonem* Venit autem & Nicodemus, qui uene rat primum adlefum nocfle,ferens mi' xturam*myrrhae&T aloes,ad libras fer^ tne centurrn Acceperunt ergo corpus Iefu depofitum3&f inuoluerunt illud in findone munda > obuinxerutcp lintheis cum aromatibus , ficut mos eft ludseis fepelire.Erat autem in eoloco ubicru^ ciftxus eft, hortus, S>C in horto , monu- mentum lofeph nouum , quod is exci' derat in petra,in quo nondum quifqua pofitus erat. Jbi ergo quia parafceue c^ rat Iud^orii &f fabbatum illucefcebar, quod in propinquoefletmonumentfr, pofuerunt IefunvEtaduoluto faxoin- gentiad oftium monumentiabierunt* JErat autem ibi Maria Magdalene 8C Maria DOMINI. zi9 MaHa Iofe fedentes contra fepulchru &C fpeftantes ubi poneretur3&: cu mu« lieribuscum quibus uenerant cu Iefa de Galilaea, uiderunt mon umetum,8C quemadmodu pofita erat corpus eius* Reuerfe uero mulieres parauerunt a^ romata dC unguenta , ac fabbato quide quieuerunt fecundum praeceptum, foft htc dutcm."] lofcph db Arimdthid tdcitus & timidu* difcipulut Chrijli,proptcr metumludxo* rum.ldmpdkm crdpertdjrontc profitetur Cbri* ftum,zr dccedit PiUtum, petit corpus iefu, ut ddfe* peliendum de cruce deponerct.mrdtur Pildtus tdm cito effc mortuumfo ccrtior perprtfiftum er trd* dit. Nicodemut itc c[ui pr& metu nofte ucnit dd Chri ftumjdm confticuc er plcnd luceMmndtum Chrfc ftumfepclit,o' condit dromdtibwi.Chriftusgloriofe CT in pdccfcpultui eftjuxid iUud Efd.u.Eritfepul* chru ciwi gloriofum. Et in pdcefaftut eft locm tito. Omnidddfcripturdm. uic Chriftut fepulchrocon* ditut, defccnditdd inftros , mortti mors , ey morfm inftrni. Sepulchrum mortcmy nonmortuum deglu* tit, idm coteritfemen iUud Ad* cdputferpentis. Um Sdmfon Vhilifttos profternit. \dm pdruus iUe Dduid ingente GoliddfupcrdU Hic lonM iUe3 tribus diebiu* P i V U% DE PASSIONE ey noftibm ejl in ttentre Cczte & cordc tcrrt. Hi§ iacet templum iUuddejlruflum, in triduo refufcitdtt dum,quodiamVbarifiei beni inteUeftum profitcn* iur,antea pro blafthemia citarunt. Indoles prsfra* ftorum impiorum efl,fciunt ucrbu dei,attamenfcire uolunt.lgitur eoru damnaiio iufta ejl. Nwrcc trepi* dant,gr uirtute Chriftiagnofcunt,produnt animum fibi mate cofciu, dantoperam, ne ipforu maHtia ut* niatad lucem : Quod timet impiw, ueniet fuper eu. Poftero auteni die quce fequitur poft parafceuen^conuencrunt principes fa* cerdotum &£ Pharifei ad Pilatu , diccnr testDomine recordati fumus quod im poftor ille dixit adhuc uiuens, Poft tres dies rcfurgam Jube ergo muniri fepul' chrum ufcp in dfcm tertium •, ne quan^ do ueniant difcipuli eius &" furentur eum.dicanraplebi:furrexitamortuis, et erit nouiiTimus error,pcior illo prio' rcAitiilis Pilatus-Habetis cuftodiam* Ite,munite ficut kkis. Iili autem abeun us municntes fepulchrum obfignato lapi e,adhibitis cuftodibus^ Obfignant lapidem. ] Vonunt cuftodes ,ne qub furriperet,aut nccum tertiadi* rcuixerit ,pojfet m • - DOMINI. m kutipfe Idpidedmoucre, dutdliquis alius dcuolucrey trftcprodireilta plani cxtinftum uolunt Chriftu, Cdrnalis ratio ab omni parte c4Uct,gj tameniUudi* tur.Dominus aiiudin confilio habct. Qui hdbitat in cotlis irridebit eos.Chrijius iam in fcpulchro ucrum dgit cr fanftijicat Sabbdtumjam ceffatkfuo opere, quodcxpleuerat,permittitpatrcplane fccu agere» TKES TENTATIONVM SEV Crucisgrddusfunt. fJBiimm ejl cdrnis , vbi fecundum carncm ddftigi* *mur,priudmurpropter Euagelium noftris bonisy dmiciSyUxorcliberis &c. caro ipfd ddftigitur,udg&pccnM ddntcs cum potnitenlid. Uos domimti corripit,nc cumhoc mundo ddmnentur. Edm cru* cem tultt Dduid, cum expulfui efl i regno db Abfo* lon. Item>Cumddbdturoptioeligendiextribu^dut fam€m,pcftem,dutbeUunt.Uem>Cumfilijlfrdcldfli funt in exilium d rege Bdbylonico eyc.Uucfpeftdnt fenienti&fcripturtt Ddnielifi g.Omnidnobisin uero iudicioficifii>Veccduimus cupdtributnoflris, Tibi domine iufiicid>nobri confufio fkciei tyc. Tertid ktronis dd finiflrdm pendentts edm fuo merito impij ferunt,non refipifcunt>nec pcenitentid, agunt,nec pro cuftigdtione domini dgnofcut>fedin* fortunio ddfcribunt>&bldft>hemdnt nomen domini> crfic tdndem indurdti,pereut.Kdcrucc>Cdin>Sduli I \udxs,lud£i in dcflruftione Uierufdlem eyc. perit* runt.Liceth&cgenera crucis er hodie obfcrutrci ttdm dtque nunc dtq,- olim>pij ey impij uiuunt. Crux efl quoduisinfbrtuniumyey prttcr fenten tUm mdlut euentus>ex dei confiiio* SEQVITVR PARS AESTIVALIS* f $ DO' 1*4- D O M I N I C A P A S C H AE. EMngdium,Mdrci XVI. . T cum tranfiflet fabbatum | Maria Magdalene dC Ma- ria Iacobi3& Salome,eme> ^ runtaromata^utuenicntes ^^ ungerent Iefum* Erualde mane una fabbatorum ueniunt ad rno- numentum: orto fam fole, Et dicebant adinufcem*Quis reuoluit nobis lapf^ dem ab oftfo monumentfC Et refpicien tes uiderunt reuolutum lapfdem* Erat quippe magnus ualde. Et introeimtes in monumentum , mderunt iuuenem fedentem a dextris , coopertum ftola candida5cV obftupuer unt. Qui dicitil' h's:Nolfte expauefcere.Iefum quam'' tis Nazarenum> crucifixum , furrexft, non eft hic* Ecce locus , ubi pofuerunt eumt Sed ite,diate diifcipulis eius dC Petro^ prsecedet ups in Galilaeam , Ibi eum uidebitis,ficut dixit uobis* Atillae exci?ntes 3 citq fugcrunt de monumen^ tojnuafoatenimeastfmor 8C pauor, " cV P A S C H AE. %%f &f nemfm quicquam d/xerunt, Time- bautcmm* j^Vatigchu cftgencris BiddfcdUdderefurreclio* **ne.Exorditm commodiusfumitur a tmporepa fchdlis>Exod.iz.dut k re ipft,fcilicet, druculum re* furrecliotns drduum,cy mult£ difceptdtionis fitiffe ffi primitiud Ecclcfid: quid nec ludexurge pfttlterium cum citha* YdiExurgdm dilucuio,\tem londefigurd, \am chri* flum refurrexi(fe,hum diei eudngelica hiftoria ndr rdt ex Euangeiiftis. Chriftus ed fui partc qua crat mortdlis,fcilicet himtdnitdte ,mortuus eft : Et ea pdrte qua erat immortdlis , diuinitalc fcilicet,re* furrexit. Udrratio* Voftridie fdbbdti : Atem* pore, %tf D O M I N I C A fore^quod tertid dierefurrexiufummo diluculo, trdnsfigurdto corpore,per lapideum fepulcbrujm* moto Upidednte defcenfum Angeli.Mdrtd Mdgdd* len^yUcobieySdome0quod emerdnt dromata,ut mgerent \efum7dubitdbatddbuc^ obliU eut uer borum Cbrifti,fe fcilicet tertia die refurrefturum, unde etiam edt tdxdt AngeluA,figndnt incredulitdte, frdgilitdte er inconfidntid bumdnl in perfecutione. Quis reuoluet nobti Idpidcm^ fruftrd eft quod intendimuttnifi quis ddiuuet. H*c omnid indicdnty €dt no qufedebdtCfrfuper eum."] Deut non fcrmittitfuos in crrore, docet, erudit,ey reueldtfua myfierid credcntibut. Quod dngelm de ccelo reue* Idtrefurreftionem Cbrifti, defigndt diuinim ddri cognitionemfecretorum dei ey refurreftione Cbri* fli,eyomnium mortuorum , diuindm effe rcm,ey fuprdomnem cdptum rdtionis. ErdtdUtemdfteftMewficut fulgur,& ucfti* mentu eiut cdnAidumficut wx.] Eftdefcriptio per* fon* AngcUJ qudUtdte ccrpom Vrt P A S C H AE. *** ¥rnedefperetde negatione anxius. Vorro amplificabis ej confirma* m *;* DOMINICA bvs refurreftionem Chrifti, ddduftis c£teris tejlimo mj3,fcilicet quod Petrus ey lodtmes currentes dd /e=» puhhrum3non inueneruntChrijlumjedfold linted* mind.Qupd dppdruit MdrU Mdgddlen&,duobu6 ttifcipuUs euntibus Emdus,difcipuli$ pifcdntibus etc. Vruftus diit refurreclionis Chrijliejl,credereipfum uiajfe Sdidndm,dejlruxifje infirnumjeleuijfe pec* edtumjeconcilidjje irdtum deum,reftiiuijJenosiii integrmn, aufaicdtum effe regnum fuum ftiritudlc er ccelejle.Eum effe primitids dormientium.Et nos peripfumrefurreclurcs. Denojrrd refurreftione, Bzechiel. 57. Ddtiiel.iz. Etmuiti de his qui dormi* mt in terr£ puluere euigildbunt eyc.lob 1 9* Scio e* mm,cjuod redemptor meus uiuit>et m nouifiimo die de terrd refurreclurusfum. Et rurfum circunddbor peUe me4>%:° in cdrne med uidebo deum><{uem uifu* rusfum ego ipfe,eyoculi mei cofpefturifunt^ey non dlius.Kepofitd efi hzcfyes medinfinumeo i.Cor.i? Chriftut refurrcxitk mortuis primitU domientiu: qudndoquidem p er hominern mcrs? er per hominem refurretiio mortuorumiEtficut in Adam omnes mo riunturjid in Chrijlo omnes uiuificabutitur.Omnes quidemrefurgemiiSpfed non omnes immuidbimur in momentojn iclu GculiUnnouifiimd tuBd cjrc.opor* tetenimcorruptibilehoc induere incorrupiionem» pt mortalehoc immortdlitdtemiTuncfict fermo qui fcriptui fcriptut eji: vbi mors uiftorid tuai vbi morsjlimu* Iwi tuus : cr c.Df o dutem grdtid, qui dedit nobis ui* ftorwn perdominum nojtriiiefum Chriftu.item u Thefjd.^. Sienim crediierimus quodlefusmortuus eft?zr refurrexitjtd cr Deus eos qui dormierut per lefum ddducet cum eo> Item loannes Apocdiip. 20« Et Chnfiut lAdttb.z2.confuUtSddduc£osderefur* reftione errdntes.Teflantur in refurreftionem mor* tuoru,vruitdm effe £terndm>Enoch <& Helus.Tdtt tum de Chnfii et nofird refurreftione:Si libet cr Ud\ cat.ampiificdb^ cxempiti &• fimilitudinibwt hijio* riaSyUt Chrifiutuerus efl ille Sdmfon, qui confregit leonemjudi. ih Verum efi illudfemen Adquod co teret cdputferpentis.Vere eji ille\ofue,qui introdts xit nos in terum promijfdm.Vere ejl iUe T>duid,qui uicit Golidd,qui eripuit ouem ex ore Leonis.Verus efiagnus lUe pdfchdUs,Exod.iz.Um uerum celehra mus prafcha,w tranfitum iUum apeccdto , adinno* centidm,d morte dd uitdm,ex inferis dd cceiu, cx ird *d grdtid dei, a mortdlitdte ad immortaiitdie. Hinc fequuntur excldmdtiones,ddmirdtiones3 Erotemd* td cTc.Epiiogus corijlat enumerdtione fuperiorum, Grdtidrum dftione,&- exhortdtione adfidem. Qui dilegorijs gdudet,interpretetur Mulieres, pias men tes qu^rentes Chrifiu.Angelu a deo miffum cocion* tore,qui uit* et doftrin DOMIfllCA probibentes Chrifium. Confolaturpiosde refurre* ftione Chrifti , cr docet ubiporro inueniendusfit. EPISTOLA h COK. V. Vcrtaturut immolato agno pafchali Chriflo, furu pafcha celebremus perfidem, in azimk pur& mentvs,ueterifcrmentouitioru expurgato. Kepete hifioriam delPafchate^Exod.n. Etquidfit. EXpurgate uetus iermentum ut fi/ tis noua confperfio ficut eftis azy* wu Etenfm pafcha noftruai immola' tus eft Chriftus Jtacp epulemur^non ln fermento ueteri, neq* in fermento ma^ litise 8C nequiuae , fed in azy mis fynce- ritatis &C ueritatis, ~Atan propter fuam fupcrbiam,crdei contem* vptumexccelo exturbdtu$,inuidet generi huma* no,fuasfedes occupare.Homo creatusjn paradifum conjlitutus, Uberofuo arbitrio reliftusejl,folum ut ab arbore fcientitt abftineret9undeagnofceret er ddmonereturyfedominuhaberefupra fe,cum effet ipfe dominus omnium creaturanu Ex eo mandato* ccepit Satan tentandi3de lapfu occafionem,fciens fuo exemplo,contcmptum deieffefummum peccatum% er peccatum obnoxium reddere dctemt malediftio* m.Tentat hominem per dolum, mcnticns no cffe pe* riculum P A S C H AE. *4i Yuulum de Dei manddto. Uomo relinquens dei man ddtum,perfuafus3at drbitrdtus rem non ejfe Umfc* ridm deo,nec ej]c Unti negocij uefci pomo ,fecuri- Utc deccptws dolo per SdUndmjrdnfgreffum man* datum, peccduity cr cecidit. Um cum SdUnd dam* natutejl>iuxtafententiamdei,crUmen prtstcr Sd* tdn£ culpam,quoniam homo erdtfui luris liber,noft coegit eumfed perfuafit. Dcus poterat hic potentiA i fudm exercuiffe,z? hominem ui uindicaffejure au* I tcm non potcratAU hic potcntia^ ius certant.¥a* ; ftd fuijfet uis & iniuria Satanje,fi uindicdffet homi* nemui3pr£terius. Quoniam Sdtan peccauit,ergo damnatusefi.Sic &homo peccduit,ergo quoq^ dam ndtuseji.idmdemuultiure hominem uindicare cr , Sdtdndmiureuincere.Hiciurecertdtur er quident i hoc ajlutciquonidm Sdtdn aflu decepit hominemjte \ uult rurfumfkUdcidm frUicice trudere , er rem dflu , trdftare.Vroptered qudfiperinfultdtione promit* titfemen homini/5 ndfcendum,quod eius dolum,dolo, er Umciure uinceret.Uinc Chriflus deifiliw>,hom& fkttusjn mundum uenit,per omnid>pr&terpeccdtu> | ut homo. Um cu Satdnfcit omncs homines propter t trdnfgrefiionem primi hominis cffe perditos,de dlijs \ omnibusfccurior cfi , femen dutem iUud, de quofibi 1 ; diftum erdt : interim omni ddtd operd obfcruaU ut quoquomodoperddt,offendithuncChriflumpldni 1 f™ 24* DEVICTORIA fine peccdto ndtum ey uiuere,hunc dggreditur, ten tatjtruit infidids,ddorndtfuos fateUites,ut perddnt, qudm primum tidtm erdt. Uerodes traclat de eim morte,ettoties ludcei^mdximePhdrifei-.Tdndem dd crucem turpifiimam mortem, pr<£ter im et meritum adcgit.ltdhumdnitdtem ChriftUfub c\ud deitastecla idtebat, deglutiuit. Hic idm iure contenditur. Chri* flm morte ddmndtm eft,ey tdmenonpeccdtiit:quo* nidm prmors re* Ucld eft cdrnis pccna, dnim Vbi mors dculem tumi vbi mors uiftoridtud i hbforptd eft mors in uiclorid: Deo CHRlSTh *4* Deo autem gutia,qui dedit nobti uiftorim per le* fum Chriftum domimim noflrum. A fimili. Quemadmodum ingens pifcis c£tero$ pifciculos deglutit,ipfe rurfum paruo inefcdto bdmo capitur :\ta Satan Leuiatan iUe , qui nos impofiura peccati pcr mortem abforpfit, per Chrifti bumani* tatem,diuinitdte teciam,captM eji, Oritur qu accepit panem^&T benedixitacfregit38c" porrigebat fllfe; Et aperti funt oculi eorum , 8C cogno* uerunteumJBt ipfe euanuit ex oculis jcorum,cYdixeruntadinuicem:N6nne • cor noftrum ardens erat in nobis,dum \ loqueretur nobisin uia3cV aperiret no' bis fcripturas C Et furgentes eade hora, i 3 regrefij 14-S DIH SECVNDA regreffi funt m Hierufalem>cY inuenc runt congregatos undecim ? cV qos qui cu illo erant,dicentes;quod furrexit do minas uere3cY apparuit Simoni.EtipO narrabat qua? gefta crant in uia>cY quo/ modo cognouerint eu fracftione panis* ^Kordium cumfuti locis liberum eft. *^ Propo/itio , Teftdntur duo difcipuli Chri* ftum ueri furrexiffe.quippe quibm apparuit. Et hic uem eft iUud. vbi duo congregati ferint in tiomine meojUic ero tertim. Ndrrdtio,perftringithftoridmMerim dum di* fcipuli duo inter eundum inuicem colloquuntur foU licite\ddeo er dubitdntesde Chrifto: ecce ddeft,fed ignotm cs peregmdfi.cie9 ut Idbdfcenies dnimo e* rigdi,& dubiu toUdtde fudrefurreftione, non per* tnittitfuos in errore,dccedit , confibuldtur fimilid* rifiimejnterrogdt^&fimuldtignordntidm ,uthd* bedt commoddm occafionem dd id quod intendit. Tufolm peregrinmes erc ] Erotemd ignordn* ti. increpdt* Nonnebjec oportuit pdti Chriftum ? ] A ne* ceffixrio,?? prophetdruudticinijs, Cbriftm patien* do,ingreffui ejl in gloriam fuam,ita oportet nos il* lumfequi.Omnes enim qui uoluntpicuiuere in Chri fio,perfecutionem pdtientur. IncipiensdMofe.] Confirmdtpropbetdrumte' jiimonijs. Hic poteris fatis diu morari dum recitei locos de ChriJh.Genefj.iz.i2>D€Utero.iS.1Pfal.L t.u.tf. Efdixfj* Simulabdtfe longiui ire. ] Quoniam erat pere* grinut. Coegerunt ilim. ] Introire cum ipfis. Locushoftitalitatit. Inclinata eftiamdies.] A tempore. Ingreditur, dccumbit,cr inter edenJum agnouerunt eum,cre* udnuitypojlquam eosficerdt certiores defuarefur* rettione. N onne cor nojlrum erc] Effettu uer* bis eft,in omnium piorum mentibut. Eft'% ueru in* dicium,crfignum pijhominis ey creduli cordis,dd uerbi deindrrdtionem. Etfurgentes.] ?r£ gdudio,ndrrdntdlijs. Nopofc funt continere pU mentes,et conticere, qu£ de Chri jiopercipiunt,erumpunt,pr£dicdnt c? euulgdnt* Sic ubicuncfc fyncero dnimo locjuimur de Chrifto, ddeft-.quauis noftdtim,nifi in ftdttione panis,boc eft9 q 4 uerbi *4* DIE TERTIA uerbi explicdtionc , agnofcitur, ubi fyiritut idtur^ qui dperit oculos fidci^uibut ipfe cernitur. Sed dgni tut euanefcit,ne uidedturficieddfhciem, donec re* uertdturiudicdturut.lnterimmiferijs fumut expo* f\ti,corintuAtdmendrdet,eytyiritw> exultdt Chri* fto eiut,figndt ipfum trdnfitum Pdfchd,ejr nos non hdbere hic permdnente ciuitdtem,fed dlidtn qu<* rere.Epilogui repetitfuperiord,ey hortdtur. EPISTOLA ACTVVM X- Contejldtur Vetrus lefum Ndzarenum Chrijlum effe,miffum effe 4 deo ludtisj mortuis refurrexiffe cr porro conjlitutum effe iudicem uiuorum ey mor tuorum. Et in nomine eiut dccipere remifiione pec* catorum.ticfc omnes prophetM de ipfo tejldri. APeriens autem Petrus os fuum, dixit : In ueritate comperi quod lion eft perfonar um acceptor deus , (ed momni gente : quifquis timeteum&T operaturiufticiaacceptuseft ilh\ Ver- bum mifit deus filtjs Ifra'el,annuncians pacem per Iefum Chriftum ( hic eft c mnium dominus ) uos fcitis uerbum quod pr «e dicatum eft per uniuerfam Iu P A $ C H AE* 249 da*am,inceptum a Galilaea poft baptif- mum quem prxdicauit loannes > quod Iefum a Nazareth unxerit deus fpiritu fancfio^ uirtute,qui obambulauit be- nefaciendo,&T fanando omnes oppreP fos a diabolo : quoniam deus erat cum illo*Etnos teftes fumus omniumquac fecit in regione Iudaeor um,&f Hierufa/ lem, quem occiderunt dC fufpendentes in ligno, Huc deus fufcitauit tertia die> 8C dedit eum manifeftum fieri non om* ni populo , fed nobis teftibus praeordi^ natis adeo,quimanducauimus etbibi- mus cu illo poftquam refurrexit a mor tuis^Et prxcepit nobis praedicare po- pulo 8C teftificari, quod ipfe fit qui con ftitutus eft a deo,iudex uiuora &C mor^ tuorum* Huic omnes prophetse tefti^ monium perhibent,quod remiffionem peccatorum accipiant per nomen eius^ omnes qui credunt in eum* DIE TERTIA PASCHAE T!MMgeliHm>lQet uidit Iefum ftantem, dC non fciebat quod Ie- fus e(Iet*DiciteiIefus:Mulier quid plo ras r Quem quaerisc' Illa exiftimans, quodhortulanus effe^dixitei: Domi' ne3fi tu fuft ulifti eum , dicito mihi > ubi pofuiftieum^&f cgo eum tollarcuDi^ xit ei Icfus:Maria. Conuerfa illa, dixit euRabboni^quod dicitur magifter* TDicit ei Ief us: Noli me tangere, Non^ dum enim afcendi ad patrem meurn* Vadeautem ad fratres meos^&T diceis; afcendo ad patrem mcum 8C patrem ueftrum,deum meum dC deum ueftror* VenuMaria Magdalcne annuncians difcH P A S C H AE. ift difcipu!is,quod uidiflet dominum,&T h^c dixifletfibu ~ Xordium efi in Conciondtom drbitrio. *^ Vropofitio. Et boc eudngelium teftdtur Chri jlum refurrexif)e,ubi Mdrid foUkitc quxrit dbld» tum Chrifium,^ inuenit. Ndrrdtio.Mdridfletdbldtum Chriftum. Pwgeli interrogdnt cdufdmilUd refvrt fubldtum elfe domi- num,^ynefcire qub pofitusfit.Adhuc dubiuit eu re* furrexi',fe,dum puidt eu fubldtu effe.Conucrfx uidit Chriflu.Dwnui no relinquit fuos in errore,et qu& rentibwi fe tfafi Hortuldni bdbitu,obfcurd er igno td jvrmd dpptrebquidfides eius erdt ddhuc obfcurd et imperftftd. Ergo fold diffxdctid cbubrdt,&~ obfcu Yufkcitnobis Chrijlu. Vides reueltuitdpcrit, ofien- dit. Mdrid.'] \ned uoce dperitfe Chriflut. 1 U cc* gnofcimut Chrifium, qudndo nos nomindtim uocdt. Quosnomine uocdt,funt ex ouibutfutiTcr oues pd* fioris uocem dgnofcunt,\odn. to.Prohibetfe tdnge* re corpordliter. Cdufd,quid nondum dfcendi ad pd* trem,tunc uolo tdngi & trdftdri fyiritu. Vddedtcfrdtribus.'] Abofficio. Truflus Chrifli efi,nos cum ipfo comune pdtrem hdbere in coz\vi,z? nos credentes Chrifiu bdberefrdtre,w effe em co* btredes &temi regni,Ro.$.Gdl.;Atd pij er ddflift* mentes (lordnt dbldtu Cbrifiu, fefy miferU relittos, nefci* %$z D O M I N I C A nefciunt ubi inuenidnt confoldtionem, dbeuntddmo numentum,ddfdcrds Uterds,chrijlum ipfum non in* ueniuntifedfuo loco dngelos3eudngelicos conciond~ tores,poft bos,mox fefe nobis ojlendit,fedft>ecie ob" fcurd , tdnqum in fyeculo er er per ipfum.pdtrem er deum hdbemus in ccelvsquo afcendit, medidtor er pdtronus nofler* Epilogusfuperiord repetit er exhortdtur. EPISTOLA ACTO. XIIL Omnes prophetids docet in Chrijlo effe expletds. Vlri fratres^filrj generis Abraham, dC qui in uobis timent deum,uO' bis uerbum falutis huius rniflum eft, Qui enim habitant Hierufale 3C prin- cipes eius hunc non nofcentes5et uoces prophetarum^quaj per omne (abbata ieguntur, codemnato eo impleuerunU Etnullamcaufam mor tis inuenientes in eo , poftulauerunt a Pilato ut interfia ceret eurmCumcp confummaflent onv nia quae de eo fcripta erant , deponen* tzs POST PASCHA ist tes eum de ligno pofuerunt eum in mo numento, Deus autem fufcitauit eum a mortuis,qui uifus eft per dies multos his qui fimul afcenderant ca eo de Ga^ lilxa in Ierufalem.qui ufqj nuc funt te- ftes eius ad populum, Et nos uobis an- nunciamus promiflionem quae ad pa* tres noftros fada eft 3 quod hanc deus adimpleuit nobis filfjs illorum refufcu tans lefum. DOMINICA PRIMA POST Pafchu ► Quufi tnodo geniti EW4«gete3Io4n.XX. Cum ergo fero effet die illo una fab batoru3&" fores eflent claufae , ubi erant difcipuli congregati propter me^ tum Iudaeorum, uenit Iefus, 8C ftetit itx : medio , 5C dicit cis ; Pax uobis. Et cum hoc dixiflet, oftendit eis manus , latus fuuiru Gauifi funt ergc difcipuli , uifo domino, Dixit ergo cis iterum:Pax uo bis, Sicut mifit me pater , &C ego mitto ' uos. Harc cum dixiflet,infufflauit,&: dt xiteis;Acapitefpiritumfanc35* Quo- rum t *4 D O M I N I C A rum remiferitis peccata > remittuntur eis,&T quoru retinuerins, retenta funt. Thomas autem unus de duodecim,qui dicitur Didymus,non crat cu cis, quan do uenft Iefus: Dixerum ctgo ei alrj di fcipuli: Vidimus dominum. Ilie autem dixit eis;Nifi tiidero in manihus eius fi xuram clauorum , 8C mittarn digitum meum in locum clauorum , &C mittam manum meam in latus eius ,non credau Et pofi dies ocflo iterum erant difcipuit eius intus58£ Thomas cum eis.,uenit le* fus ianuis claufis , 8C ftetit in medio 8C dixit eisrPax uobis. Deinde dicit Tho- tnxyinkr digitum tuum huccY uide manus meas^&r affer manum tuam , 8C mitte in latus meum,cY noli efle incre- dulus,fed fidelis* Refpondit Thomas, 8C dixit:Dominus meus etdeusmeus, Dixit ei lefus; Quia uidifti me,credidi' fti\ Beati,qui non uiderunt,&r credide^ runt+Multaquidem&aha figna fecit Iefus in confpec^u difcipuioru rn fuoru, qu# non funt fcripta in hoc libro, Hsec autem POST PASCHA; ist autem fcripta funt,ut credatis, quia k< fus eft Chnftus filius dei 3 dC ut credeii' tes uitam habeatis in nomine eius, t Vangelium efi Didafcaluum, quo apertis fignis ^Chrijim declaratfuam refurreclione.ey je tunde tffe*4uem lud£i crucijixerunt. Exordiu e£zlibcru> autab humana imbeciUitate,etinc6Jlantta tn cruce. Vropofitio.Chrifii^apparet trepidisfuis ey ter* rore cocufiit difcipulis,confolatur eos, non reijcit ut incvjUntes,deficientes,ey turpiter ncgantes. Vcfiea) Tbomtincredulitaic apertis argumentis conuinat. Ndrratio a tcpore. Cum fero ejfet.'] Difcipuli no* dufyiritufbrtiore cofirmati,metuunt funbundos lu d£os,non obfua malefofta,fed quod Chrifxo adhtfe* Yunt. B£dc adhuc funt caufa quare impij pios perfe* quuntur.Bt pij ab impijs metuunt* Caro cruce hor* ret,cruit£fu£timet. Venit Je/u*.] Non defertt fuos dominm,confolaturtrepidos mediafub cruce, pacem adfirt,interim dum mundus farit , certifiimu fui aduentus ey pr£fenti£fignu.Definipace,eydi* uide chrifli & mundipacc.Mias,?axuobis,falutan di phrafis cfl apud lud£os,ut Gr£cis x^f^* ojlendit ci matuiA. ] Adfu£ refurrcftionis con* firmaiionem,fcilicetfeeffecum quan ludticrucifi xeruntcum rci argtmcnto funt uulnera d ludsis in cruceinfixa.ncfufpicenturfeeffephantafma.Vorro uuU i$6 DOMINtCA uulnerum oftenfio , eft drgumentum profund* fuS crgd nosdileftionis3qu£ pro nobis fufcepit ejfufti- nuityddeo er mortem ipfkm non dbhorruit. Gduififunt ejc.Confequentid prde Andnid. Et i. Corinth.$. Thomus dutem Didymusfeugemellus,credere non uultdlijsfimpliciter reftrentibus Chriftumrefurre xiffeejuiuerenifiuidedt er tdngdt.Kefvrnimiru crdffos Chriflidnos: cuiufmodi multi funt,qui fimpli cibus uerbis credere nolunt,nifi dpertis fcriptur fides ^ojtra, Quis eft autem qui uincit mun- r dum, *>f DOMIN-ICA tt dum,nifi qui credit quod Iefus fit filius dei C Hic eft qui uenit per aquam 8C fan guine Iefus Chriftus* Non per aquam (olum,fed per aquam et fanguinem.Et fpiritus eft qui teftificatur, quod Chri- ftus eft ueritas. Quoniam tres funt qut ceftimonium dant : Spiritus , Aqua 8C fanguis,& hi tres fimul funkSi teftimo nium hominum accipimus,teftimoniii dei matus eft.Quoniam hoceft teftimo nium dei,quod maius cft quod teftifica tur de filio fuo.Qui credit in filium dei> habet teftimonium in fe*Qui uero non creditdeOjmendacem, faciteum : quia non credit in teftimonium quod teftifiV caturdeusdefiliofuo. Et hoceft tefti- monium quoniam uitam aeternam de« dit nobis deus , 8C ha?c uita in filio eius eft, Qui habet f ilium dei , habet uitam; Qui nonhabetfiliudei,uita no habetv DOMINICA SECVNDA POST ?dfchd,MifericordiM Domini EMngelium,loannti X. POST PASCHA; iS9 EGo fum paftor bonus ; Bonus pa^ ftor animamfuam ponit prooui' bus fuis.Merccnarius autc, &C qui non cft paftor cuius non funt oucs propria?, uidetlupum uenkntem, & dimittit o^ ues &£ fugit,& lupus rapir, cV difpcrgit oues* iVlerccnarius autcm fugit,quia mcrcenarius cft , &C non pcrtinc t ad ea deouibus,Egofumpaftorbonus,& co gnofco oucs meas, &C ccgnofcor a me- fs.Sicut nouit mc patcr,et cgo agnoko patrem, &C animam mcam pono pro o* uibusmeis.Et alias oues habeo,qua2 nonfuntexhoc ouihS&T illos oportec me adducerc&T uoccm mcam audient, 8C fict unum ouile &£ unus paftor* c Vdngelium efl generis Diddfcdlici.Exordium r & t>liberum. Propofuio^Veueris etfilfis pdftoribut* de pijs er impijs perfecutoribus eyc. Conjhtmidm metapboricis definitionibu4,quMpobftrues facili erit. Cbrijlut ipfe definit fwguU , ej cuiufij; officia feu effeftM & cdufds indicdt,crfefe pro exemplari tonUcr ueripdftoris exponitiCttcros^extrdfewet #iuriQ$?fun$Mt™ne$3%rlupos efje decUrdt. t6o DOMINICA Kdrrdtio. Ugcfumpdftorbonut.'] Vrtdicdtuii fui eft,ej exempldr omnium concionatorum , Epi* fcoporum, ej quicunc^ ew uicem fuftinent, ey mi* niftrifunt.u Corinth.4. Bonutpdftor.'] Definitio eft ab officio,repetefi$ feriora:educere,pr&ire,pafcere ey deftndere: po* flremo animam pro ipfis ponere. Vafcua dottrwafi dei , uerbum dei eft cum a dottrina ad opera duciU Vr&itdumfecit quod docet,eyin omnibus feipfunt pvafHBt exmplum bonorum operum , in dottrina, integritdte,ey grduitdte, Titum 2.1.T1W.3. Mercendriui dutem.'} Defcriptio maii pdjlori/i db Antitbefi, qui quidern pdfcitejrdocet,fed cdufax mercedis,ey commodi.Sunt quipr&dicant uerbum, erfyncerc quidem,fed iucri,honorti,glori£, popu* larit grati£,ey uoluptatis cdufa,hiluposnon abdr* cent,fkgiuntubi uetierit perfecutio, ey commodum nonfequitur, de bis lege Hiere. 23. Bzcch. 52. Lupi funt perfecutores Euangelij feftarij , htretici, hi l&* cerant,ejj difyergutoues Chriftianas.Ouespij funt9 folum pafiore Cbriftum dgnofcentes. Aliasoues in* telligit gentes ddfidem conuertenddt, itd utfidt uni ouile ecckfid , ey unm paftor fuit Chriftus. Singuk foterti per circunftdnti^ perfonarum amplificarc* Epilogus repetit fuperiora, pdftorem»mercena* tium^upumiOueSyOuikiejc* EP** POST PASCHA. 161 EPISTOLA I. PETRI II. Vtfequmur Cbriflum in omnibiu, qucmadmo* ium oues pdjlorem,quoni4m ipfe pajior, & epifco* put ejl dnimarum noftrarum. IN hoc enim uocati cdis ♦ Quia 8C Chriftus paffus eft pro nobis , nobis relinquens cxemplum, ut fequamini ueftigia eius, Qui peccatum non fecit, nec eft inuentus dolus iti ovz citis, qui cum malediceretur.no remaledicebat, cum pateretur,non cominabatur,Tra' didit autem iudicanti fe iufte. Qiii pec- catanoftraipfepertulit in corporc fuo fuper lignum, ut peccatis mortuyufti' ciaeuiuamus,cuius liuore fanati ettis* Eratis enim ficut oues errantes3fcd co^ uerfi edis nunc ad paftorem, cV eplfco pum animarum ueftrarurcu DOMINICA TERTIA POST PA« fchx lubiUte. Eudngelium^loun.y^Vl. MOdicum,cV iam no uidcbitis mc, dC iterum modicum cY uidebiiis me,quia uado ad patre\ Dixer unt ergo «juidam ex difcipulis eius ad inuicem f r $ Quid \ jtfi DOMINICA III. Quidefthoc,quod dicit nobis,modf* cum&" non uidebitis me,&f iterum mo dicum &T uidebitis mc3quia uado ad pa . tremf Dicebat ergorquid eft hoc3quod dicit nobis>modicum c* Nefcimus quid loquitur* Cognouit autem Iefus, quod uolebant eum interrogare>&T dixit cis; De hoc qursritis inter uos , quod dixi, modicum &f uidebitis me, Ame amen dico uobis, quod plorabitis, &' fiebitis uos,mundus autem gaudebit* Vos au« „ tem contriftabimfnf3fed trifticfa ucftra uertetur in gaudium, Mulier eutti pa^ rit, trifticiam habet , quia uenit hora e* ius, Cum autem peperit puerum , iam non meminit anguftias proptcr gau^ dium3quia natus eft homo in mSdurru Et ups igitur nunc quidem trifticiam habctis^lterumautem uidebo uos 3 QC gaudebit cor ueflrum 3 &T gaudium uc ftrum nemo tollit a uobis* Etillodie me non interrogabitis quiequam, c Vangelium efl generti Didafcalici ey Delibcrd* tyiui.Docet crucem^hortuturfub cruce. Exor* FOST VASCHA. i<$3 Exordium efl Uberum&uldfortepiorum. Vropofitio de cruce3feu trijlicid cr confoktio* ncpiorum.De mundifceUcitdte,ey cdrnis ignordn* tu,de ijs qu^funtftiritusdei. Narratio. Modicum er wi».] SimpUciter inteU ligit de tempcre pdjlionis ej refurreftioms fu£>dc fi diceret:?druo ter,ipore,per tres Untum dies,du7it crucifigdr,ctin monumento recondir, non uidcbi* tis mcAterummodicum uidebitisme^ umpcrere* furreftiontijUfy ud tempus dfcenfionis me£,qudndo corpordlitcr dffccdum d uobiiddpdtrem. Quid eji hoc.'] Kudcs ct wexcrcitdtifuntdifci* fuliey ddhuc crdfiioresiddcv non inteUigunt de quibus toties dntc dixit,et ne quidcm cdrndlid intcl* Ugunt,qudnto minwsfairitudUd Humdn£ ruditdtit ftecimen ejl,contrd Ubcrumdrbitrium. Cognouit quod.] ?r£occupdt eos quife cQncupi fcunt,utiUisfeprioremollcnddt.Sdpien.6.Repetit eddemuerbd. Quidmodicumfit,expcney rektione tterni. Amen dmen dico uobti.] Um iUud modicti Utiws exponitifcilicet crucem effefirenddm per to* tum ufqy uitdy dt% id effe modicu coUdtione £terni* tdiviyX? pojled perpetub confoldriinuitd £ternd. Defcribe crucem,eydiuideinfudsft>ecies. Difcerne crucem pioru er impioru per occupdtionem. Item quid plordrc zyfierc ifunt rcktiones, ddfiftM* tri* fiicitfeucrucis. r 4 Mum **4 DOMINIC^ * Mundutcontrdgdudebit.] Quidmun&ut, qui$ gdudere t Sed tnftitid ueftrd.] \n die Pentfceco» jies, cr medidfub cruce. Budngelicd cr confoldto* rid fententid ejl ddfuperiord . Conftrma fentcntijs, hfat£ 14. \n momento erc. Mdtth. $. Bedtiqui \u* gentRom.Z.Nonreputo zrc. A neceffdrio. Crux (ijs infitis eft.i.Timo.3. uVetri z. er fij' ' Muliercumpdrit. ] Aptifiimd fimilitudine ret piorum,zrc\u& commonet^prjccduetifc impios» EPISTOLA l. PETRI IL DetoUcrdnddCrucc. CHariffim/,adhortor uos tanquam aduenas et peregrinos,ut abftinea ti$ a carnahbus defidertjs, quaemilitant aducrfus animaiTSjConucrfationem ue» ftram inter gentes habentes bonam, ut obtredantes uobis tancp malefadori* bus,coui<3ibonis operibus ueftrisglo' riflcent deurain die uifitationis* Sub^ pOST PASCVLA. tty Subiecffr igitur cftote omni humanas crcaturae proptcr domin tim : S/ue rcgi tanquampra?cel!enti,fiueducibustan* quam ab eo miffis, ad uindidam male> fadtorum, laudcm uero bonoru, Quia f\c eft uoluntas Dei,ut benefacientes obmutefccre facians imprudetium ho' minum ignorantiam, quafi liheruJBC noii uelamen haben tes mal cia? Iiberta/ tem,fed ficut ferui dei\ Omnes honori* ficate^fraternftatem diiigite: deum ti* mete,regem honorate* Scrui fubditi eftote m timore dominis , non tantum bonis &" modeftis,fcd etfam intquis* Ha?c eft enim gratia fi proptcr dei con^ fcientiam fuftinet quis dolores,patiens iniufte. Qua?enimeftgratia,fi propter delida colaphos fuftinetisfSed fi bene- facientes patienter fuftinetis > h#c eft gratia apud deum* POMINICA IIIL TOST PASCHA Cantate EudngeliumylodnntiXVl. VAdo ad eum,qui mifit me,cV nc mo cx uobis interrogat me , quo uadii iC de iufticia 8C de iudicio* De pcccato quidem quod non crediderunt in me: quia de meo accipiet, &C an* nuriciabit uobis, Omnia quajcuncp ha* bet pater, mea funt: Propterea dixi quoddemeoaccipiet, dC annunciabit uobis* . POST PASCH/U s*69 ^fVdngelium eftgenem Biddfcdlici, docet friritu, tydnclu, CT eimfignd. Exordiumfcmperfit breue er dptum. Vropofitio. Cbriftus uadit ad pdtrem , er fuo loco mittit ftiritum pdrdcletum a pdtre,eius ex- ternapgna , er ofjicia , per <{ut cognofcatur er di« fcernatur ab erroneis ft)iritibus indicdt. Narratio,euangelij uerba declarat. Vadoad eum*] vadit ad patrem Cbriftus, ut cd pefcdtfuumregnum fyirituale, er ccelefte, ibifyfit nofter propiciatorjnterceffor crfummus pontijtx* fimpliciter, ut fit nofterrex er facerdos. Et utfux abitione nos confoletur,fcilicet quo dbierit, nos effe fecuturos,fedeodem modoquo Chriftus,per cru* cemfcilicet. Nemo ex uobis.'] Cbriftus bic occaponem difci* pulti dedityc[uxrendi de eius regno fpirituali,ne car nale expeftdrent:Sed eorum dnimusoccupdtus,cr obrutus eft triftitia ex mentione de cruce,proptered dicit. Sed quia hpropterea mifit. Verx ej cerUfmt promifiiones dei. A caufa efficientcfpiritus.Porrd cuiufmodi fpi* ritus erit,aut unde i Qgo abijt,inde mittet.Abijt ad patrem,ergo i patremittef.Sequiturpaternum effe fpiritum ab effeclw.Ergo eritmiti$,benigniM,pUca' bilit,mifericors>patien$,\onganimi/s,coniucn$,man fuetui,fuauis,lenis,exorabilis, plenus gratiarum,do norum er uirtutum,confolatorim,exhiUrans,hor* tatorw,benigne obiurgans, caftigans er admonens peccatores ad pcenitentiam > er refipifcentiam , ut pater filios.Summa,erit plane paternm fpiritus, ea% circunftantiMpoteritipfe coUigere er amplificare* ynde perfpicui cernimws quam nobili er ingenti thefaur* POST PASCHA. 17* thefduronos donduerit Chrifiw , o* cum dcunnum fui cdreniU nobis recuperduit. Etcumueneritiue.'] Defcribitfpiritum, eydd* iit eiw iudiciuminequofuis fufapiamw. i.Iou/1.4.) A fignis externis,fciluet quoddrgudt mundum dum ie peccdto,iufiicid & tudicio.Quodfi drguet,ergo mundwnon reclcfentit de peccdto, iujiiaa <& iudi* cio.SinguU ipfemetexponitcrdecldrdt. Vrimum defini quidfit mundw,^ quti eiw princeps. Ve peccdto.] Ergo incredulitnt fummum peccd tumfins er origo peccdti ejl. Contrd,credulitas 0» perit cr extinguit peccdtum. Qui ndtw ejl ex deo* hoc efi,qui credit non peccat, non imputdtur ei pec cdtum.Niundw dutem ejfeclum peccdti,non cdujam ejficientempeccdiiiudicdtpeccdtum:ndm quuquit cxfidenon efi,peccdtum efi, Romd.^.lttudpoterit amplificdre Utifiime. Definiquidfitpeccdtum. Efi fldtutjelegit trdnfgrefito <& deliclum quod ponitun Porrb dewpdterfidtuit,utin Chriftum credcn* tesfdluemur.H£c ejl uolutas pdtris,ut omnis qui «l* detfHiu,&credit in eu,hdbedt uitdm &ternd.\tc, Vt creddtis in eu quc ipfe mifit : Et qui credit in filium bdbet uita <£terndm,qui uerb incredulw ejifHio,n$ uidebit uitdm,fed ird dei mdnet fuper eu. Cdufx efl* quidfolw Chrifiw peccdtum tollit: Ergo quino cr* iitin Chrifium^eiwpeccdtumdneU Cttcrd dutem pcctdtj *7* DOMINICA peccdtd <{M etiam credentes ficimus hdcuitd ex cHt mfragiiitate^non imputantur nobis per Cbrijluiy. Vorrb autempeccatum ejl ipfia innata malicia,w prodiuitdi adpeccandum exAdam,originale ej h& reditarium peccatum , er quidam hoc non imputd* tur,modo credas infieme iUud promiffum kd&,Chri ftum.Summdfummaru, caufa efficuspeccdti}pcenqui effeftus}quotuplex.Con tra,quid ihcredu\itas}qu& caufie er c. Ve iujlicia uero.} Spiritas fanclus arguetmuns ium de iufticia.Eftergo3aliamundialia deieyfpi* ritus}iufiicia.Defini quidfitiufticia} qu iufHcidyfanftiJi* catio^ redemptio: qui peccata noflra pertulit,& dolores noflros porUuit 0 cuius liuore omnes fdnati fummiNec eft datum ncmenfub ccelo, in quo opor- teat nos faluos fleri , quam in nomine lefu Qhrifli: cuius teftimonij plenafuni omnia er ueteris er noui Tcflamcnti. Indeeftquoddicit; Quia uadoadpd* trenuopere falutis expleto,ut ibifim ueftcr inter* cejforeypropiciatcrapud patrem. Vorroeam iu* fticiam qu£ eft in Chrifto, non confequimurnifi pet fidem in Chriftum, qua concipimm quicquid eft er babet Qhriftut,iufticiam, uitam tternam , er kiritufanftu, ad differentia er euitatione er- roneorufipirituu. Adbuc multa babeo. ] Eft pr&* cifio narrationvs,quje cstera docenda relinquitfti* ritui uenturomam difjpuli carnales adhucftiritua lianon inteUigunt.Spiritmfpiritualia docebtt.Vrt* occupabtiycr refytabis traditiottes Vapiftictucrto tu Monacbatum,ey fiXfns dottritw>qutf ex boc lcco cofirmat.Necpoterisacrius er conftantMrefyitare qiwn exfequetibut, ubiinquit C\mftus:SpiritmiUe ueritatis docebit uos omnc ueritate. ?orrb,certu c\l Cbriftu er uerbu dei eftfe uentate : Ergofolu Cbri- ftum cr dei uerbu docebit0qus uerafunt omnia: Nit uerita* eft}quando res cu oratione cofentit,aut quatt do resuerbts refpondet.Quoi coperimut in Cbrtfto et in omni uerbo dei , in bominum traditionibm nott Iitem.ldpoterisfatiscopiofe explicare. No hquetur dfemetipfo.No cofinget fubinde ncua,uentura pr&* dicet. lUemeclanficabit.] Ab officio. Me folum pr£dicabit,docebit et prMarum fxciet.dmnia hcec fmt argumlta ab Antithefimalorufpirituu g loquu $ 2 tUY 276 DOMINICA IIII. tur kfemetipfis,crfilfii tamen.Non clarificdnt Chri flumfed humdnat inuentiones er meritd. Qu dabic uobis, Vfque modo non petiftis quicquam in nomine meo.Petite et ac^ cipietiSjiit gaudium ueftrum Gt plenif* Hacc in prouerbrjs locutus fum uobis* ^enit hora cum iam non in prouerbrjs loquar uobis, fed palam de patre meo annunciabo uobis* In illa die, in nomi^ nemeopetetis. Etn5dico uobis quod ego rogabopatre de uobisjpfeenim pater amat uos, quia uos me arnaftis, dC credidiftis,quod adeoexiui, «. Vangelium ejl generis Didafcalici cr Delibera* ^tiui.Euangelij recitatio pr&cedat omnia. ExoxdiIMMiJib£rumiaut a piorum necefiita* tibus & earumremedij$,oratione fcilicet. Vropofi* tio deoratione, cr caufa paterni amoris erga nosy fcilicet defide in Cbrijlum. Narratio ab uniuerfalu Quicquid petieritis patrem. ] Eji egregia dei promifiio in omnibus necefiitatibus . Pr quo d uniuerfak,non inconuenientia et impia oran* $ 1 da, 27* DOMINICA V, eld,comprehendit. ?ij pid rogdnt. Veccdtores dcusnb* exdudit. A dcfittilme ordtionis. Eft reldtio necefti* Uto ey boniddftclus ergd deu*£ cdufh^Mdterid er fbrmd udrid eft.Cdufd efficienseftnecefiitds,pri* ritum fanftum uere de me edofti. In iUa die eyc.] Emphafis eft. Tum primu ueri quisfvncognofcetis per j^iritum^ej' tum primum uereinnomine meo petetis , utperuerum mediato* rcm cr intercefforem: Ergo Chriftus non cognofci* tur, nec uere per Chrijlum nifi per ftnritum fanftH petitur: Nemo poteji dicere lefum Chriftum^nift perfpiritum fanftum. Ifte me ckrificabit,] Vt dixitante. Et non dico.] Certitudo gratije patris erga no$. ipfc enim pater amat uos. ] Fecit nos dileftos itt dileftofiliofuo. Quia uos me amaftis.] Cdufd dmoris pdtris er* gd nos. Dilcttio eyfides in Cbriftum eft. Hic obiter s $ diccs lU DOMINICA V. dices defide ej dileftione Chrifti.Amdt nos pdter,fl Cbrijlii dmdmM,boc eft,eivA uerbumfufcipimm,ey credinw ipfum d pdtre exiuiffe, boc eft, dei ftiium effe> Exiui d pdtre."] Eft breuis ndrrdtioftae di* tunitatfycr bumdniUto etfuinegocij.Egrejfm eiui i pdtre,RcgreftfuieM dd patrem. Eccenuncpdldmloqucris.] mmftnguld prt* cccupM dntequdm interrogemm, Ex hocftgno cre» dinw,<\uoddeuAcu Modo creditis.jElcudteorumfidcm infirmdm tt imperftftdmmdm credunt dum nibil cft pcriculi, dum non eft offenfto crucvs. Ecce uenit bord. ] H ferpentes tollent, cV fi mortiferum quid biberint non cis nocebnv Super ^gros manus imponent,cY bene habe» bunt.Et dominus quidem lefus , pofiV quam locutus etteis, afTumptus eft in ccdum,cY fede t a dextris dei Jlli autem profecTi pradicauerunt ubiqj domino cooperante cY (ermonem confirmante fequentibus fignis. P Vdngelium efi generti BidafcdlicL *~* Bxordium ejl liberum cum futs locit : dut tempore afcenfionti, qui eji fideinojlr* articulut: aut DOMINI. ;*; tuthcut communis . Vropofitio de fdlutis rdtioney qud uerbo er dqud. Eides fufcipit bdptifmum er fkcit a3afigrivifub* fequen* D O M I N I. tty Jequentibus , <{u* in omnibus credentibus uidemui fieri fpiritualiter,ey fi res pcftulat corporaliter* Nominemeo.} Ver uirtutem uerbi Chrifli d num in tempore hoc rcftitues regnum Ifrael s- Dixit autem eis: Non eft ueftr um noffe temporauelmomenra^quae paterpo' fuirinfua potcfhte , fed accipktis uiv tutem fuperuenientis fpiritus fancfr in uos, EXAVDI, i%9 uos,&Tcritis mihi teftes m Hierufalern dCinomniludxa. SC Samaria^&T ufcp ad extremum terra% Etcum harcdixifs fet, uidentibusillis eleuatus eft, Sl m> besfufcepiteumab oculis eoru* Cucp intuerentur in coclum cuntem llkim; ccce duo uiri aftiter unt iuxta ilios in ue ftibus albis,qui &C dixerunt : Viri Ga^ lilsei quidftatis afpicientes in ccrlum c* Hiclefusquiafliimptus eftin ccclum, fic ueniet quemadmo Jum uidiftis eum cuntemincoclum. DOMINICA EXAVDI EVAN- gdiwn,iomw x V-er X v I. CVm aut uenerit paracletus,quent ego mittam apatre,fpiritum ueri- tatis,qui a patre procedit ille teftimo- nium perhibebit de me* Et uos teftimo nium perhibetis, quia ab initio mecum eRis. Haec locutus fum uobis,ut non. fcadalizemini. Abfcp fynagogts faciec uosjfed ueniet hora, utomnis5quinv terficit uos,arbitrctur obfcquiu fe prae^ ftare deo,Et haec facicnt uobis, quia n5 t noue* 4>o DOMINICA nouerunt patrem,necp mef Sed haec lo" cutus fum uobis, ut cum ucnerithora» corum remmifcamfni , quod ego dixe^ rim uobis»H«ec autemuobisabinitio non dixi^quia uobifcum cram, _-, vangelium cft gencrti Didattici.Exordiripotc* *^ris undc libet) a loco, tcmpore,&c. Tropofnio: Dejj^iritufantto , zrfbrtuna piorum in hocjeculo. Narratio. Cumueneritparacletut erc] Eftde* fcriptio fyiritutfanttiaddifferentiam erroneorum crfilforumftirituum. Erit paradetmnuffws apa* tre,fyiritwi ueritatvs, procedens a patre, teftimoniZ perhibebit de Chrifto.De his fupra,Dominica quar ta.Paracletuterit relatione trijlium piorum. A cau, fa cffciente.Miffut a patre per Chriftum. Spiritm ueritatts.] Kelatione dottrina*. Vroceditapatre.] Ab ejfentia.Deuteftftiritut, Teftimonium perhibcbit de me. Et uos teftabimini de me.]kb officio.Vrtdican tiumfolum Chriftum teftari cr docere. Htclocututfum uobis^-c.] Cautio fuperiorum cftdefcandalocruat. Abfqifynagogis. ] A fbrtuna. Vt htreticos ey tnalos dottores damnabuntuos.ldcor.firmare pote* rriinPaub ex Attis}* DOMINICA iniuriam,perfecutionem> uioletiam^gefiatem ini* micitias,aded er mortem ipfam peruaria tormen* torum genera, pro pr£mio bonifuifiudij , er inde * fcfiilaboris,ab ingrato mundo refirt.Uicmaximc cpus ejl confoldtorio}eyhortatoriofeiritu,quiuer* bo deihumanam mentem confirmet,etinofficiorex tineat,ut ufy pergat cr uiriliter agat: qucmadmo* ium bonus imperator fuos milites ,utfint fvrtcs in beUo,es uiriliter ccrtent. Nam nemo coronabitur, nifiquilegitimecertauerit. Btqui confitebiturme coram hominibm, confitebor ey ego eum coram patre,Matth.io. ¥l£c ab initio non dixi uobis. ] Caufa. Qvia eram uobifcum fconfut uefler,non potuiftis lugere, nec e* rdt cumab hisrcbuspericulum.Epilogusrepetitfu*- periord,confolatur ey exhortatur. EPISTOLA t PETRI IIII. Vtfimmfyiritu undnimes,pdtientes,ej fufferen* tes quafuis molefiias fumma confiantia ey perfeue* rantiajnterriti ab hofiium minis ey iniurijs. EStote itacp modeft/,&: fobrtj ut orc tis inter uos* Ante otnnia aute rnu tuam charitatem uehementcm haben* tes:quia charitas operit multitudinem peccatorum, Hofpitales inuicem fine mur- EXAVDI. 19% jnurmurationc* Miniftrate /ntcr uos unufquifcp pro fuo dono ficut boni di- fpenfatores multiformis gratiardeu Si quis loquitur5loquatur quafi fermones dei\ Siquis miniftrat miniftret tanqua cx uirtute quam fuppeditat dcus , ut in omnibus glorificetur Deus per Jefum Chriftum^cui eft gloria ct imperium iti fecula feculorum. Amem 1N DIE PENTHECOSTES Eudngclium,\oannti X 1 1 1 1. SI quis diiigit me, fermonem meum fer uabit, cV pater meus diliget eum dC ad eum ueniemus, cV manfionem a- pud eum faciernus.Qui non dil/git me, fermones meos non feriiat* Et fermo- I nem, quem audiftis , non eft meus 3 fed eius3 qui mifit me patris. Irlxc locutus fum uobis, apud uos manens* Paracle- tus autem fpiritus fanftus 5 qucm mij> | tet pater ia nomine meo , illc uos doce^ bit ornnia, cY fuggerct uobis omnia, quaecuncpdixi uobis. Pacem relinquo uobis, pacem mea do uobis. Non quo» t % modo i*4 I N D I B modo mundus dat, ego do uobfs. Nort % turbetur cor uefirum,neq$ formidet* Audiftis quod ego dixi uobis , uado SC uenio ad uos.Si diligeritis me, gaude- retts utiq$:quia dixi,uado ad patre quia pater maior me eiVEt nunc dixiuobij, priufquam fiat, ut cum facflum fuerit, credatis* Iam non multa loquor uobi* fcum: Venitcnim princeps mundi hu- iusySCin me non habet quicquam* Sed utcognofcat mundus,quia diligo pa* trem,cY ficut mandatum deditymihi pa ter>ficfacio* _-. Vdngelium eftgeneris DiddfcdlicityDeliberd* fctiui, Bxordiri licet unde libet,mdxime tamend tempore ey re ipfd , d uocis etymologti Ventbeco* ftes,repetitd hifarid ex libris Mofi. Aut db drticulo fidei,quod credimm inft>iritumfdnftum.Vropofitio de dikftione Cbrifti,et eius effcftufeufruftu.De pd rdcleto cr eius efficio. De Cbrijli er mundi pdce> Hdrrdtio, l deftnitione uer no excuti animo. loannes in Epijlolis,mendacem arguit eum qui dictt fedeum diligerey ey tamen mandata eius non cufto* dit,nec dihgitproximum. Efftftai autem ,/c« fru* ftas ddeftioms Chrifti ejl , quod ipfe cr pater pcr fyiritumfanftum uemunt ad nos, ?s hdbitant nobi* fcum.Certcfatis cgregicrepenfaior dikftio Chrifti, tyferuatio mandatcrum eius.ldpoteris Utius expo nere,ey morari diutius. Qui non diigit me &c. ] Confires ey dmplifi* cdbisabAntithefi. Sermonem quem dudifiis erc] Confirmdtio tfl dbdutoritate. H£c femperlocutus fum , dum erant uobifcumincmpcftrmonem meum efje dei patrisfir monem. Varacletut dutem crc.] Definitioftiri* tusfanftiefi. kb effentia. A caufa.Aefficiente^a' officio. Docebitzrfuggeretomnia.] Kemifiio eftyfed cum cdutione,®- differentia aliarum fugge* fiionum pr£ter dei uerbum.lnterim iudicium ftiri* tuteft.Spiritus dijudicate,an ex deofint. Vacem meam.] Euangelicd fententid eft in om* nibwsanguftijs, du Chriftipr^fentia priuati fumut* cruerfamurin quibufuis moleftiaru proccUis,quod interim tamenprofumma confolatione Chrifti pace babemus c\u& nobisfemper propidu deii perCbriftu froponit. Dcfini, & diuide chrifti er mundi pacc. t 4 NOH i$>6 IN DIE Non quomodo mundtis dat. ] Pr nefperet thrijiianus mundi pactm dum uiuit in bdc feculofoleturqifefuafortejumdenegaturidquod cupiv.nam multum iuuat animm in re mald bonut.Et fi mdlenuncnec oltmfic erit.Kesq; dduerfd pdticn* ter fcrendo fufacilior.Non eftprcefentior confoldtio de omnibm moleftij$,ddc6 de morte quoq^ modo co* gitemus itd effe in boni pdtris confilio , eyfieri om* nid ex certa dei uoluntate , de qud debemut dnimoi tiojlros prz? confirmdre Eudngelicis fen* tentijs, ut efi:\n mundo preffurdm, in me pdcem ba* hebtiis.Non cadet capiMs de capite, pr&teruolun- tatem patris uejlri. Cor quietumfialequafuis molc fiw perfirt.quod bic pacem Cbriftu* uocat.Contra autem3cor inquietu nuUvs rebus ludicris9focetij$ etc. dffcitur er de leftatur. No» turbetur cor tteftrum eyc. ] \demfubindc repetit,pr£nimio confolatidi cy exbortandiftudio. Nam cor pduidum non poteft exaturari confolando CT exbortando in rebus dubijs ey periculofis . Caro femperfibi timet d cruce.Et terror pierunq^ ipfo pe riculo maior eft. Omnia fi.cidntddprC cceperunt Io' qui uanjs linguis , prout fpiritus fan' ttus dabat ds eloquuErantautemin Hierufalrm habitantes ludsei uiri reli^ ciofi ex omni natione quse fub ccelo eft. PENTHECOSTES. %99 cft, Fa#a aute hac uoce conuenit muU titudo 5C menre confufa eft:quonia au^ diebat unufquifque lingua fua illos lo> quentes,Stupebantauteomnes3&rmi' rabantur5dicentes: Nonne ecce omnes ifti qui loquutur,Gahbei funtc' Et qtio^ modo nos audiuimus unufquifque lin/ guam noftra in qua nati fumusdParthi 8£ Medi 6V Elamir«e,& qui habitat Mc fopotamia , ludaeam & Cappadociam, Ponta et Afiam., Phrygia et Pamphy liam, Aegy ptu et partes Ly bie3qug eft circa Cyrenen , 6V peregrini Romani, ludeiquocp & proiely ti^Cretes et Ara bes,audiuimus eos loquctes noftris 1/rt guis magnifica deuStupebantaatom- nes 8C mirabantur ad inuice , dicentest Quidnauuhhoceflec^alijautirriden- res dicebat: quod m ufto pleni funt iftu DIE SECVNDA PENTECOSTES Eudngelium, loutmis 1 1 1, SIc enim deus dilexitmundum^ut ft lium fuum tinigenita daref, ut onv nis qui credit in cum , non pereat, fed habeat *oq DTE SECVNDA habeatuitam xternam: Nonenimmik fitdeus lilium fuurn lnmundum ut iu- dicetmundum,fedutfalueturmundus per ipfum^Qui creditin eum non fucU? catur:Quiautemnoiicredit iam iudi- catusdt,quia non crcdiditinnomine: unigeniti filij deu Hoc eftautcmiudi' cium^quod lux uenit in mundum tY di lexerunt homines magis tcnebras5cp Iucem:Erantenimeorummala opera* Omnisenim3quimaleagit3oditlucem & non uenit ad lucem, ut non arguan^ tur opcra eius, Qui autem facit uerita^ tem, uenit ad lucem , ut manifeftentur opei a eius* Qiria in dco fada funt, ^Vangelium cft generis&idattia.Exordium com f^modm duces d fuperioribm,nam cch&rcnU Proj[ ofitio, de diieftione dci erga no$. \tem , dc file er diffidentia, earumcfc effeftibut, Narratio ab Vpipbonemate ey cmphafu Slcdeusdilexitmundum.'] Yrtdicat exceUentc dei dileftipnemergdtws. Quid dikftiofitexpone. Abtffeftubonifauow.Diiefticnis autem argumen tum eji ipfum opm, utfilium fuum umgeniiu daret: Vcxa dikftio no cofijtit in blando fermone ct gefu> fci PENTHECOSTES. ,p» fedin ipfo opereubirespofiulat.Um decldrabisno* flram necefiitatem^ dci beneficiw,Kom.$.Com' mendat fuam cbaritatem deus innobri, quod f\ curit ddhucpeccatores effemUA > Chrijlut pro nobis wor- tuus ejt, multo magis igitur iufiificatinuncfanguinc ipfiut,falui crimusab ird,peripfum. A arcunjian* tijs,Auget commendationem filius,isq; umgenitus, dilettus,z? datus pro nobis,ut omnis qui creda in ip fum iiQn pereat,fed habeatuitam jeternam, lodn. 6. Caufafinahs Chrifti efl, utcredentes in ipfum, faluc tnur. Cdufi dutem efficiens u\t£ &tem&, efl fidcs itt Chrijlum>H£c pro tempore ktius expones. Omnis qui credit.] Sententid uniuerfdlis efl,di omncshomines fcettdns,ne quisputet fe exemptum utimlignum&c. Non hic dgitur de dignitate,aut in dignitdte,fed defide.Declarabis quidfufiies, db effentid er reldtione. Qu£ cdufd efficiens : Auditwi uerbi dei , cr ftiritus fanttus. Caufafindlis Chrijlwi ej%utin ipfum creddmus. Ejfettusfidei,efl uita tter ttd &c.Ab Antithefijiffidentidfcilicety eddem locct erargumentaducuntur. Hinc fequitur,quodfolaft des fxludt,qu ouibut, cuiihofiioyofiiario. DefimfinguU,Chriflus uerm pdfior ej ofiium eft, fures er Utroncsfunt filfi do* clores.Oues pijfunt, Ouile eft ecclefid, Ofiidrius efi fpiritusfdnclus.Quidintrdrepercftium. Q&id d* fcendere dliunde. Et proprm oues. j Quipfc piusfudm hdbetuo* cdtionem.hoc eft^uite genusfecundumfidem ey uer bum>Vfdl.4-4. Ante edt uddit.'] Ab officio pdftorisfeu epifcopi, quidebetfefu moth.3. Quid dgnofcunt uoccm cius.'} Vij nemi* ncntp PENTHECOSTES. *o* nem^nifx uerbudei docentemt pro pdfiort dgnofcut. lUidutem.] Cdrononpercipitcd,qu*funt fai* ritus deiycontra liberum trbitrium» Quotquot uenerunt dnte me. ] Differcntid efl doftrin* Chnfiianoru er htretkorum.Ante Chri* fium ucniunuqui Chnstum nonferuntfccum. ingredietur er egredietur.] Hoc efiyquoquofe Uertent, quoquo fiexcrit oculos in Uterps facrisjnue nietquod populo ex ufufiUzT doceat. Summa, deui fibidderitfyiritut em officio adfpirabit, eyfugge* tetdocenddJ Vurnon ucnit nifi."] Cdufdfindlis cfl maloru do* Horum.Confirma fmgula fcriptura* locis er diale* {lictf argumentisjere.i3.Ezech.34..?oteris cxcur* rere in commendationem bonorum paflorum,& dcteftationem malorum pajlorum. EPISTOLA ACTO. VIII. Mittuntur Veirus er \oannes in Samariam, ubi pofi prtdicatwnem o^baptifmum CbrifthSdmd* ritaniacccpcrunt fpiritum fanttum. CVmaute audiflcnt Apoftoli qui erantlerofolymis^quod recepiP fet Samaria uerba dei, miferunt ad eos Perrum dC Ioannem* Qui cum defcen* diflent, oraueruntpro ipfis ut accipe* » rertt 306 DIE TERTIA rent fpiritum fantfunuNondum enfm inquenquam illorum uencrat , fed ba- ptizatitantum erant innorninedomi' ni Chrifti Iefu*Tuncimponebantma' nus fuper illos>&: accipicbant fpiritum fancflum* DOMIKICA TRINITATIJ EuangdiumjoAnnis 1 1 1»- ERat autem homb ex Pharifgis Ni- codf mus nornine3f>rinceps iudgo- ruimHic uenit ad lefum node>et dixit; Rabbi, fcimus quod a deo ueneris ma- gifter;Nemo enim poteft hsec figna fa* cere,qua? tu facis , nifi fuerit Deus cum eo+ Refpondit Iefus S>C dixit ei t Amen amedicotibi,nifiquisnatus fuerit dc nuo^non poteft uidere regnum dei, Di xit ad eum Nicodaemus;Quomodopo teft homonafci, cufitfenex* Nunquid poteft in uentrem matris fuse iteru iti' troire & nafci c^Refpcdit Iefus; Amen amen dico tibi9ni[i quis renatus fuerit exaqua &Tfpiritu:)non poteft introirc in rcgnum dei+ Quod nacum eft ex car* ne, PENTHECOSTEJ* *o7 he,caro eft, Et quod natu eft ex fpiritu, fpiritus eft*Non mireris,quod tibi dixi oportetuos nafci denuo, Spiritus ubl uult,fpirar,cY uocem eius audis,fed ne^ (cis unde ueniat, aut quo uadan Sic eft bmnis.qui natus eft ex fpiriru^Refpon ditNicodarmus,^ dixicei; Quomodo poflunt haec fieri i Rcfpondit Iefus,& dixitei:Tu es rnagifter in Ifrael,& ha?c ignoras i Amen amen dico tibi , quod fcimus,loquimur,& quod uidimus,te^ ftamur,& teftimonium noftrum non accipitis*Si terrena dixero uobis, &C no creditis^Quomodo fi dixero uobis coe- leftia,credctis. Et ncmoafcenditincce* lum,nifiquieftincoelo, Et ficut Mo* fesexaltauit ferpentem in def rto;ita cxaltari oportet filium hominis,ut om- nis qui credit in ipfo,non pereat,fcd ha beat uitam ajternam* Evangelium efigenem Didafcdici.Vropofnio eft de renafcentu uctcrfc Ad&,hoc eji dt lufhficatio* ne.VrimanatiuiUsmalecefiitnobisiquippe qua naii fmuifilijir<£>erg9 0pMejlrentfci infilios grati*. K % Hoc 3ot DOMINICA Uoc quomodofe habeatXhriftm ipfe exponit.ttat* rationit exordium eftddefcriptione NicoddtmiMc Fharifeum er principem lu m fpiriiualtbmrebm ineptum oftendat. Venitnocle."] Kektio ejl timorU.Reftrt eos qui quidemfment Euangdio,fedhominum et cxautora tionti metu,non audentpalam profiteri. Rdbbi, crc] Salutattofeu captatio beneuolen* tu eft. Scimm, quia k deo uenijli. ] Tribuit ipfi fingularem autoritatem. Nemo enim poteft.'] CoUetlio eft dfignis. Nifiquis&c.] Vropofitio hypotbeticaeftcon* ditionalis.mcodawitirefpondet ab impofiibili.quid de natiuitate ambiguitur ,a\iier accipitatfy Chri* ftmfentit.Uic Bicodmm fapientifiimm pharifitut, ne tantiUum inteUigit de ijs qu quid fpi* Iritut. Hucrefirlocosfcriptur£. Ne mireris.] Vr£occupatio eft. Confirmat a fi* I tniliydefpiritu feu uento* Spiritus ttbi uult fpirdt. ] Auditur fed nefcitur \unde uentdt aut qub uadat3Sicfpirituales pij,audiui I tur quidem profitetur Chriftum,fed externo habitu \ non poffunt internofci,hoc eft,pij occultifunt.Katio laffequino poteftquomodofiat Chriftianmynecqu6 \ueniat. Sapient.s- Nos infenfdti uitdm iltorum /ftt* Imdbdmusinfdnidmyecce quomodo computdti funt interfiliosdei. Quomodo poffunt h£c fieri * ] Kdtio occludi* tureyobruitur. T« esmdgifter,zrc.] Taxdtio eft ab offuio er maiore. Amen dmen.] Confirmdtio eft,utfi les fibiddhibedtur. Si terrend*"] Elcuatio rationis d minore di md* ius. Hic obiter poteris excurrere dd trindm lUdm ej1 &uinamunitatem,ex Symbolo Athdndfij. Vrimum 4 definitione effentU deitdtis. Ex crcd* u t tura jio IN DIE turti Dewm cognofcimut, Komd. i.cum fcimm om* tiUin ccelo3terrd ej mdri cffe credturds,oporet er* go effe creatorem:porro fcimus creaturas ejfe fini* taSytieceffe eft creatorem effc infinitum , atq$ ab boc effe omnid,ey pojfje omnia,c\uippe qui datauditum9 audire:uifum,uidere: loqueUm , Uqui : fdpientUm, faperc:iujliadmju)lumcffe,(zrc. Nemo afctnditin ccclum.'] Nemo ighurfuis ufc ribmfa\uatur,ey iujlificdtur nifi per Chriftum . Ii confirmatfiwiliifeufigurd ueteriiTeftamenti. vfus ftgurarum eft,utreftramMad Cbriftum. Vtomnis qui credit."] Caufafinalti eft,etfumm ducauerut patres ueftri manna, d£ mor tui funt* Qui manducat hunc panem uiuet in aeternuiiu ~-. Vdngelium ejl gcnerisDeUberdtiui. Propofuio. *^Hortdtur nos Chrijlut per totum ufq3 caput, mdrt ducdre ew cdrnem3%r bibere eimfangi*incm3edtre fe3panem lUum ccelejlcn.Confinrians ab honejto,u~ tili,zrnecefJario:nempe conjirre uitam. Biclocui reftrendus ejl3non dd facramentu Eucharijli& bibit indigne, iudfciutn fibi manducat&f bibit^non dijudicans cor^ pusdomini. HOMimCA 'PRIMA POST TRINI* tatis £uat?gelium>Luc&T ipfe cla^ mans dixit: Pater Abraham 5 mifererc md.&C mitte Lazarum,utintingatex* tremum digiti fui in aquam,& refrige^ ret POST TRINITATJS. jtj rctlinguam meam, quia crucibr m hac flamma.Ecdixitilli AbraharnrFili re- cordarc^quia reripifti bona in ufta tua^, &fLazarus fimiliter mala:Nunc au^ tem hic confolatur, tu uerdcruciarfs* Etfupcrha*c ornnia inter nos 6V uos chaos magnum nrmatum efbut hi, qui uolunthinctranfireaduosn5 poflint, necg inde huc u anfmeare.Et ait:Rogo ergo te pater.ut mittas eum in domuin patris mei> habeo enim quinque fra- treSjUttefietur illis3ne &f ipfi ueniant mhunclocumtormcntorum:Etaitilli Abraham:Habcnt Mofen cV Prophe- tas,audiantillos4AtiIledixit:Nonpa' tcr Abraham5fed fi quis exmortuis ie> rit ad eos poenitentfam agent, Ait au- tem illi:Si Mofen & prophetas non au diunt3necpfiquiscx mortuis refurrc» xerit,crcdent* pRimd pars ejigeneris Demonjiratiui perfonaru, *altera Deliberatiuifeu precatorij. Propofitio,Hijlorica coUatio efiab Antitbefi di uitis & paupewMs defwi er compara ad pium ey impium: %\4 DOMINICA L impiumiVius in hdc uitd udrijs hulceribut & mole* fiijs ddficitur3 idcet ey negligitur : \mpiut autem ex uotti uiuit eyfloret. llincutriufyfucceffut in morte hijloridn uentdte. Et Pfdl. 77. Spiritut uddit necrcuertitur.Tandem mens impid9 ubiuidetnibilfeeireliquum effe,defterdbunda mo* ritur. Epilogut fuperiord repetit, ddbortdtur cr confolatur pio$)terret&' ddmonetimpiosiOmniunt tcrum uiciflitudo eft. EPISTOLA Ii IOAN. 1 1 1 1. Veuerd dileftioneproximi^uod defuit3cr ddmnatur in boc diuite cpulone. PEr hocapparuicchariras de.iy quod filium fuum unigenitu mifit Deus in mundum,iit uiuamus pcr ea. In hoc eft charitas,non quod nos dilexerimus deum,fed quod ipfe dilexit nos>et mifit filium fuum propfciatorem pro pecca* tisnoftris, Charifiirni, fi deus dilexit nos3debemus 5d nos alterutrum dili^ gere. Deum nemo uidit unquam,fi di^ ligimus inuicem5deus in nobis manet, &C charitas eius in nobis perfeda eft* Per hoc cognofcimus quod in eo ma- nemus,&f ipfe in nobisjquoniam de fpi ritufancto fuodedit nobis* Et nos ui* itemus & teftiftcamur , quodpater mu ferit POST TRINITATIS. 51* tit filuim faluatorem mundi.Quifquis cofeflTus fuerit, quod lefus eftfilius dei, deus in co manet,cV ipfe in deo; Et nos cognouimus,cYcredimuscharitariqua habetdeus erga nos. Deus charitas eft, et qui manet in charitate jn dco maner, cY deus in eo Jn hoc pcrfecta eft chari- tasdei innobis,u tfiduciam habeamus indieiudicrj,quiafic jlIeeft,&T nos fu- mus ia hoc mundo. Timor non eft in charitate > fed perfecla charitas foras mittit timorem:quoniam timor poena habet4Qiriautemtimetnon eft perfe- cfhisin charitate* Nos ergo diligamus deum^quoniam deus prior dilexit nos* Si quis dixerit diligo deum et fratrem fuum oderit,mendax eft.Qui enim no diligit fratrem fuum quem uidet,deum quemnonuidetquomodo poteft dili* gc.re c Et hoc mandatum habemus a deOjUtquidiligitdeuinjdiligat et fra^ trem fuurcn DOMINICA SECVNDA POST Triniutti £uangeUum,Luc£ x 1 1 1 1. Homo *i0 bfcMitncA tfc "iJTOmoquidaitifecitcoena magn^ J7j[ &T uocauit ttiultos , & mifi t feruu fuumhoracocn«e,ut diceret inuitatis: iienite^quia iam parata funt omnia* Et coepenmtfimulomnesexcufare* Pri- musdixitei:uill5emij&: necefle mihi eftexire8^uidereillam+Rogote3habe me excuiatum.Et alter dixit: Iuga bou emiquinq?,&r co ad probandum illa: Rogot^ habe me excufatum* Etalius dixit: Vxorem duxi , &T ideo uenire no pcffiim.Et reuerfus fcruus nunciauit ha?c domino fuo, Tunc iratus paterfa^ milias dixit feruo fuo : Exi citoin pla' teas &f uicos ciuitatis>& pauperes ae debiles, fi^ coecos, & claudos introduc huc* Et ait feruus:dominefacfhimeft Ut imperafti,&T adhuclocus eft«Etait donnnus feruo : Exi in uias &T fcpes 8C compelle intrare > ut impleatujr domus mea. Dico autem uobis5quod nemo ui rorum illorum qui uocati funt > gufta- hit coenammeam, Bxor* POST TRINITATIS. 321 EXordium, Chriftusudrie de rcgno fuo ,hoc eft, eudngeliojoquitur. Nk/jc per parabolam , nunc perfimile9nunc dha cr dlid rdtione. Propofuio, Chriftus comparat euangelium fuum cctnt. \temdt reieftionc ludteorum etuocatione Gentium.Cdptd* tio beneuolentU,AttentiomsetDocilitatii. Narra* tatio eji parabolicaAllafimplicifiime exponc.Defi* ni cotfiam* Eft feroiinum er breue conuiumm. Homo quidam.] Homo efi pater cceleftvs,ficit tctnam magnam,f\nitpr&dicare euangdium fuum, hucuocat multosutcredant cr recipianu Cotnarrt uocat relatione tcmporisyGalatd4 4. vbi uenit plc* nituio temporti. Euagelium innouifiimti tempori* IfM prjeltcatur ad mmdifinem ufy, & ubicuncj^ uenit breuifami durat. Etmifitfetuumfuum.]ScruM cfi \oannes B Et cozperunt fxnul'] Inuitati recufant uenirc: ludti afyernantur cuangelium. Autubicunojpr** dicatur uerbum,alimrccipit,aliui renuit,non om* nesobediunt euangeho,Romd. 10. Vr£tendunt fuat I poj[cfiion€$,negoci4tioncm&uxorem.Defini fin* % guk. f%i DOMINICA II. gula • JLec funtpotifiima , c«r wwfgo «o« *«&«* recipere euangclium,uerenturne bti carendumfit, fifufciperent ejr proftterentur euangelium: nancfc crucembabetcomitcm^Matth. 10. o" i^ Qii* non reliquerit etc. Ampliftca fcripturt lods,a tentatio* ne er perfecutione,qu* caro horret Non eji flagi- tiumfirettefit,pofiidere diuitias,negociari,cr du* cerc uxorem,fed propterhtcnon uenircad cotnam recipere uerbum,cocitatdeiiram, excufantfequi* dem,fed fruflra,D€us non fufcipit excufationem. Keuerfusferuus nunciauit bquid non errdns. Quid iuftus bicjcilicct quifibi uideturiuftus,ey non errdre,cum tdmen om nium mdximeerrdt,Efdi£ $$. Omnes qudfi oues er* rduimus» Qyifi ex uobis homo. ] Uomo iUe Chri ftuieft,pdfcitoucs,docet omnes homines in deferto mundo,ex his perii\ey errdt und9qu£ritur ej inue* nitur,e? c£terEfd. 40. Sicut pdjior gregemfuum pdfcitjn brachiofuo congregubtt dg* nos eyc. Vere Idnguores nofiros ipfe tulit , eyc* $3* EzechU i^Ga.Vetri z.Quipeccdtdnofird pertn lit. Quid nondgintd noue iufiL Quid iufticid, Quid iuftui.lufticidduplex.Exfide,eyex operibui legis* c\u£ pbdrifaicd dicitur.Hifi dbundduerit iufitcid ue ftrd plusqudmScribdrum %r phdrifeorum eyc. Mdttk.s* Vos eftis qui iuftificatisuos cordm homi* uibui POST TRINITATIS* ny tubut,deusdutem nouitcorddueflrd,Luc£ 16. Ab Antithefi.luflutexfidefudutttet.Udbdcuc i. Ko.u $.4..lufiificdtiexfide, Kom. $. Adfcr fvmles. locos. Contentio conjldt confirmdtione er con^ututione. Ve oue er dragmd perditd,contrd liberum. Epilogut.Ouis errdtin infinitum nifi redimdtur. C£terd,<{uodimponitinbumeros,gdudet ey con* uocdt dmicos cr uicinos. Sunt circunfUnti£ ddft* ftut pdjlorit ergd ouem, Cbrifti ergd nos. Ouis fi* ttitfeportdre. Vij nihil dddunt operibut Chrifli itt fdlutisopere. EPIS.TOLX i. Petri V. Vthumiliemutnoscum Fublicdno, & cdtiemui i leone,ey lupo didbolo , qutrente nos perdere ,fi quidem errdmm bic interfirds. HVmiliamini igitur fub potcnti manu dci, ut nos exaltetin tenv poreuifitatioms, Omnem follicitudi- nem ueftram proijcientes in eum, quo* niam ipfc eft cura de uobis*Sobrij efto- te cV uigilate,quia aduerlarius uefter diabolus tanqua leo rugiens circumit quaercs que deuoret,cui fortes refiftite infide,fcietes eafdeadflidioncs inms- do accidere fratribus ueftris* Deus aut x 4 omnis |i« DOMINICA IIIL omnis gratia;, qui uocauit uos in arter* namfuamglonamper Chriftulefum, paululum paflbs uos f pfe pcrficiet, con firmabit,corroborabit>& fta bilie t, Ipfe gloria &C imperium tn fecula feculo' rum,Amen« DOMINICA QVARTA POST Trinitttps Eu metietur uobis* Dicebatautemillisfi- militudinem* Nuncjuid poteft coecus caecum duceref Nonne ambo in fo* ueam caduntc* Non eft difcipulus fa' permagiftrum,perfec3usautem omnis erit,fifitficut magiftcreius. Quid au- cem uides feftucam in oculo fratris tui, trabern POST TRINITATIS. $19 trabem autem, qine in oculo tuo en\no confiderasf Autquomodopotesdice^ re iracri tuo;frater,fine,erjciam feftuca deoculotuc, ipfeinoculo tuo trabem non uid es 1 Hypocrita , crjce prirpum trahem de oculo tuo, dC tuc perfpicies, uc educas fdiucam de oculo fracns *au EVangeliueftgenem Vidaftici, er Dehberatiui* Exordium e)lliberum , cy fit breue. ?ropofitio9 Cbriftut Chriftianas leges prfifcribiUey pietatti ofi* ficiatfeu chdrit4tisopera,fideifruftM,e2riudtckt do cet.Harratioykfingularum uocu definitionef Qui4 mifericordtiicjuomodopatermifericorsfit. Ab ex* cmplo. Quid iudicare,Quid condemnarcQuid di* mittere,Quid dare, Singula funtfub relatione qua* litatis adjtftus. Amplifica ty diftribuefingula infuM fpecies* ludicare duplex eft> publici licet, priuatim non licet Confima fingula fcriptur* locis, MaUs* "Beati mifericordes cyc. \oan.$. Si quis habueritfub* fiantiam. Salomon. fcenerat domtno quifquis mife* rebitur pauperis. idem. Qui faginat , faginabitur. Detudicio.ludiciumfincmifericordia.lacob. 1. No Utc ante temput iudtcarc. 1. Corinth^. Mibi uindi* ftam^egoretribuam^Kom.i.Mdth.j.Kom.i^ Vrwciupatio ic iudicio publico,Kom*i}* u Pct. x. x $ Vimittt lio DOMINICA IIII. Dimitte.] Mdt.iS.ey 6.DimittenobU debitd &c* Ddte.'] Mdtths. t8. Grdttfdccepijiti,Rom. Quii bdbes3Mdih.i6.Ciuidederitpoculudqu ad uoldndu,fic homo ndtw efidd UboMti. Qvd menfurd eyc.] Sententid eji defingulis fu^ perioribut. Nuncptidpoteficcecut ejc. ] Quid tcecu*,ej «'«* effeftm. Quid ttifcipulut , ab officio. Docetnosfuddoftrind deberecontentos effe,dlid$ errdmuscceci.Ccecuiefiiquinohdyetfynceruuerbi dei inteUeftuMfidocueritnon bene docety er ducit populum.AiuntiBonutdux bonum reddit comitem. Quid uidesfifiucdm t ] Simile dddit cffurdu & prtter decoru,impiu,hypocriticu, er prtter chd* ritdtefh de \euibuscdufisproximuiudicdre> cu nos fimut ipfi peiores.Admonet,utfacilefirdmus , difii* mulenvM,eybeneinterpretemur leuem frdtmcr* rore <& uitiu: Vult ut prim defceddmmin noftpfos, et uideamut g curtdfit nobts fupeUex,fecun<& tUud. Vt nemo infefe tentdt defcendere nemo. $ed pY&cedenti fyeftdtur mdnticd tergo, Cdrere de* bet omm uitio>qui in dlium dicere pdrdtus efi. \tem. Cotrd S.prttccptii.&on locjuew fslfum teflimoniu. VrxoccupaUo.AduwneYcjrdtnm errofti licet ? iu* dicdrc POST TRINITATIS. jjt dicdre ob hoc,dut cordtn dut retYo non licet. Si qui/s prxoccupdtus fuerit in dliquo delifto , uos qui fti* ritudles eftti>drguite buiufmodi in ftiritu knitdtis, peccdntesjcor* omntbm drgue>ut ctteri timorc h& bedtit i.lim. s.krgue,obfecrd>increpd, oportune, importune\in omnipdtientid.Cldmdne cejje^cuaft tubdexdltduocecrc.Efd.$$.Nifidixertiimpio,]m piemortemorierit.Ezec.iS.Mdt. t3. Sipeccduerit in tefrdter tum,udde &c. \dco>. $. Si quis conuerti ftcerit db erroreuUfu<£ crc.Nefao quomodofit ut in dlijs mdgti cerndmwsqtn nobifmetipfts,fi qtad dc linquitur.Apud Perfdt pleclebdtur,qui errdnti uum non monjhdret.Oportet dlioru erroru memvniffe et fuorunon obliuifci. Epilogm er/Mmmd efl,de cbd* ritdteyi. Corinth. i*. Singuld repete er exbortdre, EPISTOLA ROSIA. VIII. Omnes credtuxdt, ddeo Z2 nos omnes effe udni* tdti er corruptioni obnoxios 9proptered libenter debemm proximi imbeciUitdtm,errores,eyfrdgi* Utdtemfufferre,ut hoc docet Eudngelium. EXiftimoenim quod non funt con digng pafliones huius temporis ad futuram gloriam,quae reuelabitur in nobis, Na expetfatio creaturar.reuela^ tionem filiorum dei expeC nofipfi primitias fpintus habcn» tes5&Tipfi intranos gemimus adoptio^ ncm filiorum dei expecfiantes , redem* ptionem corporis noftru DOMINICA QVINTA POST Trinitatti Euangehum, tucsna utculas ita ut mergerentur.Quod cum uideretSimonPetrus.procidit ad gc nua lefu,dicens:Exi a me domine.quia homopjccator fum, Stupor enim cir^ cumdederat eum,3$pifce$comprehendit,Matth.t}. mli POST TRINITATIS. *;; Mati homines rumpunt ecclefi£ unitdtem , & defi* ciuntadfettM&alioserrores. in fuiuro autemft* culo manebit perpetua unitxt.ldeo non rumpebatur rete,Chrifto refufcitato,eytran$figurato, loan. 2 o. Annueruntfocijs.] kb \ud£Vi ad gentes perue* niteuangeliu^Replcbuntur ambo. NonfuntloqueU nec^fermones^quorumnonaudiantur uoces eorum in omnem terram exiuitfonut eorum. Procidit.] Geftus eft bom adfcftut. ExiamcDomine.] Exclamatio emphatica eft, pr* nimia rei admiratione etfuiextenuatione quod fe indignutn fiftimeUcui dominut tanta exhibcatbe* neficia.Sic admiranturomnes pr/, per quos dommui mira agii,refyicientes fuam exiguhatem. Vofthacbomines.] Tradit iUi Suangelicam pro* uinciam,zr applkat pifcaturamadEuangetij fun* ftionc. Epilogut enumerat fuperiora et exhortatur* EPISTOLA I. PETRI III. Vtfimutinofftcio noftro diligentes. IN fumma,omnes unanimes,compa« tientes,fraterna charftate prarditi, mi ier/cordes, amabiles, non reddentes malum pro malo, nec maledtcflum pro rnaledtclo,fed e contrario benedicen- fcs^quia in hoc uocati eftis , ut benedi- dionem K* DOMINICA Vh cfftonemhaereditateaccipiatis. Qui t' nimuultuitamdiligcre,&T dics bonos uidere, coherccat linguam fuam a ma* lo,3f labia cius ne foquantur dolum; dedincrautcmamalo,& faciatbonu, inquirat paccm 3C pcrfequatur earcu Quia oculi domini fupcr iuftos, 8>C au- rcs eius ad prcccs corO : Vultus autcm domini fu pcr facientes mala. Et quis eft qui uobis noccat, fi bonum imitati fue« ritis C fed & fi quid paumini propter iu (licia m,bcati eihs.Timorem autem eo/ rum ne timueritis, neqj conturbemini. Dominum autem deum fandificatein cordibus ueftris, DOAUNICA SEXTA POST TRI* niutti EudngeUumiMatthtti V. Nlfi abudauerit iufticia ucftra plus quam Scribarum & Pharifxoru, non intrabitis in rcgnum coelorum, Audiftis , quia diciu eft antiquis ; Non occide&^ qui autem occiderit » reus cric iudicio* Ego autcm dico uobis quia o^ mnis qui irafcitur fratrifuo,reus cric iudicio. POST TRINITATIS, $rf { udicio ♦ Qui autem dixerit fratri fuo; Racha3reus critgchennse ignis.Si er^ go offers munus tuum ad altare., cV u birecordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduerfumte, relinque ibi munus tuu ante altare, 8C uade pri u^ recociliare fratri tuo, &f tuc uenies offeras munus tuum* Eito conkntiis aduerfario tuo cito , dum es in uia cu co,ne forte tradat te aduerfarius tuus iudici,cViudex tradatteminiftro Si in carcerem mittaris: Amen dico tibt non exibis , donec reddas nouiisimu quadranterm --, Vdngelium ejlgenerkniddfcalici. Exordiu eji ^liberum.Vropofitio. Chriftm corrigtt Vbarifieo \ rum er Scribdrum fklfdm doclrindm de lege er eo \ rum iufiicidpldnireijcit^uthypocriticdm, \ob.i?. \ N I et di fcdmus Chrifti ufum qui uenit ad \egis perftftione, Roma* S.De/wi iuftiaa,Diuide iufticiamfidei, CT legisfeu ojperu cr Pbarifaicavu luftkiafideipurot adftclus requtrit in deumjuftus ex fide uiuit.lufti* ficatiiarbitramur,a,c* Roma. \ujiitia pharifaicd externifimuldt ofcra Ugifjndc iufticiarij> er iw« , fti:Z\onuenipropteriuftos. Now occides.'] Chrijius diuidit genm infbeciet €04$ tqui rcM declarat. Quid irafci temere et non temeri; Differentid ir& etze\i>Ga\.3.0ftu\ti Ga-- Ut£,Luc.ult.Oftulti9tardi.Mat.s.& ** Quidri, chat Ejlfignum feu geftus irati,aut prouocanttf* Sioffirs.'} Deo nulla bona opera placent, nift dlamm concordia cum proximo.via qua ituradiu dicem eft h&c uita ante iudicium extremum,nifi ue lit fecundum Uteram fimplicifiime interpretarL Qui offindit debetftudere reconciliationi. Offtn* fus non debetrecufare gratiam , aliasexinnocuo reutfiet . De concordu encomio confirma confik* tationem.w cdttera. Epibgus recitdtfuperiord^ddmonet* EPISTOLA ROM. VI. DOCCi POST TRINITATIS. ;£» Docet «t mortificdto ueteri Adamjn noiu uiut dmbulemM,&mortificaticum Cbrijlo, eiutrefut Tcclionis jparticeps fimws: idem eji in euangelio de dupliciiujlicia. AN ignoratis fratres, quod quicu que baptizati fumus in Chriftu Ieftim, in mortem ipfius baptizati fu- tnus C Cofepulti enim fumus cum illo per baptifmuminmortem, utquem* admodum Chriftus ftirrexita mortu is per gloriam patris, ita &C nos in ncy uitate uitae ambulemus. Si enim com platati fumus fimilimdini mortis cius iimul& refurre pus peccati^ut ultra no feruiamus pec cato.Qtii enim mortuus eft ., iuftifica' tus eft a peccato ♦ Si autem mortui fu- mus cum Chrifto^credunus , quod & mul etia uiuemus cu illo.Scictes quod Chriftus refiirgens ex mortuis ? iam nonmoritur,morsilli ultranon do- minabitur, Qtiodenim mortuuseft y x pcccafo *4« DOMINICA VIL peccatomortuus eftfemel^quodau' cem uiuit^uiuit deo ♦ Ita uos exiftima' teuos mortuos quidem eflepeccato, uiuentcsautemdeoper Chriftumle- fum Dominum noftruim DOMINICA SEPTIMAPOST TRI* nitdtit Eudnge!ium,Mdrci. 8. IN diebus illis ♦ Cum turba muka eP fet.,nechaberentquodmanducaret conuocatis diicipuliSjait illisrMifere' or fiiper turbam .qufa ecce iam triduo fuftinent me, nechabent^quodman^ ducent,&fi dimifero eos idunosin domumfuam^deflcientmuia. Quida cnim ex eis delongeuenerant ♦ Etre* iponderut ei difcipuli fuf ; Vnde iftos quis poterit hic fatiare panibus in fb' litudineC Et interrogauit eos^quot pa nes habetis ? Qui dixerunt : Septeiru Et praecepft turbsedifcumbere fuper terram+Et accipiens feptem panes gra tias agens>fregft, &f appofuerunt tur^ ba^Ethabebant pifdculos paucos,8£ ipfos,benedixit, 8^iufsitapponirEt manduca^ POST TRINITATIS $41 manducaucrunt 8C faturati funt, &£ fu ftuleru^quod/uperaueratdcfragme' tiSjfeptem /portas «Erant aut^qui maa ducauerant>quafi quatuor milid.^dC dimifiteos. ,p Vangelium ejl generis Diddfcdlici.Medeturfol *^licitudini de uiflu . Simile efi dominicd Lttdre. Bxordiumefi liberum cum fuis locis. Vropofitio. YopulMfidem,Chrifiat charitdtem deckrdt.Defi* niidiuide. Qmdfidcs f Quid chdritM feu beneficen tid ChrifiiiTurbd obliuifciturfui?pretfinguldfuperio ra inuerte.Epilogus repetit breuiter et exhortdtur EPISTOLA ROJVJ. VL Vt pofkdbitd priore maU uitd ,fequentes Chriftti (tdftiremw dd meliorem cr Chriftkndm uitdm. HVmanum dico propter infirmi tatem carnis ueftra? ♦ Sicut enfm exhibuiftis membra ueftraferuireim munditie et iniquitati ad iniquitatem, ita niicexhibete membraueftrafcrui reiuftitiac in fandificationem ♦ Cum enim ferui effktis peccati, liberi fuiftis iuftida^ Quem ergo frudum habui' {iis tunc ex illis5de quibus nuc erubc- ftitisrNam finis illoru mors eft.Nunc uero liberati a peccato3 ferui autem fa &i deo,habetis frutfum ueftru in fan^ • v «fiifica- POST TRINITATI& 14* «fHficationem^finem uero,uitam aeter" nam . Stipcdi u cnim peccati mors eft, gratia autcm dci^uita cetcrnaper Chri ftum Iefum dominum noftrum. DOMINICA OCTAVA POSTTRI nitdtis EuangelnwhMatthxi j. ATtedite a felfis prophctis,qui ue n iu n t ad u os in u cfi irn c n t i s o ui um, intriniecus autem funr lupi rapa^ ccs, Afruftibus coru cognoicctis eos. Nunquid colligut de fpinis uuas , auc de tribulis ficusc' Sic omnis arbor bo* na frucfhis bonos facit5mala autcm ar< bor malos fruc^usfacit.Nopotcftau' temarbormalabonos fructus faccre, neq? arbor bona malos fr udus facere, Omnis arbor, quamon facit frudtum foonurri, cxcidctur &" in ignem mitte- tur.Igitur cx frutfibus coru cognofce tis eos«Non omnis qui dicit mihi ♦ do mine , domine intrabit in rcgnum coelorum^fedquifacituoluntatem pa trismei quiin codiseft5ip(e intrabit in regnum codorum « Multi diccnt > 4- mihi 144 DOMINICA VIII. mihiin llla die:Domine domine^ncv ne innominc tuo prophetauimus, &T in nomine tuo daemonia eiccim us., fi£ in nomine tuo uirtutes multas ftci* musrEt tunc cofitebor illis quia nun- qua noui uos ♦ Diicedite ame omnes qui operamini iniquitatem* ~Vdngeliitmefl Diddfcdlicum et deliberdtiuum, *^ubinos cduetDominmdfklhdoftoribm. Exor dium de reipfa, qubnneceffdriufit interiudicdre fyiritut.i .lodn.4..^ 1 1 hef.$.Omnid probdte. Tropofitio de fklfis^ bonls prophetti. Narratio i cdutioneiAttendite. Quid prcphetd,quid bcnm» quid mdlws.A cdufis i.Afc effeclu. Quiueniuntdd uos in uefiitu ouium9 erc. E/t defcriptio fblforum Vrophetdrum.Veniunt non uocdti, nec mifii,Hiee rem. 23. Quid ueflitum ouium. Quid lupu*. A ftuclibm JBJI interiudicium dfignvs9Gdi.s* ConfirmdDeu.ii.HieremU23*Gdldt.i.Mdt.i4+ 2yi.lodn.4..Ac1o.iotRom.i6.i.Timot.4«2.Ti* moth£L3.Titum.i.2.Theffdl. 2. Semper TfeudopropheUfuertit ddmixtibonis prophetis.Confirmddb exemplis ElU,Efd. Hiere* Apofloloru9Orthodoxorum er Hereticorum, Nunquid coUiguni] A* fimilibmjmpofiibilibm icntrd ndturdm.Quidbond>Quidmdk arbor. ONfOJS POST TRINITATIS 34.$ Omnis drbor.] Argumentum d confequemijs* Jgitur ejl conclufw fuperioris. Non omws.] EJl Antipophord. Multidicentmihi.] Argumentum i mdiore, quo reijcit etidm optimd infyecicm opcrd,quid lius.Et uocauit illum^cY ait illi : Quid hoc audio de tcC Redderationem di' (peniationis tue5ultra enim non pote ris difpenfare, Aitautem difpenfator intra fe : Quid faciam5quia Dominus meus aufert a me difpenfationemdFo dere non ualeo ^mendicare erubefco* Scio quid faciam, ut cu amotus fuero a difpefatione^recipiant me in domos fuas + Conuocatisitacp fingulis debi- toribus domini fui , dicebat primo: Quantudebes domino meo^Atille dixit:Centum batos olei ♦ Gixitcp illi: Accipe cautionem tuam,& fede cito, fcribe POST TRINITATIS- i4j\ fcribe qumquaginta + Deindealij di- xit : tu ucro\quantum debes t Qtii ait Centum coros tritici* Aitilli : Accipe cautione tua, cVfcribe octoginta.Et laudauit dominus difpcnfatorem ini- quitatis,quia prudenter feciflet : quia filrj huius feculi prudentiores filtjs lu- cis in generatioe fua funttEt cgo dico uobis : Facitc uobis amicos de manv mona iniquitatis , ut cum defeccritis, recipiantuosin ceterna tabernacula* ^s Vdngelium efl Diddfcdlicum , er deliberdtiuu* *^Docet pru dentidm in difpenfiitore. Exordiii efl liberum.Cdptdbeneuolentidm,dttentiorie,docilitdocct.Ndrrdtio>efi hifloricdfitti comcmo* Ydtio,defrdudu\ento diftenfdtore, edm rio efl ope* r.cpreciufuperflitiofeeydUegorice interpretdri, qudmuis non dbfurdu fucrit breuiter perftringer$ diuitem iUudfignificdre deum,diftenfitore cjuem* libet hominc,cui concrcdidit dominus bonx fudfe* cundu diucrft dond-fyiritus i. Cor.i.Sic noi exijli* met homo ut miniftros Chrifli,etdifrefdtom my* jierioru Chrifci.Ue p.Diffenfittio mihi concrediu cft.y&mihijfinon eiwigelizem : Sic de dlijs donis difaenfdndti $4* D0MINIC4 XL difyenfdndis.De diftyenfdtoribut bonti & mdlis LU c£ iz.Difiipdrc, eftdbuti donis dei. Diffdmdri,efl hinc mdlumfcntire confcientidm, er inrtMW deum necbpnumbdbere teftimonium dbhominibut cr dngeUs dei. Sentimus dominum ueUe d nobkfud do tid dufirre , dutipfx morte , dut dlids quod er $U* runfy re ipfdfacit ,cii db officio reijcityetfiicit ex di uitibusinopes,exfdpientibui infipientes, Ofe&^ Quid tu fcientidrepulifti>repeUdte,necfdccrdotio fungeris mihi, Mdld. i. etc.Diuites cpulo ddmndtut cft^uod non refyexit LdZdru.Territi ex metu iudi cijetird dominisefipifcimuttetfacimutfruttM di* gnos pcenitetice : Exfids benefacimus proximo > ex bonis non nojiris ,fed dominL Epiphonemd. Et kudxuit dominus."] Nonob frdudem,fed $rudeniUm>a' dddit rdtionem. Quidfilijhuimfeculi.] Quemddmoduudfricic et prudentid furtf,no furtu IduddmuiiSic hic prude tidmOeconomi. Quidfilijfcculi. Quidfilij lutisi Et ego dico uobis.]Eftfimilitudinti dptdtio,db cxemplo. Edcite.'] Eft profuo more iufticidrijfibi fumunt dnfdm fut iufticifi, ctpofitio > vfcoput e* udngelij. Hinc meritorum ex operibut^cumfdtti cx ipfo textu Uquet hzc ex didmetro pugndre-.Ndm fi> cite inquit difcipulis 5 regenitis exfide ,filijs lucis. tioniubet dcfiuudere ,corrddere diuitidi per fis nefisfc f>OST TRINITATIS. 3451 ntfhty etpofleaficereeleemofynas ctprxbendM. Std qui furabatur iam non amplius ptretur7Epb./^ Quia ego dominus diliges iudiciu.et odio habes ra\ pinainholocauftu3Ef.6i.Docct ufum diuitiaru>ut per bas exerceamus opera cbaritatis et declaremus fide>etnosefferegemtos.Locu*comwrisdelibera* litatefeubeneficentia. Beoperibus mifcricordu crcbaritatis.Confirmafcriptur POST TRINITATI& jjri abfcondita funt ab oculfs tuis . Quia uenicnt dies fn te,cY circundabunt tc inimici tut uallo , &" circundabunt te, dC coanguftabunt te undicj3,cV ad ter- ram profternet tc,8C filios tuos qui m te funt ♦ Et no rehquent ln te lapidem fiiper lapidem,e6 quod non cognouc ris tempus uifitationis tuae«Et ingreP fus in templum,cGcpit crjcere uenden tes in ilio cV ementes,dicens illis: Scri ptuefl,quiadomusorationis eft, uos autem fcciftis illam fpeluncam latro' num. Eterat docens quotidiein tenv plo* Principes autem Sacerdotum 8C Scriba? dC Principes plebis, quxrebat fllum pcrdere , cY non inueniebanc quid facerent illi* Omnis enim popu,«- jus fufpenfus crat audiens illum* ^.Kordiu. CapUtio beneuolenti*, Atten. Docili, ^Propofuio de uliione contemptus uerbi Dei, cr eieclione uendentium er ementium in templo. Do cetprttcretiram etfeueruiudicium dei eb exem* plo maiore: Admonet nos timoris , er obferuatio* nvs , diffuadctfecuritatem. Chrijlus item docet noi charitatem* 1/» DOMINICA X. cbdritdtem,qui defleuitinimicorum interitunt* Narftttio, hb effittu miferU er intentut Hieru* falem :EJi rektio dcljvftus. Quiaficoghcuiffts.'] Spiritu Cbrifti imbuti, profyiaunt fktura Ampios autem excxcauitpro* (ria ipferum iftdUtid* Etquidem.] Emphdfis eft. \n hac die tua.] Diesnoftra eft, cunosnobti cd uere cy prcfyicere poffumw de bonls noftrvs. Qu£ ad pacem tibi.] kpofiopozfis eft pr£ adfi &u eyfietu, Quidpax^caufa parir.Quid beUum Ethuc£ 23.EUU Hierufdlem>no» litefierejuperme, cyc. Excurrein udticinidpro* f> hetdrum de trdnfmigrdtione ey deftruftione ter* nelfrdeUZdch.nAn dieilxa erit pUnclutmdgnM in Uierufalem eyc. prznunciauit \emper domimft per prophetdt: pcenas futuras. Amos j . Nonficiet domwiK uerbum , nifi reueUuerit fecretum fuum ddferuosfuos FrophetM. Ccfirma per Noe diiuum per POST TRINITATIS. j/j per ?rophetds,trdnfmigrdtiones Ajjyricas et Bdby lonicas , per Lot Sodoma*, per lona Niniu£,crc£. prtnunciduit excidium. Eo c\uod non cognoueris. ] Cdufd ejficiens ejl. Huc refircdufas bellhpcfiis^mis^c. Quid uifi* tdre.Sapientid cldmitat in pldteisiQuid uocduiuoi CT renuijUs3?rouerbiorii i.Eja. i?.Hicre.j.Ecce nunc tempusacceptabile z.Corint.6. Indignefirt uerbifui contemptum? Mdtthjei n. Vt tibi Coro* Zdim:V£ tibiEetZdidd,&-c.Ettu Cdper.Non pr& termittitinultum uerbinegleclum3pro exemplo ejl lud£dtotiesudjldtd,Gron derent,Efd.f6. His eieclus docet.ldeficit et hodie. K Qutrebat f/4 D-OMINIGA Xl/ Qutrebanteii per&re.] Sors Chrifli eflfuo» rumfy etiamnupr/dicatoru.Epilogusrccitatfupe rioUiterrettddmonetybortatur cr deborUtur* EPISTOLAI. COR. XII. pe uno ftiritu et mrijsfuis donvs, inter qu<£ efl prd fhetid & faturorum prtnunciatio ,ut bic in Chri* flo,qui prtdixit ludtorum excidium. DE fpiritualibus autemnolo uos ignorare fratres. Scitis autem quod gentes fuiftis,ad flmulachra mu ta,prout ducebamini euntes* Ideo no tum uobis facio , quod nemo in fpfri- tu dei loquens dicit anathema Iefum* Et nemo poteftdiceredominulefiim nifi per (piritum fancflurnuDiuifiones uero donorum funt3idem autem fpfri tus*Et diuifiones minifteriorum fiint ide uero dominus : et diuifiones ope- rationum3idem uero dominus; cVdi^ uifiones operationu,ideuer6 eft deus qui operatur ornia in omnibus* Vni^ cuicpautemdatur manifeftatio fpiri- tus' ad utilitatem ♦ Alij quidem per fpi ritum datur fermo fapientiac, Alrj au^ tem POST TRINITATIS- jjj temfermofcientiae fecundu eundem fpiritum ♦ Alteri fides in eodem fpiri- tu, Alteri donufanationu in eode ipi- ritu*Akj operatiouirtutu>alrj prophe pa?alt] difcretio fpirituu ♦ Alij genera linguaru* Alrj interpretatio fermonu» Hgcaut omnia operatur unus acp ide fpiritus.diuidens fingulis pro ut uult* DOMINICA VNDECIMA POSTTRI nitdtityEuingclium Luc &quife humiliat,exaltabitur* -^ ¥Lord\um eji iiberum a loco,tempore,perfonis> J^er rebiM, cum fuis lccti. Vropofitio. EuangeliZ boc,eflpr£occupa'tiofuperiorisloci, de oratione. j$am ante dixit de effkatia orationis ,nunc de di* fcrimine orantium inquit . quorum oratio fufcipi* tur,u quorum repudiatur.Vroponitergo duo ho minum genera: Vharifeum er publicanum . Vhari feum,ut probifiimum coram mundofwefide: Vu* blicanum>ut perditifiimum^cumfide. Qua parabo la deijcit iujliciarios operum er erigit defperabun dos peccatores . Vorro ex utriufy gejlu er uerbis Chriflut pronunciat iudiciu , quoniam ex abundan tia cordis os loquitur.Et3ex uerbis tui/s iuflificabe* r&cr ex uerbis tufc condemnaberis . \tem,qutfit iuflicia legalisfeu Vharifiaica.Etqu&fi\t iufliciafi* dei,eodem hoc loco docemur. Narratio. Dixit \efus ad quofdam,qui infe confidebant.] Euangelifla ipfa prtfitione aperit parabol&fen* fummempe ea efl indoles, uis er effeclut Vharifai* ca iuflicide , utfui confidentes , er philautosficiat, tdios prnefe contemnat^ infiriores iudica t , fuant iitfliciam POST TRINITATIS ?;7 iujliciam mordicM teneat,fumma ui defindaU Duohomines afcendebant .] Vtrao^ honefii funt3locM & opM3feu intentio aut cauftfinalis. VnMVharifeM.'] Defcriptio efiperfonarum. Quid PbarifeM. Quid FublicanM, Ht quiutrimch funtgcfiMcyuerba, DeM,gratids ago tibi.] Kelatio efiaddeum, Beneficit quodfuam probitatem deo refirtaccep tam.nempe ab ipfo datam.Sedeftfucata cr bypo* critica gratiarum aftio3quia externamfuam app4 rcntiam uiu refpicit , er cor incrcdulum cr malis ddfiftibM plenum,acfui amore tumidum non ani* tnaduertit3atqi hocnafcitur exfilfo inteUeftu legis quod eiM caufam3effcftum3finem3&' officium non confideramM ,z?fic deifentcntiam fecundum no* flram tfiimamM.Nam deo gratum effe profuisdo nis.ltem3Non latronem, iniufium, adulterum, cr publicanum effe ualde bonum efiinam deM prtci* (it in catalogo legis, er alias inquit : Sanfti cfiote, quoniam ego fanftMfum dominM deM uefter. Sed bacrationenofatisfiftum efi deo3^legi:nam lex fyiritualiscft,®' puriffimos adfiftM cordisrequi* rit, zrcumhzcomnia perficimM, tameninutiles feruifumM » Uabet quidc externa iUa iufiicia legti, gloriam3fed non coram deo,ut VaulMinquit Kom. 4.cte Abraham: Quonia quificit legem uiuet in ea Z i GakU 3#' DOMINICA XL Gdldt.i.ltem,Vdul.Gdl.i.defepr£dicdt,quodpro ficerit in\uddifmo,fuper multos coctdneos fuos,uc bementioreftu uerborufuorum,er geftus,cum k longc ft'eterit,non dufutoculosin ccclum lcudre,fedper* cufferit peftmfuum,inquiens: Domine.^Breuiordtioneuerdmpietdtis etm ftificdtionisrdtionem decldrdt,cum deo propicid* tion^erfibipecccatum tribuit.Cum deum propfc cium appeUat,creditfe confequuturu remifiioncm peccdtorum. Quonidm funtduo correldtiud,propi ciatio cr remifiio.Um cufidesex duditu eft,opor* tet eum dliquas fententid* dudifie,ut: Mifericordid timfuper omnid operd eiut.Copiofd dpud deu mi* fericordid, Vfal 150 . Bincnafcitur doftrind uert iuflicit , qu pturas,et quod uifas fit Cephg et poft hocundccim ♦ Deinde uifus eft pluP x 7 quam jrfo DOMINICA VII. qua qtiingentis fratribus fimul,cx qui bus plures manet u% adhuc,quidam aute obdormierunt* Deinde uifas eft Iacobo \ deinde Apoftolis omnibus* NouiTsfme autem tanquam abortiuo uiCus eft^&f mihi+Ego enim fum mini mus Apoftoloru^ qui no fam dignus uocari Apoftolus 3 quoniam perfecu^ tus fam ecclefiam deu Gratia aute dei fam id quod fumy&£ gratia eius in mc uacua nonfiiit5fedabundantius illis omnibuslaboraui* Nonegoautem, fed gratia dei quas mecum eft«. DOMINICA DVODECIMA POST TrinitatiSyEudngelium Mdrci VI I. Defurdo er tnuto. ET iterum exiens de finibus Tyri uenitper Sydonem admareGali leae inter medios fines decapofeos,Et adducunt ei fardum &T mutum.Et de precabantureum ut imponatillima^ nurruEt apprehendens eum de turba feorfum j mifit digitos faos in auricu- las eius,&Texpuens tetigit linguam cius POST TRINITATIS. i6t eius^ct fufpiciens in cc£lum,ingemuit &T ait ilIi:hepheta.,quod eft,adapcrire; E t ftatim aperta? funt aures efus^ cY (b- lutum eft uinculum Iingua? eius^cV lo quehatur re cY furdos fecit audire cV mutos Ioqui* _, Vdngelium efigenervs Diddfcdlicu Exordium *^cumfuis locis efi liberum.Vropofitio, Defide,et chdritdte hijloridliter circd furdum cr mutu ♦ AUc gorice de lege er eudngelio circd omnes homines. Ndrrdtio d definitione effentidlifidei er chdri tdtis.A cdufiSidb ddfcftibus feu offcijs ♦ Aptdtio di cos qui defiruntfurdum cr mutum. Adducunt er deprecdntur."] Sunt dftiones re* Utionisfideiergd Chriflum , er chdritdtis ergdfur dum cr mutum. Um oportuit uerbum prxcefiffc fidemtUorum-.quidfideSiexdudituuerbU&operd chdritdtisfunt exfide: Ergo c[ui uerbum non hdbet errdt in utrisfyfcilicetfide er operibut.Hdbuerut ergo uerbum^fmdm^ bonum nuncium de Chri* fio in eu regione per Syropheniffdm^et dxmonidcti Z s curdtum jtfi DOMINICA XII. curatum, unde concipiebant fiduciam de Chrifto, tdhucfurdum cr mutum curandum, eafiduciaji* cit opera>ut efferant et deprecentur. Vt imponat iUi manum.1] Bft Veriphrafis curi* tionti er argumentum fidei de Chrifti potentia,^ fcilicetfi modo imponat manum, ipfum melim hd* biturum er curatum iri. Quid imponere manumt QuidmatmChrifli. Etcum apprehendiffet.] Confequentia eft, CT effeftut alien& pro Hbitio ium/i kudi/sfine uero inteUeftu dei: Vrttc* readoctt POST TRINITjmS. $6t YU iocet nos nofirum offic iumfkcere ex cordefytt cero,fine fce glori£. Sed quanto , erc ] Verum bonum opui ultro fequitur fiium pr£comum. Um pojl dottrin* fequi tur exhorutio db hoc exe^pio, defi.de er chdritd* te.U ejl ufu* eudngtlij,AUegoricefi udcet. Surdi et mutifumus reUtione priudtionis , de ut creduit nos rettos er integros,fed ex Upfu fld£ deprdudtd ejh nojlrd ndturd peccdto,ut iam de deo necdudire,nec loquipoffitmM, er pldne non dgnofcere.Umfifd* ndriuolumus, Chriflo oputejliJsperlegemqud* fidigito commonfirdtfrdgilitdtemnofirdmindm et lex digito ex ftiritu dei fcripturd efl)c? tdmett nonhdbemuA inde melw: Ndtn lexnon ejl ddtd, qu£ poffet iujiificdre , nifi cum Eudngeiij uerbum ¥Lephetdexprimdt,quodefiuirtM dei ddfdlutem omnicredentUc\uod uerbum facitnosnouos homi* nes>& kudti dei plenos. EPSTOLA IT. COR. III. Reftondet eudngelio huw Dominic*. Flduciam aute talemhabemuspcr Chriftum ad deum , no quod fufc ficientes fimus cogitarcaliquidano' bis quafi ex nobis, fed fufhcientia no^ ftra ex 6 lidtur integritate naturt et c&terti ornamentvs, Sa tanfcuitinnaturam hominvs o-potenterregnaU Semimortuus reUnquiturpriuatus cognitione Dei (ficjuidem uitd ceterna efticognofcere deu,loa.i6.) fiducia timorei&c.conieclu* in uitia, uexatws ma \d confcientia,afiVA ad defferationem, Sacerdos et leuita,¥atriarcba & Vrophete, optimi patres er fdnfti \ega\is iujlicU, pr/dicatores legis nihilfaci* untadfalutem, quanto minmtraditioneshuman*. SamaritanusiUe abieftifiimuso' contemptifiimu* lefus Chrifcus per eandem uiam in carnem uenit, mifericordia motus, declaratfuum erga nos adfz* ftum,ob\igdtuuhera confcientia* confoUtione e* uangeUj, erigit , imponit iumento : Vere langom noftrosipfe tuUu&c. Efai eft, Ergo Simariunus pr£ftatS4ccrdotc,& Lcuita>probif>imti cr fanftifiimis fecundum humd num iudicium hominibut.Summa , nihil profunt e* tum fanftifiinu opera,finegligts chmtatem in proximum. u Cor. 13. Et tu fkc fimiUter.] Abexemplo SamariUni ChrijHtDiligite uos inuicemficut ego dilexi uos. lo an. 1 7. SummaMo mo illc uulneratuifefe iuuare no pote)l,necadditquicquZopeributSamaritdni: Sic $ij nihil addunt opcribut Chrifti , infalutifiTatiotic. EPISTOLA GAL. 1IL De Lege et Euangeliojfeu promifiione9& ctU cr refoondet Euangelio. FRatres , fecundum homine dico, tamen hominis confirmatum te- (tamentum nemorefcinditaulfuper" ordinat. Abrahgdicfke funtpromifsi' ones &C {cmini cius, Non dicit et femi nibus, quafi in mukis, fed quafi in A uno 17* DOMINICA XIIL uno ♦ Et fem ini tuo , qui eft Chriftusi Hocautem dico,teftamentum confir matum a deo ln Chnfiu^lex poft qua^ dringentos cYtrigintaannosfaciano irritum facitad euacuandam promifc 1 ionem*Nam fi ex lege haereditas^iam non expromifsione. Abrahseautem pcr promiisione donauit Deus.Quid igitur lex c* Propter tranfgrefsiones pofita cffcdoncc ueniret feme cuipro- miferat, ordinata per angelos in ma- nu medfatoris.Mediator autem unus no eft,deus aut unus eftXexergo ad- uzrfus promifladef c^Abfit* Sienim data eflet lex quae pofiet uiuificare, ue re ex lege eflet iuftf cia.Sed coclufit fcri ptura omnia fubpeccato?ut^miflio ex fide Iefu Chrifti 3 daref credetibus» DOMINICA XIIIL POST TRI« nitdtis eudngeiium,Luc(£ 17. ET fecT:um eft.dum irct in Hierufa rIeni>tranfibat per mediam Sama- riam cV Galiiaram* Et cum ingredere' tur quoddam caftclium^ cccurre.umt eidecem POST TRINITATI& 3H ci decem uiri leprofl ♦ Qui fteterunt a longe,et leuauerunt uocem, dicentes; Iefu praeceptor miferere noftruQuos ut uidit^dixinlte, oftendite uos facer^ dotibus.Etfacfium eft,dum iret;mun dati funt. Vnus autcm ex illis ut uidit quod mundatus cft, regreftus eft cum magna uoce?glorificas deu, Et cecidit in facicm antcpedes eius3gratias ages> Ethicerat Samaritanus. Refpodens aut Iefus,dixit;N6nne decem munda ti funtcEt nouem ubi funtcNon eft ia uentus,qui rediret,et daret gloria deo nifihicalienigcna*EtaitilIi;Surgeua de^qufa fides tua te faluum fcciu ^vangeliumeftgeneris Didafcalici. Exordium *^eft in concionatoris arbitrio, de loco, tempore, perfonfa&c, Propofitio, Leprofi fidem , Cbriftiti charitatem docet Narratio e[l hiftoricd de itine* re Chrifti. Vrtmittcs dottrinam defide&charit qui ingrati funt deo. Nonne dccem munAdtifimt.tt noue ubifunttj Tdxdtingratitudinem.LoM de ingrdtitudinc. Fidestud tefaluumficit.Dedarat cdufameffi* dentem. Epilogus repctitfuperiou defidc ey chdritdtc, EPISTOLA GALAT. V. Beleprd dnima et mundicid. Dlco autem:SpirituambuIate, 8C ddlderia carn/s no perficitcCa' ro eaim concupifcit aduerfas ipiricix» Spiritus POST TRINITATI5 $7t Spiritus autem aduerfus carnenuHg c cnim fibi inuicem adueriantur , ut no quaecuno^ uultis,illafaciatis* Qyod Q. fpiritu ducimini,no eftfs fub lege.Ma nifcftafuntautem opera carnis,quar funt: adulterium, fornicatio,immun' dicia,lafciuia > idolorum (eruitus , ue- neficiajinimicitia^contentio^ajmula* tioncs, irae, rixa?,di(Ienfiones,feclaj, inuidiac,homicidia,ebrietates>comcP fationes , 5C his fimilia : qux prardico uobis ficut cVprardixi, quod qui talia agunt,regnumdeino confequentur* Fruiflus aute (piritus eft3charitas5 gatf dium,pax > patientia , benignitas, bo^ nitas^fidesimanfuetudo^continentia, Aduerfus talia no eft lex ♦ Qui autem funtChrifti,carnem fuam crucifixe- runt cum adfecKb us &C concupiicen^ ttjs* Si (piritu uiuimus , fpiritu cV anv bulemus, Non fimus in^nis gloria; cupidi , inuicem prouocantes, inui' ccminuidcntcs, A $ DO 37<* DOJWINICA XV* IbOMINICA XV. POST TRINITA* HSEuMgelium,Mdtth ha coeli^qua? non ferunt.,nec£ m etunt, necp congregant inhorrca^cVpater uefter ccdeftis pafcit illa , Nonneuos magis pluris eftis illis C Quis aute ue- ftrum cogttans poteft adrjcereadfta- turam fuam cubitum unumrEtdeue ftimentis quid fbllicitieftfsr' Confide' ratelilia agri3quomodo crcfcut • Non laborant ., necj? nent ; Dico autem uo- bis5quoniam nec SaJomon inomni gloriafuacoopertus eft3ficutunuex iftis^Si autem foenu agri, quod hodic POST TRINITATIS, %ir cft\&T cras in clibanum mittitur, deus fic ueftit3quanto magis uos modicacfl deidMolite ergo folliciti efle , dicetcs; quidmanducabimus , aut quid bibc mus^autquo opcricmui ^Harc enim omnia gentes inquirunt. Scit enim pa ter ueft er , quiah is omibus indigetis* Qugrite crgo prim u rcgnu dci,ct nifti ciameius,&Tha:c omnia adrjcientur vobis . Nolite ergo fblliciti efie in cra- ftinu ; craftinus cnim dies follicitus e- rit fibi ipfuStiff icit dici malicfa fua, _-, Vdngelium efi generis Deltberdtiui . Dijfuddet **& uentrisfoUicitudinc. Bxordiu efiliberu,dut de prauiute humdnifiudij ddcogendds opest ct diffi* dctid ergd dcti Vropofitio cjl hic uice ndrrdtionis. Nemo potefi duobus.'] Chrifius orditur k pro* uerbidUfententid uniuerfdli et impofiib&feu neg<* tiudifiquidc contrdrid non poffimt fivvJ cffe in eo dem fubiettoM probdt£tio\ogid . Hic locus pUne efl enthymemdycuius intcger fyUogifmus efl: Nemo potefi duobus dominis fcruirejeus et Mimonjuo diuerfifunt domini:ergo no potefiis deofcruire et Js\io & cofutdtorid,nojlrdfolicitudincmhilpof'. feproficere. hb impofiibtli ey dbfurdo. Et de ueftimentis ejc. ] Pdidpm propofitfo* ritfejlydeueftitu* Confie POST TRINITAT15 379 ConfiderdteUliddgri.'} Confutdtio db cxcm* plo minori. Qupnidin ncc Sdlomon.] Exempli mdgnd coU. ktiotjl Si dutemfccnumietc.'] CircumfidntU minoris. HlodUtfidei.] Tdxatio efi diffidentU nofirdt. Uolite ergcfcUiciti effc.] Conclufio efifuperi orum.GentesfuntfoUiciti: ergo Chrifiidnos cr pi* 05 non decet cffe foUUitos,ledfidcre,ey profud uo cdtione kbordre. Aliud efi pro uentrc , dliudefl ut fud uocdtione folicitum effe^Kom.ii. Scit pdter.] ?dtris curd denobis fuisfilijs. Vrimum qutrite rcgnum Dei.] Chrifiidndi k* ges pr*fcribit,utfit primd ctfummd nofcw curd de qutrendo regno er e fm iufiicid. Quidregnum dei er cm iufiirid'. Kegnum dci,ucrbum dei, cr cudtt gelium Chrifii efi; eiutiufiicid eyfides pcr chdri* tdtemopcrdtis. Et hde* bortaturafoUicitudine. EPSTOLA GALAT. VI. Vt multitudofuos pajlores Uberaliter nutriaU nefintfoUiciii de uittu. SI fpiritu uiuimus,fpiritu &T ambu^: lemus,No fimus inanisgloria? cu- pidr, inuicem prouocantes , inuicem tnuidentes. Fratres , cV fi pra^occupa- tus fuerit homo in aliquo delicfio, uos qui fpirituales eftis ,talem inftaurate manfaeto fpintu^ cofiderans teipfiim ne & tu ten teris , Alter alterius on era Eortate,&ficperficietis legem Chri- i* Nam fi quis exiftimat fe aliquid effe cum nihil fit3ipfe fe decipit, Opus autcm fuumprobetunufquifq^fi^fic in femetipfo tantum gloriationem ha behit^ non aduerfus alteru ♦ VnuP quifque enim onus fuum portabit* Communicet autem doclori in onv nibusbonis5is quidocetur uerbum* Nolite crrare, Deus non irridetur; quae POST TRINITATIS. iU quxe enim feminaucrit homo , haec 8C mctct ; quoniam qui feminat in carne fua, dc carnc &C metet corruptionem: qui autcm feminat in fpiritu , de fpiiv tumctetuitam aeternairuBonum aute facicntes non deficiamus,tcmporee' nim fuometcmus non dcficientes.Er godum tcmpus habemus opcremur bonum erga omncs , maximc autcm erga domefticos fidci* DOMINICA XVI. POST TRINITA ttiyEmngclium Luc£ V 1 1. ETfacftum cft deinccps , ibat Iefiis in ciuitatem , quaruocauit Naim &£ ibat cu co difcipuli cius & turba co piofa ♦ Cu aut appropinquarct portac ciuitatis , ecce defuncftus efferebatur, filius unicus matris fua% Et haec uidua crat, SC turba ciuitatis multacum illa. Quam cum uidiflctdominus, miferi' cordia motus fuper ea,dixit illi : Noli flcre.E t acccfsit,&: tetigit loculum t Hi autem,quiportabant,ftetcrut,Etait: Adolefcens,abidicoiurge,Etrcfedic qui %%% DOMINICA XVI. quicratmortuus , &f cccpitloqui ., &f deditillum matrifuae. Accepit auccm omnes timor, &glorificabant deum, dicetes: Prophetamagnus iurrcxit in nobis,&f deus uifnauit plebe fuam.Et exijthicfermo in uniuerfam Iuda?am de eo , &C omnem finitimam rcgione, —sVdngelium cjlgeneris Diddfcdlici, docetfidu* ^cidm in boniutem Cbrijii , defignat item legem cr cwtngeUum cr rdtionem iujiificdtionis. Exor iium k rc ipfd.SinguU eudngcUcd* bijioriut in Ldzdro filidfdccrdotis UyriiDe inde er nobis omnibm boc cudngelico temporc% Cbrifiws docet nos, defaerdtis omnibws non debert de ipfo,cr tim bonitdte defoerare. Ex bdcnarra* tione ndfcitur propofitio \egvs er euangelij.kUego rid.Quid lextQu* cdufefQui effvttM,ex Vaulofz rcomnia.Uon enim ejlddtdlexutiuftificdret7feA lex fubintrduit ut abundaret dehttum, & iram dei operaretur.Ver legem cogmtio peccatiiPremium nutem peccati mors efi. l am mors in omnes perua* pt,({uid omnes peccauerunt.Effvttm legis,fietws eji reUtioncadftttut.&d£cttwscarndlc$,ddmortem,fe pulcbrumcfc er cxtrcmam defterationcperfirunt. BM $34 DOMINICA XVK Uic uiresbumant, zrliberum arbitrium mhilua* lent. Htcomniainmortuoddolefcenteuidud de* fignantur. Chriftut autem dominut mortvs,®- au* tor uit£ obambulat,utfuam gratiam impartiat er iuuetprtteropitrionem mentum,adeo etfidem ex fola mifericordia cumfuo euangelio dccedit, confo Utur uiduam ? tangit loculum , cejjant ddfcftus & impetws cdrndes. Noliflere. ] Eudngelicd uox eji . Quid eudnge ~\ium i QB& caufe ' Qm effettus t Eides uidut fu* fcipit euangelium . Confirmd locis communibws* Egofum refurreclio et uita,qui credit in me,etiam fi mortuus fuerit,uiuet:o- omnis quiuiuittzr cre* dit in me,non morietur. Adolefcensdicotibifurge.'] Aduocem &uir tutem uerbi Dei reuiuifamus. Venit hora, ut qui inmonumentti funt,audient uocem filij De(, &r quiaudierintuiuent. Locutuseft. ] Sunt uera fignd&fiuttiu uiui hominis. Eddem anima reuertitur : ergo anima\ pojlmortem uiuunt : Et eftfyecimen futurxrefur reclionis . Corde creditur ad iufticiam , ore con* fifiiofitadfalutem. Dedit matri.] Perfctta confoldtio eft. Admiraufunt turb£,%x magnificabant domi mm ] Mirabiliaoperd dei3 er gloriofa. Magnum illum POST TRINITATI& jf; Vlum prophetdm £Jiimant,de quo JAofes Dewt.iS. Ergo M efiiam ejje credun t. Epilogu4,Legemfequiturf{etus,eudngeliafe* quitur tetitid: Admiratio et mdgnificentid dei,Mat tbxi s- Vedti qui lngent,quid ipfi confokbuntur. Expende Uiuuidut animu, Caufa miraculi ejl ut ojlenderet ratione nofirx dmnationis etfalutis, ut confirmdret animM effe immortale$,et domire inftnu dei. luftorii dnim£ in mdnu deifunt . Item fU turjerefurrettiom$j])ecimen,utfteremus pcrip* fum corpord nofird rcuitturd , utty doftrinafudm confirmdret,ut qu£ eji pkne diuina cy diuin£po* tentidC.Suntquiuiduaecclefidm,filiumpeccdtori non abfurde exponunt. Obiter excurre in mortis c# folationem,atq; utfufcipidmut uiduas. EPISTOLA EPHE. III. Rcfrondet euagelio.Depotentid,altitudine, Utitn dinc,cr profunditdte Chrijli,boc cji effe> . ubiq^inommbuspotentem. QVapropter peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro uo bis qu^ cft gloria ucftra.Huius reigra tia iiccflo genuamca adpatredomini noftri [efu Chrifti , ex quo omnis pa- ternitasin ccelis cYin tcrra nomina- tur 3 ut det uobis iecundum diuitias glori^ »** DOMINICA XVII. glorig fuae,uirtute corroborari pcr fpi ritum fuum in interiorem hominem, ut Chriftus habitet per fidem in cordt bus ueftris , ut in charitate radicati &C fundati fitis,utpofsitis cornprehende re cu omnibus fandis,quae fit latitudo &longitudo&fublimitas Sfprofun ditas,&f cognofcere charitatem Chri* fti, quac f jperat captum noftrum , ut complcamini in omnem plenitudine dei\ Ei autem qui potens eft cumulatc omnia facere abundantius,quam peti mus autintelligimus , fecundu uirtu- tem qug eft efficax in nobis ipfi gloria in ccclella per Chriftum Iefiim in onv ties aetates feculi feculorum, Amen* COMINICA XVII. POST TRINl* tutis eudngelium,Lucdixit adlegis POST TRINITlTIt f87 ad legis peritos 8C Pharifeos, dicens: Silicetiabbaro curarec' Atillitacuc runtjpfe ucro apprehenfiim, fanauit eumacdimifit, Ettefpondens dixit: Cuius ueftrumafinusautbosinpute umcadet,&Tnon continuo extrahet illum die fabbaur Et non poterant ad hajcrefpondereilluDicebat autem et ad inuitatos parabolam , intendens quomodo primos accubitus eligeret, dicensadillos; Cum inuitatus fireris adnuptias,nondi(cumbas in primo loco,ne forte honoranor te fit inuita- tus ab HlOydC ucniens is > qui te 8C illu uocauit,dicat tibi : Da huiclocum , 8C tuncincipiascu rubore nouifsimum locumhabere:Sedcuuocatus fueris, uade recube in nouifsimo loco, ut cu ueneritqui te inuitauit,dicattibi;A* mice afcende fuperius ♦ Tunc erit tibi gloriacoram fimul difcumbentibus: Quia omnis qui fe exaltat,humiliabi- tur,dC qui fe humiliat,exaltabitun 8 Emigeliunt ?$$ DOMTNICA XVII. * •^ Vdngelium eft generis ludicialit,ftatut legitimL *^Alera pars eft generti Deliberatiui. Exordium t\l liberum cum fuifi loctf. Vropofitio. Qnid lex, crquatenMferuanda: Etutnos modeftegeramut, bumiliterque fentiamm.itemin hydropico fides, in Chrifto cbaritasdeckratur. Narrdtio.Orditur 4 loco er perfotm. Obferuabant eum.'] Arguit eorum cdptdburt* dum er maleuolum animum. Ecce hydropicm.] Ab euentu. An licet Sabbato curaref ] Qytftiofeu propo fitioefl.A definitione. Quidfabbatut Quotuplexf Quid curarei Cautio.Maleditlutomnti quiopuift ceritin die fabbati,curare opm eft3ergo malediclU ltem,eft inter decem prtcepta uetitum. lUi tacuerunt. ] Quia obferuabant , er cdptd* bdntfiquoqubmodopoffetldbi. ltem,noluerunt cum ipfo argumentari: quia fciebantipfum effe drgutiorlycognita habebant er locafcripturxpro er contra fe, quare fabbdtum feruare oportet , CT Umen tranfgredi licet,ut poftea ipfe exponit. Apprehenfumfanduit.'} Cbriftmubihabetbe* nefkciendi occafionem non pr£termittit,etiamfi lex obftet.Exemplum nobis imitandunr.Apprehen fu nos fanat,potentia manut Chrifti eft . llic oritur' $u*ftio , iure ne Cbriftutfandt t quid lex prohibet fdbbdto POST TRINITATIS jt} fdbbdto opatfkcere. Curdreuerbum dftiuuejlxo* put ergo ejly qudmuis Cbriflut ettim plerunfyt uerbofd;idt.Refyondet>chdritdi excufat,ab exem* pli*:N4/fl Mofes <[uddrdgintd dnnvs nuUum circum) cidit,Dduid contra legem comedit pdnes propofiti onifi, i. Regum z i. Alusfummum m , effetfummd iniurti:ut,mergere infintulum hyeme in bdptifmo CTC.KefeondetyConcedo chdritate, poffetuticfe di* fiulijje crdfiinum,neeffetoffendiculo. Refrondet, Sdomoninc[uityne dicas cwredi,cumfidtim pofiit benefocere.Coclufio,Ergo lex cedit chdritdtiiNdnt Ux ejl pro chdritdte,ergo lex contrd chdrtUte,non ejl lex.Nec legem tranfgredi licet nift excufet cha* ritM,et urgedt necefiitdf.Alidsfub malediclione ue titU efi.Alti c[u£fiio.Anfim\ti db obferuatione fab* bati libsri f Refeondst , qudtenut db alijs Decalogi prjeceptvs. Qumuis transUtu efl non umen dbti* tum efi.Uic confer lege cr charitate. Confirma dfi miiibws,lephte,de]ondthd.u Reg.i4.z.Reg. 14, Hcrodis zrc.qui ob iuramentu occidit lodnne, qui legem chdriutiprt£tu\ermt,vpeccdrunt. Dduid iurduit occidere Nabdl cr ciws domu euertere,Ccr rexit Umen iurdmentum. i.Reg.2* . Cuiut uefirum dfinws.'] Argumentum a minori $ V A D E T dlterdpdrs eudngelij modefitdnt ferudnctim in omnibws,mdxime in pieutis ncgotio. B » Et 1f DOMINICA XVHL Bt qudnto fublimiores fumm , tdnto nosfubmifiiui geramiw. Qwdmodefiid,fcu bumilitdsiAb Anri» thefi. Quidfuperbid cr drrogantid i Confirmd fede ad dextris meis>donec pona inimicos tuos fcabellupedum tuoru? SiergoDauiduocateum Dominum quomodo filius cius eftVEt nemo po^ terat ei rcfpondcre uerbum , necp au> fcsfuitquifquamexilladie eum am* pliusinterrogare, B t Ewmgdium jp* DOMINICA XVIIL pRior pdrs Eudngelij eftgeneris Diddfcdlici.Alte *rd eftgenemludicidlis^ftdtm Ugitimi.Vr opoft* tio. Duodocetbiclow.Legem &- Chriftumfeu tudngeUum,bu c refiruntur om nia. HW addit domvuis conditionaliter benediftio* one,fiferuentur . malediftionem >/i tranfgre duu tur.iam conferenda efi natura hominis. ALTERA PARS EVANGELIL -Ai« cognita lege,qu£ terret et peccatum ojlendit *'CT iuflicia pr^fcnbit , qua noftm uiribus affequi non poffumus, quamuis fecundu literam feruata, iu ftosfrcit coram mundofcd non cora deo , ut inqutt Vaulus.QuifhcitlegemyuiuetpereamyGal^.Nant oderunt peccare mali fbrmidine pccnx. Quomodo aut coram deo iufiifimus3neceffaria eji, et Chrifii cognitio qui legcm impleuit, per cuiusgratia , re* vnifiionem peccatorum uitam £terna,gratiam pa* tris$iritubonum accipimus, incipimus deum dili gere per Cbrifiu.Et dileclio eflperfvclioiErgofolu Chrifiiani dileftione implent legem. lnterrogauiteos.2 Uanc propofitionemprop terea adducit Cbrijimyuttaxet er confundatfu.per l^orufcribarum et pbarifeorum ignorantiamfcri pturfde CbrifloM quidipfe datutfit. Quid uobis uidctur de Chrifto<]Propofitio feu quxfiio efl. Refyondet ex fcriptura TDauid. Qupmodo ergoQ&efattfeu diluit autoritate fcri B 4 pturt. &4 DOMINICA XVIII. pturDominuAfignificdt apud Hdtbreos diuindpotentid.Litefoluiffetdefini tb Chrijlifeu Mefii^cr ttymologtiuocti Emdnu elfirecorddtifuiffcntex Efd , y.Kefyondiffentfint pUciter.MefiiM dem er hom o efliErgo fecundum diuinitdtem dominto cr dcut efl , Secundum cdrne filiut Dduid eflySecundum diuinitatcm deiyfecundtk cdrncm DduidisfiUu* efi . Adeo cr Chrijlut jldtim inprincipiorefutdtionis ddthum folutionis cdu* fdm,cum inquit: Quomodo ergo Dduid inftiritut Refjpondiffent, infyirituuocdteum dominum>in cdrnefilium. Signdt dcutiffimdm rdtione > no pof* fe dcum cqgnofcere etidmfi fdcrdmfcripturdm d& ungu^ tenedmm%nifi rcueletfairitM . EiUum nemo nouit nifi pdter , & pdtrem ncmo nouit nifi fi\m9 ct cui uqlueritfiliM reueldre. Et ut inquit Chriftut VctroiCdrq cfdngumon reuelduit tibh&c. Vfut huiut loci efi erfrufiM,ut cognofcdmiu Chri flum dominum^&filium Dduidit, deum er homi* nem,Et medidtorem inter deum & hominem effc» Amplificd quidfud diuinitdte nobtf confirdU Epilogm repetitfuperiora. EPISTOLA I. COR. F. DeuerdcogritionepietdtfigrdiuUtio. - ; Grdti* POST TRINITATI5 f»j GRatias ago dc meo femperpro uobis,de gratia dei, quar eft aata u obis in Chrifto Iefii , quod in omni- bus diuites fadi zRis per illu, in omni uerbo, 8C in omni fcientia ( ficut tefti> tnonig Chrifti cofirmatu eft in uobis) ita ut nihil uobis defit in ullo dono ex pecftantibus reuelationeDominino* ftri Iefii Chrifti,qui dC cofirmabit uos uftp in fine fme crimine in die aduen* tus Domfni noftri Iefu Chriftn DOMINIGA XIX. POST TRINITA ttiJbUdngeUum M & ecies * Quid contemptwi proximit Qua cdufelQui effeftmi £iUegorice,?drdlyticd dnimd inermis & ret difcubentes; Et uidit homine non. ueftitunuptiali uefte, &faitilli:amice! quomodo huc intrafti non habens ue ftem nuptialef At ille obmutuit.Tunc dixitrex miniftris; Ligatis pedibus, &manibuseiusmittite eumin tene^ bras exteriores , ibi erit fletus 8C ftri^ dor dentium ; Multi enim funt uoca^ ti,pauci uero elec^tu _., Vdngelium eji generis didafcdUciArgumentui tefimili: Vtfc habct nupti#,itd prtdicatio grdtU* Exordium POST TRINITATIS. '401 Exordium efiin concionatoris arbitrio3habct c** ptationem bcneuolentitc, attcntionis ctdocilitatti* Vropojitio de euangdio grati$ cuulgato ; primum parabolam profequere,de contemptu ludtorum ct fufceptionc gentium.Deindc ad euangelium applU ca.Simile efl fupradominicafccund4,Luc.t^..^ar ratio afinitionc.Quid nuptU*. etc.k caufi$,officij$ cffeftibusetctrcunjlantijsnuptiarum.Hicexcurrc obiterin commendationem matrimonij in genere demonfiratiuo rei. Quid matrimonium { Qux cau) fttQyi effcclu$?Qu£ partestQux offcia partiuml Ephef. ;. 6. Ab acadentibus . hb omni conditionc. A confequentijs.Afignit.Acircunflantijs. Confit matio ab honcj\o3utili3neceffario3f%ci\i3 tucundo, dntiquo3afimilibus3excmplis 3 4 fententijs fcriptu* rocciderunt.'] Son prtdicantium ejl. Kex autem cum audiffet iratw\ efi.] Non fvrt Deiw uerbifui contemptum,nec relinquitinultum, pro exemplo eji ludta cr tota Turcia, Munfieru. Non fuerunt digni, ludtis gratiam afyernantibws, uocantur gentes,Aftorum 13. Qportuituobispri* mum prxdicare &c. I te in mundum uniuerfum.Bo ni et malifunt in ecclefia Chrifiiana , adeb mali iu* jiitiarij , Antichrifim cumfuisfocijs primas partes occupantfub pr&textu pietatis}ufy dum rex ueni* atuifurws conuiuxs, reperiatq; nonuejiitosuefie nuptialUd ejifide, er proijciat in tenebm exterio res^ternam damnationem. Multifuntuocati.'] Claudit fententiam. Qyid uocatutf QuideleftM. Epilogws confiat enumeratione cr exbortatione. EPISTOLA EPHE, V. Deftirituali Uticia nuptiali Videteitaq? fratres quomodo cau teambuletis, no quafi infipietes fed ut (apientes,redimetes tepus , quo niam dies mali funt, Propterea nolite C ficri 4*>4 DOMINICA XXL fieri fmprudentes:)fed intelligetes qug fit uoluntas dei, 8c nolite inebriari iri' no m quo cft luxus , fed irnplcamint fpirituUn&o , loquentes uofmeripfis in pfalnifs cY hymnfs cY canticis fpfrf- tuaiibus,cantantes 8C pfalletes in cor^ dibus ueftris domfno 3 gratias agetes iernper pro omnibus innomineDo* minf noftrilefu Chrifti deo 8C patri» Subiediinuicem in timore Chriuu DOMINIGA XXI. POST TRINI* tdtis,Eu ,lius infirmabatur Capernau. Hic cu audiflet quod lefiis adueniret a Iw d^a in Ga!ilaeam:>abrjt ad eu, et roga^ bat eum,ut defcenderet , 8C fanaret fl> liueiuSjincipiebatenim mori» Dixit crgo Iefus ad eum : NiO flgna &Tpro~ digia uideritis, non creditis . Dixit ad cum Regulus;Domine defcende prf* ufqua moriatur iilius meus , Dixit ei Iefus; Vade3filius tuus uiuit+Credidit homo fermoni,quem dixit ei Ief iis,&T ibau POST TRINITATIS 40* ibat Jam aute eo defccdente, ferui oc* currerut ebcVnunciauerut , dicentes: quod filius eius uiueret Jnterrogabat ergo horam ab eis 3 in qua melius ha* buerat;Et dixerunt ei,heri hora fepti- ma reliquit eu febris* Cognouit ergo patcr,quodin illahora erat5in quadi- xit Iefus: filius tuus uiuit ♦ Et credidit ipfe cV domus eius tota ♦ Hoc iteru ie- cundu fignu fecit Iefus cum ueniffet a lud^a in Galfcanu yj Vdngelium ejl gcneris diddfcdlici. ^xordiu cum f^fuis locis.Vropofitio defide Reguli, et chdritdte Cbrijli. Ndrrdtio, dfinitione. QuidftdestQui cfft ftMfeuofficid? Quotuplex?Obiter infinudbis cr toHes Udium idem dudicndi. Confirmdtionis loco db excmplo efi hoc eudngelium,cuius circunfidtids diligenter expende, cr qudfi in domum Kegitli in* gredere,hic uides omnem fiimilidmeffe turbdtdm profilioynuttjifyem uiu cffe reliqudm , mortc effe in fbribut. Ab euentu. Kegulut dudit Chriflti uenif* fe in GdliUdm3concipitfibi dc Chrifii bonitdte fidu cid,qu£fibiexfi.md denuncidbdtur , utqui nuUum reijciUnec induditum relinquit. Abijt,rog4bdt.] Sunt cffvttus er operdfidei. C 2 Vt 4o£ DOMINIGA XXI. Vt defcenderet.] Ejipropofitio negocij,qu4 quidemfidemfed imperftftam ofienditad coUatio Uonemfidei CenturionisiDomine augenobisfidc» Nijifigna.] Ejl fmiliaris taxatio diffidentiit. Afimtlidifiipulorum9utnon tamfignis^quamfuo uerbo credamut. Obiter defignis extremi/s adfyer ges. Sicnunquam accedimm ad Cbriftum quinre* uertimur doftiores er meliore s , ita erudit er du* atfidem nojira a uifibilibut ad inuifibilia,d corpo raiibus adftiritualia, d rationalibusadfupra ratio nem, k lattea er infirmafide adfolidwrem, omnid per tentationem . Uamala nofira cedunt nobis ad opiima^etiam cumputamut deum nobis durum, ut in puero roburjtafides crefcit. Domine defcende] Conflantia etia mediocriS fidei,impetrat,mediocrisfides ejiuticfcfides eft. Vadefilimtuwsuiuit] Promifiio cruerbudei tnaiore datfide.Caufafidei ex auditu uerbi, Row. xo.fides er promifiiofunt correXat.ua. Credidit]¥ides fufcipit uerbm dei,id$jkcit nos uoti compotes,\n eiw> uerbi wediatione, etfidtl aaabit,interimin uia eimfides diuerfa agitatur opinione . Tandem ne fuos tenetplus quam firre poffunt. Serui occurrunt.'] QuifkciUantem fidem certi ficarent,o' uerbi dei efficatiam tejiarentur. Interroga* POST TRINITATJS. 407 Interrogabat hora ] A ratiocinatione,dominu exdudiffe qudm primum petimws,etiamfiaLquan* diu diffirt er diuerfa appareant, eafiunt omnia ad fidem confirmandam . Ergouultnosfolifuouerbo fidere vyficere quod prxcipit: c£terafu£uoluntd ti committenda.Seqm qub duxeritjre qub iufferit Zjftrre quicquid impofuerit . Itdfiet utuideamut mirifica domiai. Ab exemplo Abraham , Mofe, & utera. Credidit ipfe er domm eiut tota.] Yuitfilixfi* lijfuiinfirmitaus: Diligctibut deuomnia coopera, tur in bonii,Ro. S.Yitfu* domws ecclefiaftes,pr bi^quoniam rogaftime;nonneergo oportuit cV te mifereri confer ui tuifi' cut cV ego miiertus tui fum ( Et iratus domin us eius y tradidit eu tortoribus quoadufcpredderet uniuerfum debi- tum , Sic cV pater meus cceleftis faciet uobis, fi no remiferitis unufquifq? fra tri fuo de cordibus ueftris, ~. Vdngelium eji generis Deliberdtiuifeu hortdto . r. ft^&^rijdddgnofcentidm. Exordiumefiinpotefldte conciondtoriSydut duciturdfuperionbus. Propoji tioeflde ignofcentid,ubiChriflutPetrum erudit interrogdntem de ignofcentid . Item quomodo re$ nojird cti domino fe hdbet.ltem de lege cr eudngt lio.Oportet pr perfecjui , uim ui repeUere , defuo ddre nec ne, etc.Chriftidnu dut regnu,ejl regnu grdti£,clemen ttijniferieordtijgnofcentUdeluo iure concede re,beiteficere mdlejxcitntibuiibene uetie inimicis, eyc. POST TRINITATIS. 411 CTc.Ed duo regna confires et difcernes ne ccmmi* nifceantur.Ctuileregnum iutet tranquillitatem co feruatjuiolentiam etimuriam probibet. Qbrifiire gnum fupra im ignofcentidm er mifericwrdiam ex ercet. Etinde elicies qu£pt ciuilis iufluia , er qu<£ Cbrifliana,qu£ coram deo ualet. Ciuilis iujlicia fe cundum legem et peccatu nos damnat . Cbrifliana iujlicia nos declarat iuflos ex mifericordia per Cbrijlum. Nar ratio parabolam perflringit>domi* nus exigitenobis rationem}quum lex reuelat lege, qu£ oflendit debitum 10000.talentoru.Ver \egem cognitiopeccati. Videmus nosnon effe foluendo9 etiamfi uxorem>Uberos3c?omnefubllantiam uen* damws3boc efl3quicquid omnino nojlrum cft etpof> fumutiW amma et corpore . Rogamut toUerantia dumfoiuamm.promittimmmeUora. Ea ejlfalfaet uanaintentio buman£rationit3 ubifentimut irant dei3lex iram operatur et reue\at3dominm mifertwt uidensuinum nofirarum3et Uberiarbitrijimbecil* litatem pr£terftem 3 zrfupra quam rogare aude* mut,totii debitu dimittit gratuito. \ta intus agimm cum deo3fbras autem ingirefii a d proximum natura prauitatem3%ringratitudinem egregie declaran* teSybeneficentU immemoresiut adulterini Cbriflid ni,fratri ne centum quidem denarios , \eue deUftih xemittere uohtmm3 traftamm inbumaniter,fuffo* C s ftffflM* %ix DOMINICA XXII, cdmut&deijcimMin cdrcerem. Confxr miUendri um dd centdrium numerum . Tdlentd dd dendrios fer duxefim cr extenuationem Ad conferui,dngeli cociondtores,c? pij> uidentes bomines idm effe in* grdtos et immemoresbenejiciorum dei , tdnquhn nuUos fe cofbrmesficere doftrinte Chrtflidn qu det in agnitione58£in omni fcnfu , ut probetis pottora , ut fitis fynceri &C fi* ne offenlain dicm Chrifti, repleti fru- cflu 4t4 DOMINICA XXIII. ,C£fdr'vs,c\ud£orum. \drtt cdptdntreftonfum . Sic dit : peccdbit in populum, exdutordbitur er profligdbiturut Sdmdritdnus z? fhlfitt dottor: Si negdt,peccdbit in Ctfdrem , cuiui bic ddjldntminiflri, qui defenderent,dccufdbdnt9 iymorte ddmndbunt. Cognitd nequitid."] Jpfeeflfcrutdtor cordium ey renum.)pfi omne cor pdtet, er omnis uoluntdi loquitur.Omnid funtreiettd er dpertdoculis eM> Norc eft confilium, prudentid dut fdpientid con* trdDominunu QuidmetentdtishypocriU^ Acris increpd* tio eft: No« djfumit mdgmficos illos titulos , etidttt fi uerd prtdicent . Docet tios , blandosfemper hd* bendoseffefufyettos. VcshypccriW] TdXdteo* rum frdudem,drguit mentem mali confciam,ficitcfc pertemtos. Qjiid hypocritd* Ojiendite.} Vtfumeret commoddrefbondendi occdfionem POST TRINITATIS 41^ occafioneetfuis ipforuargumentis eos couinceret Numifmaarguit Ctfare ejfe ipforum magiftratum er terrae, dominum . Qui pubiice monetam cudit crciusmoneta fufcipitur terrae dominuseft. Um cu Ctfar cudit cimtfr mcneta patiminv.Hrgo C&fat terr£ dominus imperator ey magiftratus ejl. Keddite ergo , Ctfari , qu^funt C^faris ] Cui tributu,tributum3cui uettigaUueftigal, cui hono* rcm,honore&c.Ko.i?.Non abrogatquz funtm . Quotuplext Diuide inftecies . Ab Antithefi tyramii , is totidem habet Hunclocum pctcris amplificare. Etqu£ deifunt, deo reddite . ] Occupatio efl eft,qua indicatnos duplicem habere magiftratum9 fpiritualem ej ciuikm.Conftr utruno^ etdifcerne. Deusfummus magiftratus eft , eicfc magis obedien* dum3Afto.s.Debemus timorem,amorem, fidem et obedientiam. Mdgiftratui debemus obedientiam* quatenmnon imperat contra dei uerbum. Voterii ddaptare ad noftros magiftratus. AudietesmirdtifMhtjdbierut] Nihil potefl bunuuut 4iS DOMINICA XXIII» bumdndfdpientiddddiuindm. Grdtuldtio ejlno* fir£ in Chrijlofapienti&M mundi fttpientiZ, quod nojbrdlongepr/jidntior eji erfuperior. Epilogws repetit fuperiord,p- hortdtur» EPSTOLA PHILIP. III. Cdutio eft dfilfis,prduis,er mdedottti hominibus qudlesfunt hic Vhdrifei. Imitatores mei cRotc fratres,et obfer uateeosquificambulant,ficuthabe tis formam noftra* Multi enim ambu lant quos fepe diceba uobis,nunc aut dC flens dico,inimici crucis Chrifti, quoru finis interitus^quoru deus uen tereft^&fgloriain cofufioneipfbrum quiterrenafapiut,noftraaut couerfa- tio in codis eft Vnde etia faluatore ex pecftamus dominu noftru Iefum Chrt itu,qui rcformabit corpus humile no^ ftrix.configuratum corpri fiio glorio^ fo, fecundu efficatiamquapoteftipfe fubijcere fibi omnia ♦ Itaq? fratres mei charifsimi et defideratifsimigaudium meum et corona mea,fic ftate in domi no charifsimi ♦ Euodiam adhortor 8C Syntichen POST TRINITATI*. 40* Syntichen adhortorutfint cocordes in domino* Etiam rogo &te compar fyncere adiuua illas qua? mccum labo rauerunt rn euangelio, cum Clemen^ te&C cxteris adiutoribus meis, quo* rumnominafuntin librouit^ DOMINICA XXIIII. POSTTRINI UtitiEudngelium^Mattb.?. HAec illo loquente ad eos,ecce princeps unus acceisit SC adora- bat cu dices;Domine, filia mea modo defuncta cft^fed ucni , impone manu tuamfupereamjfi^ uiuet. Etfurgens Iefus fequebatur eum et diicipuli eius. Et ecce mulier qug (anguinis fluxu pa tiebatur duodecim annis3acce/sit re^ tro et tetigit fimbria ueftimeti eius:df- cebatenim intrafe: Sitetigero tantii ueftimentum eius,faIuaero ♦ Atlefus conuerfus S^uidens eam,dixit:Conft de filiajFides tua faluam te fecit. Et ial ua fafta eft mulier ex illa hora.Et cum ueniflet Iefus in domu principis cV ui diflet tibicines dC turbam tumultuan^ D tenu 4*o BOMINICA XXIII! te,diccbat:Recedite,no eft enim mor tuapuelIa,feddormm Etderidcbant eutruEt cum eiecfla eflet turba3introi" uit3cV tenuit manum eius^cV dixit;Pu ellafarge, Etfurrexit puellajcYexijt haecfama in uniuerfam terramillam* — Vdngelium eft didafcalicum. Exordiu cumfufo K*locis eft in cocionatomarbitrio9autafuperiori but.Propofitio de efficatiafidei in Jayro er mulie* re,de charitate Cbrifti . Imperfiftafides , in layro iudoeo er pnncipe Synagog* . Perftttafides in mtt Uere gentili,\tem,de oratione. Narratioadefiniti onefidei.Que cauf&i Quieffittwi f Quod correU tiuu.Adiuifwne. Quotup\exfidesfQtt£ partesi Ita definies cbaritatem er orationem. Confirmati onisloco efiboc euangeliumabexemplolayric? muliercuk.layrm urgente necefiitdteermortefi U&tentdtis er defteratis omnibM,bonafcem &ft ducia concipit de Cbrifto,de eim bonitate tt beneft cijs7ubicfc quibufuis coUatis audierat,ft>eratfe quo que no paffuru repulfam.Non eft ociofu4,eiutfides non eftfegnisMbetfua opera^abitydccedit^ddordt rogdt,necefiitatemfuam exponit Domine.filia med modo defunttd eftjFilk cdtt fd effiriens eft orationis.Agitdt mmdmjrsinecefii tM er negocim eft. Vsni POST TRINITATIS 41% Veniutimponasmanum.] Caufafinalisorati eniscft.Pibeuntepatre,ftlia tantum agcbat amma* fedfuaratiocinationeiam eratmortua. Quodro* gal uenire er imponere manum imperfctta, & in* firmafideseft, adfidem Centurionis gentihs coUa* ta.YMncconftrpcrftttam er imperftttam fidem. ]mperfitta fides, utiquefides eft, cr impetrat. Quem admodum infins etiam in utero matris par* uushomo eftyUtiq-tamen homo eft. Surgenslefm fequebatureum.] Chriftm ex* primit charitatis exemplum : quippe qui habei fanandi > iuuandi, medendi , cr uiuificandi uirtu* tem.eam Ubenter alijs communicat , furgit , ab ijt, fanat er uiuificat. Eccemulier.] Abeuentu. Mulier tentatis cr defyeratis ommbus wed/cw, er prjefidio humano, iam omnibus uiribus corporis cxbauftis,amorbo concipitfiduciam in chriftum de bono eius nuncio crfi.ma,accedit,tangit,& •fanatur. Accefiit retro.] vtitafujfuraretur Chrifto eim gratia et fuam fanitate,incognita fua immundicia. Si tetigero fimbriam.'] Maiorfirmiorfides eft h&c quam layri.Non pateficit Chriftofuam necef* fitatem,nec rogatimponeremanum : fedfirmiter credit tantam ejfefanandi uirtutem in Chrifto, ut fimodo tam prope accedat ut poffet tangcre nott D x modo 422 DOMINICA XXIHL modo corpmdutueftem,fedfolumfimbridm uejli* mentieiutjdndretur. Occupatio. Nonquodtdttut fimbrisefeu ueftimetUddeb et totius corpom Cbri ftijanat,fediUafiducia,qu£ credebdtfingukre ef* fe in Chrifto uirtute.ltd omnid quet cr mdle meritos filios corripit,i.Corinth.u.Dum iudicamurji domino corripimurjie cum hoc mun do ddmnemur.Ed eftfummd confolatio in omnibus dduerfis. Hoc exemplo princeps Synagog ey ddfcititM mos luddcorum erat3d gentibut imitatus. Nolite flere] Confolatoria et euagelica uox eft. No« eft morttkt puelldyfed dormtt."] Kelatione fuknam Cbrifio omnes dormiunt.Locus eft de futi* tdrefurreftione. Deridebdnt eu.J Indoles mundi et rdtionis cft. Eieftd turbd introiuit]Noluit intrdre nif\ pri* W eiefti turbd.Mundut deridet Chriftuinfuis my* fterijs,proptered etia ut indignus eijciturne uidedt tnirdculd deiiNolite fanftu dare canibus etc. Qui no receperint uosyexite etcAta et hodie uidemwteij ci dd ignoratiajerifores uerbi dei. Hey fiuorem effe qu£rendum* Tenuitmdnumpuettde-,eyinquitj>uettdfurge] Apprehenfu,ey uoce Cbriftireuiuifcimm. Vis ey efficdtid uerbi dci. Ame dico , quid hord eft, quid mcrtuiin monumentti audient uocem dei > ey qui D 1 dudterint 424 DOMINICA XXIII. dudierint^uiuent . Qui credit in me etUmfi mor* tuus facrit uiuet. Uic jides ey ordtio dliend, refti* tuuntuitdmpueUf. lufiit ddre cibum.'} Addrgumentum uiuihomi uis,ne putdrcnt ejfe pbdntafmaticucorpus.Edded* tiinfd qut fuit dnte,reuertitur dd pueUa , ergo dni* W£ uiuuf.Et hoc tftfyecime fxturt refurreclionis. Vrtcepitne cuidicerent.] Vrohibet oputdei Ydpere in dbufum,%r udnam idttdntid. Eft&mo* deftid Chrifii , qu €t cu periculo toiunftfi rebut,ut hic layro et muli* re perfyicuc cernere eft.Htc jilid erat unica,annOs tidtd duodecim,iamfvrematura et nubilys, unde pd ter nepotesfyeraret hanc pdrat dominus per m c rtc duftrre,<& omnem eiusfeem,pr,&mif\* tnut.Porro folus Chriftiu reftat facrd anchora et ul timuremediuddeum adcurrututriq^ cofequm turquoduolut.ltd dominieft falut.Oceupatio. N0 hoc loco poftponuntur,et exautorantur mediciqud fi inefficdces>et inutiles ut in hdc muliere.Sed ed^ fd efl,quoddominm aliqudndowftrmitatesfibire fermtmedendM ad nominis er uerbifuigloriamm D 4 ut 144» >4*tf DOMINICA XXIIIf. t»t lodtt.f.e) pxflergo imitdndd h creduit medicu.kb utili et neceffdrfa Zgc% &tyegoriceinterpretdntur,duChriflu\*d\itre fufcitdtumSyndgogdm. Qentesedm prteuertiffe. Mids legem in principe Syndgogetmuliere.Eudngelium dutem ut Chri flut,omnibMmedetur.VucUdm dnimam peccdtri* cem,zr morte oppreffdmiTibicinesjklfcs doftoret CT confoldtores cxponunU Epilogws conftdtentt merdtionefuperiorum,etexhortdtione, ut in qud* uis necefiitdtetentdto,c? defpcrdto omni humano pr^fidio dccedamwi dd Chriflum ,hunc conemur perfidemcum muliere dpprehendere , ut inquit Vttulwi: Sic curro ut dpprehenddm. EpifloU POST TRINIT4TIS. 417 EPISTOLA COLOS. I. De Sdludtore Cbrifto qui nos trdnftulit d morU litdte dd immortdlitdtem.d Unguore ddfdnitdte3i tnorte cr uitam,cr regnum tternum. IDzo&Cnos ex quadie audiuimus, non ceffamus pro uobis orantes 8C poftulantes,ut iir.pleamini agnitione uolumatis ef us , in omni fapientia eV intellecftu (pirituali, ut ambulcmus dt gne , domino per omnia placentes5in omnioperebonojfrudificantesetcre fcentes in agnitionem Dei?omni uir^ tutc confortatiiuxta potentiam glo^ rix eius^ad tollerantiam 5 cV paticnti> am cum gaudio gratias agentes patr/, qui idoneos nos fccit ad partem fortis (ancftoru in lumine.Quieripuitnos de poteftate tenebrarum,cV tranftulit in regnum filfj dilecftionis fiia? , per quem habemus rcdemptionem per jfanguinem eius 3 remiffionem pec^ catorutm Vorro pro dnni circulo plures dut minores Do yminicqu* alidt Ydrt* ernon in Dominicarumferie ejiyde trdnsfiguratio neproxime dpponere* Etextremt dominic ftimentaaut eiusfada funtalba ficut nix,cV ecce, apparuit illis Mofes et E> lias cueo loquentes; Refpondcns aut PetrusdixitadIefum:Domine,bonu eft,nos hic efle.Siuis,faciamus hictria tabernacula:tibiunum,Mofi unu, 8£ Elig unu. Adhue eo loquente,ecce nu be lucida obubrauit eos+ Et Ecce uox denube,dicens:Hic eft filius meus di Iec?lus,in quo mihi complacitu eft,ip~ fiim audite.Et audientes difcipuli ceci derunt in facie fuam , cV timucru t ual' ctefEt acccffitlefusaet tztigit eos dixn> que POST TRINITATIS. 425* quecis:Surgite,etnolite timere * Le- uantcs aute oculos fuos nemine uide> runt, nifi folu Iefum* Et defcendenti- bus iilis de monte, prarcepit Iefiis , di' cens:Ncmini dixeritis uifionc^donec filius hnminis a mortuis refiirgat* •-, Xordium eji liberu cum fuislocis. Vropofitio: &Te difturii quomodo Chrtftus cldrificdtus fit,et quod Mofc$,ey Elids cum ipfo locutifunt.Uem^o* fdteripfedecalo tejlimoniumredditde filio fuo Chrifto^ulftdtuitnobis dcdore.Ndrrdtio d tcm* $>ore,ey fumitur eius exordium comodius d fupe* ricribus.Tres tantudffumpfitfecum^qui teftaren* turfiftumjiedmultisuifum^nimti diuulgdretur, errdpereturindbufumjmpedireturcp noftr* ft* lutis negociumipdfiiofcilicetejmors Chrifti.Ea* citprudenter utbonus dcftor3ciuinon tcmere\ ey fme difcrimine cmnid myfterid pdriter effundit,et proftituitfed deleftuferudt. Et ducit iUos.] Vult dltd docere,et tdmen fcor fum3nedmultitudineobrudtur. Vt ordret.] Addit Lucds cdpite. 5?. ReUtione humdnitdtis Chriftus ordt , fecundum diuinitd* tem nonopus hdbebdtordtione. Signdt hicfeue* rum pontificem mdximum , ey interccffcrem no * firum , ddttjuc nobti cxcmplum iubu ordtionic difci* 4*o DOMIlSttCA XXV. difcipuliinterim dormierunt.Significdt carnis gr me» liorem,?? plane diuinam uitam. mrefylenduitfacies.'] Eftnarratio transfigu* tdtionis.Etmagna confolatio nobis in medijs erum nismempe in nobis effe futurum, quodiam in Chri fto cernimus. Apparuit iUis Mofes er Helias.J tex er pro* phett teftimonium redduntde Chriftoy hunc fcili cet effe queuaticinatifunt,eyut iam ceffentin eo. Loquentes de exteffu.JDe eius morte,fcilicet Chriftum clarificandum effe cruce er morte . Aut defcopo prophetiarum loquunturcuChriftoinent peipfum crucifigendumefje^eyexceffum noftri patris Ad glortim qujifiunigeniti d pi* trc&c.Et.z .VetrU.Non enim indottM fibuld* fecuti&c. EpilogiM repetit fuperiord,c? ex hortitur , nos Chrijiiexemplo cLnftcdndos effe. Et lodtmes inquitwondum dppdruit quodfumut <&c. DOMINICA II. PETRI. I. De Chrijiicldrificdtione. QVapropter fratres magfs fhi' dete,utcertam ueftram uoca* tionem cVeledionem faciatis; Haec enim facientes , non labemini ♦ Sic e * nim abundanter preftabitur uobis in troitus in aeternum regnum domin/, et faluatoris noftri Iefu Chrifti ♦ Idcnv cononceflabouos femper commo - nere de his3quamquam fcientes cY co firmatos in praefenti ueritate ♦ Iuftum autemarbitror, quam diu fum in hoc tabernacuIOjexcitare uos commonc faciendo,cum fciam quodbreui depo fiturus fim hoc tabernaculum meum, (ecundum quod cV dominus nofter Iefus Chriftus fignificauitmihi ♦ Da- bo POST TRiNITATIS. 4« boautem operam uthoru memfnip fefemper pofsftis poft obitumeum*. Non enim arte compofitas fabulas fc cuti5notam fecimus uobis domini no ftrilefu Chriftiuirtutem 8£prxfenti am , fcd fpeftatores facfli illius magnj tudinis, Accipiens enim a deo patrc honorem 5C gloriam,uoce delapfa ad eum huiufmodi a magnifica gloria: Hic eft filius meus dilecflus in quo mi hi complacitum cft , ipfum audite ♦ Et hanc uocemnos audiuimus de ccelo delatam , cum eflemus cum ipfb iti montefando* DOMINICA XXVI. POST TRI* niutti Euufcj}modo>neq? fief* Etnifi breuiati fuiiient diesilli, non fieret faluaulla caro , fed propter ele * unde libet , commodw tamen K*A fuperioribut.Propofitio, de perpetud deudfla tione ludtorum dd mundifinem uffy.Vofted defi * ne nwndhcx iudicio extremo. £t quim periculo* POST TRINITATIS. 4?J ftinterim erunttempora de filfa doftrindfidciin Chriftm. mrratio. Cum ergo.] Chriftus declarat deuaftationeni Hierufalem , er totim regni ludaici ex teftimonio prophete Danielti nono3ubi angelus docet tempui SAeftU ab 1U0 tempore 70. hebdomadas effe , uftfc dd Chriftum}quMfi in dies multiplice$,et dies in an nos uerte$,inuenie$ annos 45? o. 4 Daniele ufque ad Chriftimortem,adquam fupputationem hiftoria* rum cr chronicoru iuuabunt libri>maxime chroni ca Caronis.Vndeliquet et couincuntur ludti Chri fium iam diu uenijfe.Porrb inquitangelus, ciuita* tem wfan&uarium deuaftatu iri a duce er populd uenturoia Romanis fcilicet, eamq,- defolatione per petuamfvreadfinem mundiuftfc . Ccepitautcpoft Chrifti mortem regnum ludtorum detrimentu pa\ ti,& torpefcere3homine$(fc in tantamfecuritatemi prauitatem,zr cultus timortiq; deicotemptum dc* generare,ita ut rex ludtorum ufq-, peior er dete* rior fieret,adeb ut etiam idola et hominum ftatuas Ut erat Cldudij,Neronis C&farib ftatua,adorarent, quod Chriftus cxDaniele abominatione defolatiot fiis dppeUat,uerifiimum eius defolationis fignum. Tunc."] Aggrduat,etexaggerat C.hriftus ea de uaftatione,et defolatione,fcilicetmagnam er hor* rendmnfore , adeb ut nift abbreuiarentur iUi diet E propter 42$ DOMINICAXX Vt. fropter eleftos,honfieretfalua omniscdro. Tunc.} Porrb cauetfuos Chriftm per difcipu* lo^cr pr&dicdt ante finemjnundi multas, et u&ri* et proponimut imitandu. Exordiu e& iiberu,m4 IM xime tame i tempore aut ab hijlo rijs traftandis.. Captatio beneuolenti#,attentio* ms etdociiitatis.Vropofitio dediua uirgtne Maria. Jnfinuatio.qua admones auditores diffirenti Aminoribus exemplis gentiiium. Narratio. Jinatalibus.Ex tribu Dautd* Mar. i De parentibus certo non conftat y certe ex humili* bus nata,aiunt ex loachimo er Anna. A Natione.lud,pur£,zrfideiple* ns uirginis.Vro exemplo omnibMpijsexponendd* Didximeuirginibm. Epilogus recitdtfupcriorx,hortdtur di imiu* tionc ingenere quofuis hcminesjnftecie uirgines. E i tocum 440 C 0 N C I O D E hocum dutem qui competu in illud o[uod cele* hrdtur^eflum poterti exponereUtM, etinWo hd\ rere ilutiuiutde Annuncidtione^urificdtione^Vi fitdtioneicrc. Cw zona peUuedfuccinftui.Kefutdtio imitdti onpsbdbitusfunftorum. Ab dnimi conditione . Uabuitfeiritum & uir tutem Elti. A ttate et tcpore. A primd bdptizduit,dfiigtiduit Mefiidm,et pr& flruxitiUi uid prquid0ubi,quibu& duxilijs,cur,quo modo y qudndo^Ab exemplo , omnibus prxconi * tusCbrijii. Epilogus enumerdt^ey exbortdtur . fAoube* ri*er interpretdberis Utius locum qui competit \n eius fejii Euingelium9ut de ndtiuitdte, decoUd* thMrg*c E 4 Ccncio 44* CONCIO DE GONCIO DE APOSTOLIS, IH quorum Eudngelijs plerunc^fcopus eft,Vocdtiofeumifiio. ES T genervs diddfcdlici.Exordium liberu eft, dutdperfond>\oco,tempore,zrc.Cumfu\/i lo cU.Cdptdtione beneuolentinemocdretuocdtione,dde6ne puer quidem , necferuus , n ec dnciUd. Hinc obiter ndfcitur pr&occupdtio , qud refutdtur Mondchd * twi cr totd Pdpdlis uitd,Seftdrij,c[uinonfuntin uo cdtioneDominL A cdutione. Vnufy ined uocdtione, qud uocdl uit eum Dominus mdnedt,donec dlidm det uocdtio nemy 1. Cor.7. Seruus uocdtus es,nonftt tibi cur&y fedft potew liberfteri, mdgk utere . Vocdtionem \ocWinomutdt>modo mdnedsin eddem uocdtione. Vdrtes uocdtionis duDeu.i 3& iS.Et lodna o. Quiin* trdt per ojiium hic pdjior eft ouium.Rdtio eligen* difeu uocdndiudrid eftykclorui.de Mdtthid.ltem utlegimusinprimitiud Eccleftddediuo Nicoho9 pleriscfcdlijs Epifcopisfdftum. Meminordindtio* ne Lubecefu imitdtd d diuo Vdulo per mdnuum im pofttionm,Vndeddmoncnt t. Timo.3. Mdnuin* E s dto 444 ' CONCIO DE cito cui itnpMM . Adeo Chrijlas per totdm nofteM orduit dntequim uocduit & emifit Apojlolos, huc dttdmen in eodecorpore,copofit\^.Vocdtio, mm diuerfitMiAUter uocdtus eji Petrut , dliter Iq 4nnes.lodn.ult.PdulM fefegregdtu dicit ddEudn* geUuDci.Hieremidsjnquit: Ab uterouecduitmc feruumfibi Dominus . Vocdtionem fudm teftdtur1 ftirituti&confcientidiproptered uere uocdti, me iefmt^Utiom:Nonuocdthin^uictiore^ . i, Con APOSTOLIS* 44* Confirmmonum locifunt.Ab boneflo , quid & tieo&pijs hominibM. Ab utili>quid in Dei bono* xem er commodum proximi. A inccffario. Quid rcfeublicdfrugi hominibui cdrere non pctf/L A iucundo. Qnti cfi ibi bond confcientia^ui &etbonosfu£uocdUom$fru&M9&falicesiuccef*t fws,benediftionem Dcmini. Aficili. QuiaDominMddftirdtcr ddiuudt. Ego tecum ero,Hiercm.i.Erouobifcum,Mdtth.ul timo. No/i uos ejlit qui loquimini.Kon eritimpof* fibiledpud Dettm omne uerbum,LucW mdlieuentus. A difjicili . Quid Domiw non dftirdt er co* operdtur. A nouo. Q&d ucrbum Vei ejl dntiquifimum, ergo Jfr$ CONCIO DE c rgo htrefes nou£ ejr makfunt.Generalid ofltcf* quibut fuftentdtur reftublicd, funtantiquifiima» Ergo noudt artesfunt impoftur* bominum. Afcripturtfcntentijs . Uebr.s.Nemofumatft bi bonorem nifiuocatut d Deo tanqukm Adron. Si quidem citrauocationem nihilbene c£dit,nec b& betfcclicesfu cceffus,ut bona eft intentio. Ab cxemplis. Oza attigit arca Domini ejr pe* rijt z.Regum 6.¥ilij Aaron,Ndddb ey Abibu,prregtium adfcftauit9omnet b£retici.Seclar'tj,Suuerm€Yi,ius docendi fibiarrc* gantes,male pcrierunt.Siquidem currcbant,et nS ntift eos,Uiere. 23* Expecla uocatione, Inueniet tc T)ominus,ey fyqui im uocandi habent2ctiamfi futz rkinpiftrino. Ab exeplis.Tulit Dauidab ouibm, Mofcd grc pbus,Amosab armenti$,Eliz?um ab ardtro,Apa fiolosdretibus3Samuelem efbmno,eyc. Vocatus, urge tuam uocdtionem, eyuiriliter &ge in Domino, admimftraprouincidm tuam pro- uiribus. Vr£fmptiodfmatkUf^iritibus,quos(utditm^ ftmUtsurgetd&docenikm, utfuntnoftriSuutr* tncri. APOSTOLIS. 447 toerhomnes.biiuxtaconfilium loannis , probandi funt,an ex Deofinttcrfecumfcrantfanam doftrU nam. Qupniam qui non uocatus , ultro uolebatjea qui Cbriftum non admittitur^Mattb.S. Vocatioferia res eft3& propter banc quiduis relinc[uendum . ApoftoliuocatireUc[ueruntretia9 nauem^patrem ipfum,teattb.^. Item, Qui non reliq[uerit patrem,^ matrem,uxorem,filios, do* mum^agros-.tandem^abnegaueritfeipfum, pro pter me,non efi me dignus. Vaftbiregina Ajficcri uocata,uoluit uenire» propterea repudiata eft,Hefter i.cap. lonxs uenitinfummum uiU difcrimen , quoi non obfequitur,l6n£.i. Vocationi nonobtemperant, quipropteriu* ga boum uiUam er uxorem 3 nonpoffuntuenire9 Mattb.zz. Qui uocadonem negUgunt, bis peccant* Sunt Deoinobedientes, crfidemperdunt. V£mihi,fi noneuangelizaueroyi Corinth.9. Vocationemnihil debetimpedire, Veruiam neminemfalutaueris,Mattb. to.Sioccurrerit tibi bomo nonfaluteseum.Sifalutauerit , nonrefaon* deas iUi. 4. Keg. ^JPrtm£ uocationi obfequendum eft , altera eft tentatio , ut Gen. 22. Tentauit Deus Abrabam*Tenta te, ({uicquid te retrabit , ut pro* pbetam 44* CONCIO DEAPOST, fbetd.T.Reg. i*. quiproptereddleonediUnidtu* cft.Quiuocdtionis futldborem exfendunt,nott peccant, fi guuiter fufcipiunt ut Mofes. Hiere*, mitf, lonM, AndniM.Vccctntuliqfipknerecu* fent.Mque peccat,qui citru uocdtionem currit, et qui uocdtm recufdtfequi: Nemo uenitddnuptias, dd coznam , nifiuocdtus . Non Ubordmm in uined domini,nificondufti. Epilogut fuperio tdbreuiter rejpetit.exhortd tur, er ddmoneU F I N I £. .